AYT Edebiyat

• Türk Edebiyatının Dönemleri

• Şair ve Yazarlar

• Edebi Akımlar

• Şiir Bilgisi

• Söz Sanatları

• Eser Özetleri

• Öğretici Metinler

• Halk Edebiyatı Örnek Metinler

• Divan Edebiyatı Örnek Metinler

Zanaat - Sanat Ayrımı

Zanaatkâr

• Zanaat, günlük hayatta ihtiyaç duyulan ürünlerin el emeğiyle üretildiği iştir.
• Bir zanaatla uğraşan ya da bir zanaatı meslek edinen kişilere ise zanaatçı ya da zanaatkâr denir.
• Sanat ise duygu, düşünce ve hayallerin çizgi, renk, biçim, ses, söz ve ritim gibi unsurlarla orijinal ve etkileyici bir şekilde ifade edilmesidir.

Şiir Bilgisi Karma Test 9

Bizimkiler ışığa gem vurur da binerler
Yerden göğe çıkmazlar, gökten yere inerler
1. Bu beyitte altı çizili sözle yapılan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kinaye
B) Teşbih
C) Telmih
D) İstiare
E) Tevriye

Bilir Dünya Beni

Kıta

Çekmedim ömrümde zencir-i esaret bârını — x
Kayd-ı dünyadan müberrayım bilir dünya beni — b

İşte meydan-ı hamiyyet, kaçma ey cellad-ı zulm — x
Ya seni mahveylesin Mevlâ cihanda ya beni — b

Namık Kemal

Edebiyat Sandığı (e-kitap)

Ön Sözden...

Aşk, ihtiras, ihanet, cinayet, ayrılık, sürgün, hapis, intihar teşebbüsü ne arasanız var, edebiyat dünyasında. Yanlış anlaşılmasın, romanlardan bahsetmiyorum. Bahsettiğim şair ve yazarların kendi hayatı.

Bir TM sınıfında konumuz Yahya Kemal Beyatlı idi. İlk on dakika gayet ciddi ders dinleyip asık suratlarıyla notlar alıyorlardı. Ne zaman ki Yahya Kemal'in Nazım Hikmet'in annesiyle olan gönül ilişkisine değindim, işte o zaman gözler ışıldamaya başladı. Şaşkınlıktan birbirlerini dürtüp bakakaldılar.

O, sadece edebiyat kitabındaki soluk bir portre değildi artık. Âşık bir insandı; seven sevilen, zaafları olan, kimi zaman çaresiz hisseden... Senin benim gibi biri olmuştu yani.

Eylemde Yapı Konu Testi 1

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

Eylemde Yapı Konu Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

1 / Çözüm

C — "taşıyorum" > türemiş eylem
taş- > fiil kökü (taşmak)
-ı > fiilden fiil yapan yapım eki (taşımak)
-yor > şimdiki zaman kip eki / eylem çekim eki
-um > şahıs eki / eylem çekim eki

Diğer eylemler yapım eki almadığı için yapıca basittir.
Cevap C

Not: -i (ı, i, u, ü) eki genellikle -yazı, gezi, soru, ölü gibi- fiilden isim yapsa da "taşımak" örneğinde olduğu gibi fiilden fiil yaptığı durumlar da vardır: kazı- (kazımak), sürü- (sürümek)...

Cengiz Aytmatov (1928 - 2008)

Cengiz Aytmatov

• Kırgız yazar, gazeteci, siyasetçi, diplomat.
• 12 Aralık 1928'de Kırgızistan’ın Talas iline bağlı Şeker köyünde doğdu.
• Babası Törekul Aytmatov, Stalin'in etnik temizlik siyaseti sonucu ortadan kaldırılan aydınlardan biridir. Törekul Aytmatov, 1937'de "halk düşmanlığı" ile suçlanarak tutuklanmış, ailesi uzun yıllar kendisinden haber alamamıştır.

O dönem ortadan kaldırılan binlerce Kırgız aydından 137'si 1991'de, Bişkek yakınlarında, kireç fabrikasındaki bir çukurda bulunur. Kurşuna dizildikten sonra çukura atılanlardan biri de babasıdır. Toplu mezar 2000 yılında "Ata Beyit" adıyla düzenlenecek ve aydınlar da dinî usullere göre tekrar gömülecektir.

Kokona Yatıyor

Direktör Ali Bey'in Türkçeye adapte ettiği tek perdelik oyun.
1870'te yayımlanan oyun, Eugene Grange ve Victor Bernard’ın Madame est Couchée (Madam Uzanıyor) adlı yapıtından uyarlamadır.
Kokona Yatıyor, yazarın diğer oyunları gibi bir entrika komedisidir. Oyunun adındaki "Kokona" ise Hristiyan kadın, madam anlamındadır.
Oyun, Direktör Ali Bey'in en çok sahnelen iki oyunundan biridir (Diğeri Ayyar Hamza).

Ayyar Hamza

Direktör Ali Bey'in 1871 tarihli oyunu.

Sanatçının en çok sahnelenen oyunudur.
Üç perdeden oluşan eser, Moliere'inin Scapin'in Dolapları adlı oyunundan adapte edilmiştir.
Ayyar Hamza, ilk olarak 20 Kasım 1871’de Gedikpaşa Tiyatrosunda oynanmıştır.
Ayyar; çok gezip dolaşan, zeki, kurnaz, gözü pek ve atılgan kimse anlamındadır.
Ali Bey, eseri Türk seyircisine uygun hâle getirirken deyimler, atasözleri ve geleneksel Türk tiyatrosunun kalıplarını kullanmıştır.