8 Haziran 2017 Perşembe

Metinlerin Sınıflandırılması

Metinler anlatım türlerine, kullanılan dilin işlevine, yazılış amaçlarına, gerçeklikle ilişkilerine göre öğretici ve sanatsal metinler olmak üzere iki ana gruba ayrılır:
Öğretici Metinler
  • Bilgi ve haber vermek, tanıtmak, uyarmak, düşündürmek, kanıları değiştirmek, yönlendirmek gibi amaçlarla yazılır. 
  • Konuyla ilgili duygu ve düşünceler açık, yalın, akıcı ve duru bir dille yazılır.
  • Dil, daha çok göndergesel işlevde kullanılır. 
  • Söz sanatlarına, sözcüklerin mecaz ve soyut anlamlarına pek yer verilmez. 
  • Verilen bilgiler; tanım, örnek, sayısal veri, alıntı ve karşılaştırmalar ile pekiştirilir. 
  • Daha çok ders kitaplarında, ansiklopedilerde, gazete çevresinde gelişen metinlerde kullanılır. 
  • Öğretici metinlerde gereksiz söz tekrarlarına; ses akışını bozan, söylenmesi güç sözcüklere yer verilmez.
Öğretici Metin Türleri
  • Tarihî Metinler
  • Felsefi Metinler
  • Bilimsel Metinler
  • Gazete Çevresinde Gelişen Metinler (makale, deneme, sohbet, fıkra, eleştiri, mülakat, röportaj, haber yazıları)
  • Kişisel Hayatı Konu Alan Metinler (anı, günlük, gezi yazısı, biyografi / otobiyografi, mektup) öğretici metinlerdir.
Sanatsal Metinler 
  • Öğretmek ya da bilgi vermek amacıyla yazılmaz. Amaç okuyucuya edebî zevk vermek, güzellik yaratmaktır. 
  • Üslup kaygısı vardır. 
  • Dil daha çok sanatsal ya da coşku ve heyecana bağlı işlevinde kullanılır. 
  • Çok anlamlıdır. Çağrışım ve duygu değeri yüksek olduğu için okuyanların farklı anlamlar çıkarmasına elverişlidir. 
  • Söz sanatlarına, sözcüklerin mecaz ve soyut anlamlarına sıkça yer verilir. 
  • Gerçeğin kendisi değil kurgulanmış biçimi anlatılır (kurgusal gerçeklik).
Sanatsal (Edebi) Metin Türleri

  • Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler (şiir)
  • Anlatmaya Bağlı Metinler (masal, fabl, destan, hikâye, roman)
  • Göstermeye Bağlı Metinler (tiyatro) sanat metinleridir

İlgili Sayfalar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.