26 Mayıs 2021 Çarşamba

Ahmet Paşa (? - 1497)

  • 15.yüzyıl divan şairi.
  • Babası, II.Murat devrinin kazaskerlerindendir.
  • Müderrislik, kadılık yaptı. Fatih Sultan Mehmet'in takdirini kazanarak kısa zamanda kazasker oldu. Sonrasında vezirliğe kadar yükseldi.
  • Bir kabahati nedeniyle Fatih'in hışmına uğrayarak zindana atıldı.  Yazdığı Kerem Kasidesi sayesinde zindandan kurtuldu. İstanbul'dan sürgün edilerek Fatih’in vefatına kadar sancak beyi olarak görev yaptı. 
  • II. Bayezit zamanında aynı görevle Bursa’ya tayin edildi. Padişah tarafından takdir görse de İstanbul'a çağrılmayan şair, Bursa'da öldü.
Sanat Anlayışı
  • 15. yüzyılın Şeyhi’den (öl. 1431) sonraki en güçlü divan şairidir.
  • Yaşadığı dönemde Sultânü'ş-şuarâ (şairlerin sultanı) olarak anıldı.
  • Gerek çağdaşı gerekse kendisinden sonra gelen şairler üzerinde etkili oldu.
  • Gazel özellikle de kaside türünde öne çıktı.
  • Açık, temiz ve zarif bir Türkçe kullandı. 
  • İnce ve zengin bir hayal gücüne sahiptir.
  • Tasavvufla ilgilenmemiştir.
  • Nazire geleneğinin öncü ismidir. Çağdaşı veya kendinden önceki bazı şairlere yazdığı nazireler ile bu yolda başarılı örnekler verdi. Ayrıca kendisinden sonraki şairleri de nazire söylemeye özendirmiştir.
Eseri: Divan
Örnek Şiirleri
Gazel

Can neler çektiğini canan bilir mi bilmezem
Bendesinin halini sultan bilir mi bilmezem

Her gece sevda-yı zülfüyle perişan-hâl olup
Olduğum reyhanına hayran bilir mi bilmezem

Ud gibi inlesem feryadım işitir veli
Ben ne içün ettiğim efgân bilir mi bilmezem

Hırmenini ömrümün ol yâr-ı gendüm-gûn aceb
Nice yakar âteş-i hicran bilir mi bilmezem

Aşkımı terk eyledi Ahmed der imiş ol habib
Cana müşkil geldiğin bühtân bilir mi bilmezem

👉 Günümüz Türkçesi için tıklayınız.

Gazel

Öldürür gözlerin ey yâr elümden ne gelür
Mest olupdur iki hûn-hâr elümden ne gelür

Dil ü cân derdine çün çâre hemân ölmek imiş
Öleyin derd ile nâ-çâr elümden ne gelür

Râz-ı aşkın dilüme geldi ise hâme gibi
Başumı kes dilümi yar elümden ne gelür

Murg u mâhî uyumaz nâle vü feryâdımdan
Bahtum olmaz dahi bîdâr elümden ne gelür

Gözüne vermek için gönlümü câzûluk ile
Alır ol zülf-i siyeh-kâr elümden ne gelür

Sen çü mihmân olasın başumı alıp elüme
Ayagına kılam isâr elümden ne gelür

Sa‘y edip edimezem Kâ‘be-i kûyunu tavâf
Baglayıpdur yolumu hâr elümden ne gelür

Sen elinden geleni cevrden eksik komadın
Ne diyeyin sana ey yâr elümden ne gelür

Ol gül-endâm eder Ahmed gibi cân bülbülünü
Kafes-i gamda giriftâr elümden ne gelür

Kıldı aşkın beni âvâre elümden ne gelür
Düşdüm ol zülf-i siyeh-kâra elümden ne gelür

Dâ‘iren çigzinip ey nokta-dehen benzemişim
Âhenin-pây ile pergâra elümden ne gelür

Gam denizinde kalıp zülfünü sevdâ kılarım
Gark olurken sunarım mâra elümden ne gelür

Asılır sünbül-i gül-pûşuna dil hûşe gibi
Ger asarsan resen-i dâra elümden ne gelür

Ahmed’in râzını fâş eyledi zârilik ile
Ney gibi bu dil-i sâd-pâre elümden ne gelür
İlgili Sayfalar
👉 15. Yüzyıl Divan Şairleri Özet
Yararlanılan Kaynaklar
  • Çaresizliğin Yankılanan Sesi: "Elimden Ne Gelir" Redifli Gazeller Üzerine Bir Değerlendirme, Şevkiye Kazan Nas
  • Ahmet Paşa'nın "Elinden Ne Gelir" Redifli İki Gazeli ve Divan Edebiyatında Çaresiz Aşık İmajı, Sıtkı Nazik

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.