Sözlü Anlatım etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Sözlü Anlatım etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Münazara

  • Bir konuya ait karşıt görüşleri savunan iki grubun dinleyiciler ve jüri önünde yaptığı tartışmadır.
  • Münazara bir fikir egzersizidir. 
  • Münazara daha çok orta dereceli okullarda düzenlenen eğitim amaçlı bir tartışma türüdür.
  • Diğer tartışma türlerinden farklı olarak yarışma şeklinde kurgulanır.
  • Münazarada hangi tezin daha doğru olduğu önemli değildir. Önemli olan tezin savunmasıdır. Tezini daha doğru ve etkili savunan grup münazarayı kazanır.
  • Münazarada süre genelde 60 - 75 dakikayı aşmayacak şekilde düzenlenir. 
Münazarada Konu Seçimi
  • Konu hayatın gerçeklerine uygun olmalı 
  • Tez ve antitez özelliğine sahip olmalı
  • Öğrencilerin ilgisini çekecek türden olmalı 
  • Öğrencilerin yaşına ve öğrenim düzeylerine uygun olmalı 
  • Konuyla ilgili kaynaklara kolay ulaşabilmeli
  • Soyut olmamalı
Hazırlık ve Münazara
  • Münazaranın konusu ve savunacakları tez, gruplara önceden bildirilir ve hazırlanabilmeleri için süre verilir. 
  • Münazarada, gruplar üç veya dört kişiden oluşur. 
  • Grup üyeleri aralarından birini başkan olarak seçer. 
  • Grup başkanlarının öncülüğünde iş bölümü yapılır.
  • Bu aşamada tezle ilgili kaynak araştırması yapılır. Toplanan bilgiler sıraya konularak düzenlenir.
  • Daha sonra münazara metni hazırlanır. Münazara metni, bir mantık çerçevesinde karşı tarafın tezini çürütecek şekilde yazılır.
  • Jüri başkanı, jüri üyelerini ve grup temsilcilerini tek tek dinleyicilere tanıtır. 
  • Jüri başkanı, münazaranın sağlıklı yürütülmesi için gerekli önlemleri alır. Gerekirse konuşmacılara münazara kurallarını hatırlatır ve uyarılarda bulunur. 
  • Daha sonra jüri başkanı, hangi ekibin söze önce başlayacağını kura ile belirleyerek münazarayı başlatır.
  • Konuşmacılara genelde on - on beş dakikalık süre verilir.
  • İlk konuşmacılar konuya genel bir giriş yaparak grubun tezlerini ortaya koyar. 
  • Münazarada karşı tarafın konuşmaları dikkatli dinlenmeli. Konuşmaların eksik ve açık noktaları da not alınarak konuşma sırası geldiğinde bunlar kullanılmalıdır.
  • Karşı tezle ilgili asıl eleştiriyi ise konuşmalardan sonra grup başkanları yapar.
Temel İlkeler
  • Konuşmalar, inandırıcı ve etkileyici olmalı 
  • Kullanılan dil yalın, akıcı ve açık olmalı
  • Demagojiden uzak durulmalı
  • Yapılan eleştiriler hoşgörüyle karşılanmalı
Değerlendirme
  • Jürinin görevi, hangi ekibin, fikrini daha başarılı savunduğunu tespit etmektir. 
  • Jüri üyeleri münazaradan önce toplanarak bir başkan seçer. 
  • Jüri daha sonra konuşmaların değerlendirilmesinde nasıl bir yol izleneceğini kararlaştırır. 
  • Jüri üyeleri her konuşmacıya 100 üzerinden puan verir. Ekip sözcüleri ikişer kez konuşacakları için, jüri üyelerinden iki kez puan alırlar. 
  • Jüri, değerlendirmesini bir tutanakla belirleyerek kazanan tarafı ilân eder. 
Jüri üyeleri, konuşmacıları genelde şu ölçütlere göre değerlendirir:
  • Karşı tezin çürütülmesi
  • Konuya hakimiyet ve inandırıcılık
  • Doğru ve etkili konuşma (vurgu, tonlama, telaffuz)
  • Zamanı verimli kullanma
  • Konuşmada yeni buluş ve özgün düşüncelere yer verme
Münazaranın Amaçları
  • Okumaya ve araştırmaya özendirmek
  • Konuşma yeteneklerini geliştirmek
  • Öğrencilere inandıkları bir düşünceyi özgürce savunma şansı vermek
  • Eleştirel bakış açısı kazandırmak
  • Hoşgörü kültürü kazandırmak
  • Grup çalışması konusunda tecrübe kazandırmak
  • Türkçeyi güzel ve etkili kullanmaya özendirmek

