Edebiyat Sandığı (e-kitap)

Ön Sözden...

Aşk, ihtiras, ihanet, cinayet, ayrılık, sürgün, hapis, intihar teşebbüsü ne arasanız var, edebiyat dünyasında. Yanlış anlaşılmasın, romanlardan bahsetmiyorum. Bahsettiğim şair ve yazarların kendi hayatı.
Bir TM sınıfında konumuz Yahya Kemal Beyatlı idi. İlk on dakika gayet ciddi ders dinleyip asık suratlarıyla notlar alıyorlardı. Ne zaman ki Yahya Kemal'in Nazım Hikmet'in annesiyle olan gönül ilişkisine değindim, işte o zaman gözler ışıldamaya başladı. Şaşkınlıktan birbirlerini dürtüp bakakaldılar.
O, sadece edebiyat kitabındaki soluk bir portre değildi artık. Âşık bir insandı; seven sevilen, zaafları olan, kimi zaman çaresiz hisseden... Senin benim gibi biri olmuştu yani.

Ahmet Telli (1946-2026)

Ahmet Telli
  • Şair, yazar, öğretmen.
  • 2 Aralık 1946'da Çankırı'da doğdu.
  • Hasanoğlan ve Pazarören öğretmen okullarında okudu.
  • İlk şiiri 1961'de yayımlandı.
  • Bir süre köy öğretmenliği yaptıktan sonra 1972'de Gazi Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi.
  • Anadolu'da çeşitli liselerde ve Gazi Eğitim Enstitüsünde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı.
  • İlk şiir kitabı "Yangın Yılları" 1979'da yayımladı. 

Keşanlı Ali Destanı

Haldun Taner'in epik oyunu.
Oyun ilk kez 31 Mart 1964 tarihinde sergilenmiştir.
İki perdeden oluşan oyun bir müzikli komedidir.
Eser, edebiyatımızın ilk epik tiyatro eseridir.
Eser, Sineklidağ adındaki gecekondu mahallesinde işlenen bir cinayet sonrası, işlemediği bu suçu üstlenerek halkın gözünde efsanevi bir kahramana dönüşen Keşanlı Ali’nin ve mahalle sakinlerinin hikâyesini konu alır.
1950’lerden itibaren sanayileşmenin etkisiyle köyden kente göç hızlanmış, dengesiz nüfus artışı da gecekondu sorununu ortaya çıkarmıştır. Haldun Taner de bu oyunuyla köyde toprak ağalarının sömürdüğü insanların kentte şehir eşkıyaları, gecekondu ağaları, fabrika patronları vb. ile çatışmasını ele almaktadır.
Oyun bunun yanı sıra devletteki bürokrasiyi, rüşveti, sınıflar arası çatışmaları, dengesiz gelir dağılımını, siyaseti şahsi çıkarları için kullanan politikacıları eleştirel bir bakış açısıyla sergilemektedir.
Haldun Taner bu oyunuyla toplumun sahte kahramanlar yaratıp onlara bel bağlamasını eleştirerek halkı kendi kaderine sahip çıkmaya ve gerçekleri görmeye davet etmiştir.

Özet

Gün Olur Asra Bedel

Cengiz Aytmatov'un 1980'de yayımlanan romanı.
Eser, Türkçeye ilk olarak "Gün Uzar Yüzyıl Olur" adıyla tercüme edilmiştir. Yazar bu eseriyle 1983 yılında Sovyet Büyük Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır.
Roman, Türk-İslam kültürünün yok sayıldığı bir dönemde köklerine sahip çıkmaya çalışan birkaç kahramanın tutsaklığa, baskılara, asimilasyona karşı verdiği bir meydan okuyuştur.
"Ulusal kimlikten uzaklaşan, içinde bulunduğu topluma yabancılaşan kişi" anlamındaki "mankurt" terimi dünya edebiyatına ilk kez bu romanla girmiştir. 
Romanın ana mekânı Sarı-Özek adındaki Kazak bozkırında, demiryolu işçilerinin yaşadığı küçük bir tren istasyonu olan ve yaklaşık on aileye ev sahipliği yapan Boranlı'dır. Sarı-Özek bozkırı, romanda zorlu iklimi ve ıssızlığı ile yalnızca çaresiz kalan insanların sığınağı olarak resmedilmiştir. Sarı-Özek aynı zamanda, romanda kültürel hafızayı temsil eden kutsal Ana Beyit Mezarlığı ile modern gücü temsil eden Sovyet Uzay Üssünün (Kozmodrom) karşı karşıya geldiği sembolik bir çatışma alanıdır.
Romanda olaylar Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Josef Stalin döneminde ve hemen sonrasında geçmektedir.

Ne Ağlarsın Benim Zülfü Siyahım

Koşma

Ne ağlarsın benim zülfü siyahım — a
Bu da gelir bu da geçer ağlama — b
Göklere erişti figanım ahım — a
Bu da gelir bu da geçer ağlama — b

Âşık Daimî (1932-1983)

Âşık Daimi
  • Cumhuriyet Dönemi halk ozanı.
  • Daimî Baba olarak anılan ozan, Alevi dedesidir.
  • Asıl adı İsmail Aydın'dır.
  • 1932 yılında İstanbul'da doğdu.
  • Sivas ve Erzincan yörelerinde Ali Babaoğulları lakabıyla tanınan büyük bir sülaleye mensuptur.
  • Ailesi, aslen Erzincan/Tercan’ın Karahüseyin köyünden olup 1877 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında İstanbul'a göç etmiştir.
  • Dört beş yaşlarındayken ailesiyle Tercan'a yerleşen ozanın çocukluk ve gençlik yıllarının büyük bir kısmı burada geçti.
  • Alevi inanç kültürü içinde büyüdü.

Can Yücel (1926-1999)

Can Yücel
  • Şair ve çevirmen.
  • 21 Ağustos 1926'da İstanbul'da doğdu.
  • Eski Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'in oğludur.
  • Ankara Atatürk Lisesini bitirdi. Bir süre Dil Tarih Coğrafya Fakültesinde Alman filolojisi okudu. Sonrasında İngiltere'ye giderek Cambridge Üniversitesinde öğrenimine devam etti ancak mezun olamadı.