AYT Edebiyat

Edebiyat Sandığı (e-kitap)

Ön Sözden...

Aşk, ihtiras, ihanet, cinayet, ayrılık, sürgün, hapis, intihar teşebbüsü ne arasanız var, edebiyat dünyasında. Yanlış anlaşılmasın, romanlardan bahsetmiyorum. Bahsettiğim şair ve yazarların kendi hayatı.
Bir TM sınıfında konumuz Yahya Kemal Beyatlı idi. İlk on dakika gayet ciddi ders dinleyip asık suratlarıyla notlar alıyorlardı. Ne zaman ki Yahya Kemal'in Nazım Hikmet'in annesiyle olan gönül ilişkisine değindim, işte o zaman gözler ışıldamaya başladı. Şaşkınlıktan birbirlerini dürtüp bakakaldılar.
O, sadece edebiyat kitabındaki soluk bir portre değildi artık. Âşık bir insandı; seven sevilen, zaafları olan, kimi zaman çaresiz hisseden... Senin benim gibi biri olmuştu yani.

Hz. Ali Cenknameleri

  • Cenkname, savaş ve kahramanlık hikâyelerinin anlatıldığı eserlerdir. 
  • Cenknameler mensur, manzum ya da manzum-mensur karışık olabilmektedir.
  • "Cenkname" ile ağırlıklı olarak kastedilen Hz. Ali Cenknameleridir.
Cenkname, özellikle Hz. Ali'nin İslamiyet'i yaymak için gayrimüslimlerle yaptığı savaşlarda gösterdiği kahramanlıkları anlatan hikâyelerdir.

At

Bin gemle bağlanan yağız at şaha kalkıyor,
Gittikçe yükselen başı Allah’a kalkıyor!

Son macerayı dinlememiş varsa anlatın;
Ram etmek isteyenler o mağrur, asil atın

Demir Özlü (1935-2021)

Demir Özlü
  • Öykü ve roman yazarı.
  • 9 Eylül 1935 tarihinde İstanbul’da doğdu.
  • Yazar Tezer Özlü'nün ağabeyidir.
  • Kabataş Lisesi mezunudur. Lisede edebiyat öğretmeninin Behçet Necatigil olması edebî şahsiyetinin oluşmasında büyük rol oynadı.
  • 1959’da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu.
  • Bir yıl kadar Paris’te kaldıktan (1961-62) sonra Türkiye’ye dönerek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde asistanlık yaptı (1960-64).
  • Siyasal eylemleri nedeniyle işine son verilince avukatlığa döndü.

Tezer Özlü (1942-1986)

Tezer Özlü
  • Öykü ve roman yazarı, çevirmen.
  • 10 Eylül 1942’de Kütahya Simav’da doğdu.
  • Eğitimci olan anne ve babasının memuriyeti nedeniyle çocukluğu Simav, Ödemiş ve Gerede’de geçti.
  • Ağabeyi öykü yazarı Demir Özlü, ablası ise yazar-çevirmen Sezer Duru'dur.
  • Avusturya Kız Lisesinde okudu.
  • Henüz lisedeyken yaptığı Avrupa seyahati hayatını ve sanat anlayışını önemli ölçüde etkiledi.
  • Çeşitli kurumlarda çevirmenlik, Türk-Alman Kültür Merkezinde program danışmanlığı yaptı.
  • Manik depresif teşhisiyle uzun süre tedavi gördü.
  • İlk öyküsü 1963'te yayımlandı.

Enis Batur (1952)

Ahmet Enis Batur
  • Şair, yazar, eleştirmen, yayıncı. 
  • 28 Haziran 1952'de Eskişehir’de doğdu.
  • Babası eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur'dur.
  • Yükseköğrenimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Paris’te tamamladı.
  • 1973’te gittiği Paris’te dört yılı aşkın bir süre yaşadıktan sonra Ankara’ya döndü.
  • Yurt dışında bulunduğu sanat ortamları onun edebî kişiliğinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadı.
  • İlk şiir kitapları 1973'te yayımlandı.

Cumhuriyet Dönemi Şiir Karma Test 1

Yazıları ve mektuplarında koyu bir Baudelaire hayranı olduğunu belirten; biçim ve dilde kusursuzluğa odaklanan sanatçı hem dilde duyarlılık hem duyguda yoğunluk bakımından saf şiir anlayışını sürdüren lirik bir şairdir. Şiirin güzellik yaratma sanatı olduğunu her fırsatta dile getirmiş, vezinde tutuculuğa karşı çıkmıştır. Neyin anlatıldığına değil, nasıl anlatıldığına yoğunlaşan şairin şiirlerinde yaşama sevinci, dünyevi zevklere düşkünlük, aşk, doğa, özlem, yalnızlık ve ölüm korkusu baskın temalardır.
1. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cahit Sıtkı Tarancı
B) Necip Fazıl Kısakürek
C) Ahmet Kutsi Tecer
D) Faruk Nafiz Çamlıbel
E) Nazım Hikmet Ran

Vicdanı Hür Bir Şairim

Kıta

Kimseden ümmîd-i feyz etmem, dilenmem perr ü bâl — x
Kendi cevvim, kendi eflâkimde kendim tâirim — a

İnhinâ tavk-ı esâretten girandır boynuma — x
Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür bir şairim — a

Tevfik Fikret

Cumhuriyet Dönemi Roman Konu Testi 5

Yakup Kadri’nin romanlarında bizzat yazarı temsil eden baskın kahramanlar vardır. Örneğin Kiralık Konak’taki —, Hüküm Gecesi’ndeki —, Sodom ve Gomore’deki — ya da Yaban’daki — hep yazarın şahsiyeti ve dünya görüşüyle örtüşen niteliklerle donatılmıştır.
1. Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki parçada bırakılan boşluklardan herhangi birine getirilemez?
A) Ahmet Celal
B) Necdet
C) Macit
D) Ahmet Kerim
E) Hakkı Celis