Panel

  • Toplumu ilgilendiren bir konunun farklı yönleriyle ele alındığı toplantılardır. 
  • Amaç, bir konuda karara varmaktan çok, konuyu çeşitli yönleriyle aydınlatmaktır. 
  • Panelde her konuşmacı uzmanı olduğu konunun ayrı bir yönünü ele alır: "100. Yılında Milli Mücadele" adıyla bir panel yapılıyorsa paneldeki muhtemel konuşmalar şöyle olabilir: "Milli Mücadele ve Atatürk", "Milli Mücadele'de Ankara", Milli Mücadele'de Din Adamları" vb.
  • Diğer tartışma türlerinde olduğu gibi panelde de bir yönetici (moderatör) bulunur.
  • Paneller küçük bir seyirci topluluğu önünde gerçekleştirilir. 
  • Konuşmacı sayısı açık oturumda olduğu gibi 3 ile 6 arasında değişir.
  • Başkan ve konuşmacılar dinleyicilerin görebilecekleri bir masa etrafında oturur.
  • Panel, başkanın yapacağı açılış konuşmasından sonra toplantıya katılanları tanıtmasıyla başlar.
  • Konuşmalar başkanın belirlediği sıraya göre yapılır. Konuşmacılara verilen süre genelde on veya on beş dakikadır.
  • Panelin sonunda başkan ileri sürülen görüşleri özetleyerek genel bir değerlendirme yapar.
  • Panelin süresi ortalama bir saattir. 
  • Panelin sonunda dinleyicilere soru sorma hakkı verilebilir. Dinleyicilere söz hakkı verildiğinde panel foruma dönüşür. Sorular yazılı veya sözlü olabilir. Soruların kısa olmasına dikkat edilir.
Panel - Açık Oturum Farkı
  • Panel ile açık oturum birbirine yakın özellikler gösterir. 
  • Açık oturumda konu, farklı görüşe sahip uzmanlarca tartışılır. Panelde ise konunun farklı yönleri uzmanlarca ayrı ayrı ele alınır.
  • Başka bir ifade ile panelde tartışmadan çok bilgilendirmek esastır.

Açık Oturum

  • Güncel bir konunun, birbirinden farklı bakış açılarına sahip uzman kişiler tarafından bir topluluk önünde ele alınıp tartışılmasıdır.
  • Açık oturum, dinleyiciler önünde bir salonda yapılabileceği gibi televizyonda yayınlanması için stüdyoda da yapılabilir. Günümüzde televizyonda özellikle günlük siyasi olayların tartışıldığı açık oturumlar çok izlenmektedir.
  • Konuşmacı sayısı genelde 3 ila 6 arasında değişir.
  • En belirleyici özelliği aynı konuda farklı görüşlere sahip insanları bir araya getirmesidir. Farklı görüşlerin özgürce ifade edilebilmesi demokrasinin bir gereğidir. Çok sesliliğe izin vermeyen baskıcı rejimlerde gerçek bir açık oturum yapılması mümkün değildir.
  • Açık oturumda asıl amaç, seçilen konu hakkında kamuoyunu aydınlatmaktır. Aynı konu hakkındaki farklı görüşler, izleyicilerin konuya daha geniş bir açıdan bakabilmelerini sağlar.
  • Açık oturumda konuşmacı düşüncelerini açık, akıcı ve canlı bir şekilde ifade etmelidir. 
  • Konuşmacı bir iddia da bulunuyorsa kaynağını gösterip kanıtlarını ortaya koymak zorundadır.
  • Konuşmacılar diğer görüşleri eleştirirken üsluplarına dikkat etmelidir. Tartışmanın münakaşaya dönüşmeden karşılıklı saygı çerçevesinde devam etmesi esastır. 
  • Katılımcılar birbirinin sözünü kesmemeli. Kendi görüşlerini de verilen süre içerisinde ifade etmelidir.
  • Konuşmacılar açık oturumun süresine göre sırayla iki üç tur konuşurlar. 
  • Açık oturumlar bir başkan tarafından yönetilir. 
Başkanın Nitelikleri ve Görevleri
  • Başkan en az konuşmacılar kadar açık oturumun konusuna hakim olmalıdır.
  • Bunun yanında konuyla ilgili görüşü ne olursa olsun tarafsız ve adil olması gerekir.
  • Oturumun başında konuyu açıklayıp oturumun amacını ortaya koyar. 
  • Sonra tek tek konuşmacıları tanıtır.
  • Sırayla konuşmacılara sorularını yöneltir, gerektiğinde değerlendirmeler yapar.
  • Tartışma kurallarını uygulayarak tartışmanın sağlıklı bir şekilde ilerlemesi sağlar.
  • Konuşmacılara verilen süreyi dengeli bir şekilde ayarlar. 
  • Konu dışına çıkılmasına izin vermez.
  • Açık oturumun sonunda konuyu özetleyerek toplantıyı sonlandırır.
Açık Oturum - Panel Farkı
  • Panel ile açık oturum birbirine yakın özellikler gösterir. 
  • Ancak açık oturumda konu, farklı görüşe sahip uzmanlarca tartışılırken panelde konunun farklı yönleri uzmanlarca ayrı ayrı ele alınır.
  • Başka bir ifade ile panelde tartışma havası yoktur, daha çok bilgilendirmek esastır.
İlgili Sayfalar

Konferans

  • Alanında uzman bir kişinin bilgi vermek amacıyla topluluk karşısında yaptığı konuşma.
  • Hazırlıklı konuşma türlerindendir.
  • Konferansı veren kişiye "konuşmacı" veya "konferansçı" denir.
  • Konferansın konusu konuşmacıya bırakıldığı gibi konferansı verdiren kişi veya topluluk tarafından da belirlenebilir. Konu eğer konuşmacıya bırakılmışsa konuşmacı iyi bildiği ve hitap edeceği topluluğu ilgilendiren bir konu seçmelidir. 
  • Konuşmacı, konferanstan önce konuşmasında neyi, nerede, nasıl ve ne kadar söyleyeceğini belirlemelidir. Amacı belirlenmemiş, iyi planlanmamış ve zamanı sınırlanmamış bir konuşma etkili olamayacaktır.
  • Konferans başlamadan önce, konuşmacı dinleyicilere takdim edilmelidir.
  • Konuşmacı, konuşmasına konferansı tertip edenlere ve dinleyicilere teşekkürlerini ifade eden birkaç sözle başlamalıdır. Sonra konunun çerçevesini çizerek amacını ortaya koymalıdır. 
  • Arada notlara bakılsa da tamamen kağıttan okunarak verilen bir konferansın etkili olamayacağı açıktır. 
  • Bir konferansta, konuyla ilgili bütün ayrıntıların verilmesi mümkün değildir. Konuyu dallandırıp budaklandırmak dinleyicinin dikkatini dağıtacak, konuşmayı amacından uzaklaştıracaktır.
  • Verilmek istenen mesajlar; açık, anlaşılır ve orijinal olmalıdır. 
  • Konferansı verecek kişi; telaffuza, dil bilgisi kurallarına, vurguya dikkat etmelidir. Bunun yanında dinleyici ile göz teması kurmak ve ses tonunu yerine göre ayarlayabilmek de önemlidir.
  • Etkili bir konuşmada jest ve mimikler de önemlidir. Yerinde ve abartılmadan yapılan jest ve mimikler konuşmanın etkisini artıracaktır.
  • Konferansta bayağı ve argo sözler kullanmaktan kaçınılmalıdır. Konuşmacı yer yer vereceği çarpıcı örnekler ya da anlatacağı anekdotlarla dinleyicinin ilgisini uyanık tutmalıdır. 
  • Konuşmacı konferansın sonunda kısa bir özet yapıp dinleyicilere saygılarını ifade eden sözlerle konferansı bitirmelidir.
İlgili Sayfa

Sempozyum (Bilgi Şöleni)

  • Bir konunun uzmanlarınca yapılan konuşmalardan oluşan bilimsel toplantı.
  • Sempozyumlar, daha çok kurum ve kuruluşlarca düzenlenir. Kimi sempozyumlar birkaç gün devam edecek şekilde düzenlenir.
  • Sempozyumda ele alınacak konu ve her konuşmacının üzerinde duracağı husus önceden belirlenir.
  • Sempozyumlar, diğer konuşma türlerine göre daha bilimsel ve ciddi bir hava içinde geçer.
  • Sempozyumda konuşmacılar gibi dinleyiciler de ilgili konuda az çok uzmanlaşmış kişilerdir. 
  • Sempozyumda yapılan konuşma metinlerine bildiri (tebliğ) denir.
  • Bir bildirinin en önemli özelliği, konuyla ilgili yeni bir bulgu ya da yaklaşım ortaya koyabilmesidir. Başka bir ifade ile sempozyumda bir iddia ile ortaya çıkış vardır.
  • Sempozyumda sunulan bu bildiriler yayımlanarak bilim dünyasına sunulur.
  • Sempozyumda konuşmacı üzerinde durduğu konu hakkında daha önce söylenen ve bilinenleri kısaca özetleyerek kendisinin getirdiği yeniliği delilleriyle ortaya koyar.
  • Sunulan bildiriler tartışmaya açıktır. Bu bakımdan konuşmacı tebliğini dinleyicilerin görüşüne sunar. Verilen tebliğ bilim dünyasından kabul de görmeyebilir.
  • Sempozyumu, oturum başkanı olarak görevlendirilen kişi yönetir. Başkan, sempozyumu açarken konu ile ilgili gerekli açıklamaları yaparak konuşmacıları dinleyicilere takdim eder. 
  • Konuşmalar bittikten sonra oturum başkanı, ortaya konan görüşleri özetler ve toplantıyı kapatır. 
  • Sempozyumun oturumlarında başkanın dışında konuşmacı sayısı üç ila altı kişi arasında değişir. Her konuşmacıya ortalama 10-20 dakika konuşma süresi tanınır. Konuşmacılar belirlenen süreyi aşmamalıdır. 
Örnek Sempozyumlar
  • 100. Yılında 19 Mayıs ve Milli Mücadele Sempozyumu
  • Türkiye'nin Modernleşme Süreci ve Mekteb-i Mülkiye Sempozyumu
  • Onkolojide Arayışlar Sempozyumu
  • İşitme Teknolojileri Sempozyumu
  • İş Sağlığı ve Güvenliği Fiziksel Etkenler Sempozyumu
  • Yazılışının 950. Yıl Dönümünde Kutadgu Bilig ve İlk İslami Türkçe Metinler Sempozyumu
  • Yunus Emre ve Anadolu’da Türk Yazı Dilinin Gelişimi Sempozyumu
İlgili Sayfa