AYT Edebiyat

• Türk Edebiyatının Dönemleri

• Şair ve Yazarlar

• Edebi Akımlar

• Şiir Bilgisi

• Söz Sanatları

• Eser Özetleri

• Öğretici Metinler

• Halk Edebiyatı Örnek Metinler

• Divan Edebiyatı Örnek Metinler

Edebiyatın Bilim Dallarıyla İlişkisi

Edebiyat, insanı derinlemesine ve her yönüyle anlatmayı amaçlar. Bu nedenle hem sosyal bilimlerden (tarih, psikoloji, coğrafya, felsefe, sosyoloji) hem dolaylı olsa da pozitif (deneysel) bilimlerden yararlanır. 

Bunun yanı sıra edebiyat, bilimsel çalışmalara da ilham kaynağı olabilmektedir.

Edebiyat - Tarih İlişkisi

Toplumların geçmişte yaşadıkları olayları sebep-sonuç ilişkisiyle inceleyen tarih, edebiyatın en çok etkileşim içinde olduğu bilim dalıdır. Tarih bilimi, özellikle tarihî belgenin olmadığı ya da yetersiz olduğu durumlarda edebiyattan yararlanır. Bu bağlamda edebiyat, tarihe kaynaklık eder.

Edebiyat Sandığı (e-kitap)

Ön Sözden...

Aşk, ihtiras, ihanet, cinayet, ayrılık, sürgün, hapis, intihar teşebbüsü ne arasanız var, edebiyat dünyasında. Yanlış anlaşılmasın, romanlardan bahsetmiyorum. Bahsettiğim şair ve yazarların kendi hayatı.

Bir TM sınıfında konumuz Yahya Kemal Beyatlı idi. İlk on dakika gayet ciddi ders dinleyip asık suratlarıyla notlar alıyorlardı. Ne zaman ki Yahya Kemal'in Nazım Hikmet'in annesiyle olan gönül ilişkisine değindim, işte o zaman gözler ışıldamaya başladı. Şaşkınlıktan birbirlerini dürtüp bakakaldılar.

O, sadece edebiyat kitabındaki soluk bir portre değildi artık. Âşık bir insandı; seven sevilen, zaafları olan, kimi zaman çaresiz hisseden... Senin benim gibi biri olmuştu yani.

Zarf Konu Kavrama Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdakilerin hangisinde zarf (belirteç) kullanılmıştır? 

A) Farklı bir kadındı, kimseye benzemezdi.
B) İçeride seni bekleyen biri var.
C) Bizim buraları andıran bir havası var.
D) Doğru kişiyi bulamadık henüz.
E) Çok parası yoktu ama cömert bir adamdı.

1 / Çözüm

A'da "farklı" sözcüğü, ismi nitelediği için sıfattır.
B'de yer-yön bildiren sözcük (içeride) ad durum eki aldığı için isimdir.

E'de "çok" ve "cömert" sözcükleri sıfattır.

D'de "doğru" sözcüğü ismi nitelediği için sıfatken "henüz" sözcüğü eylemi (bulamadık) zaman yönünden sınırladığı için zarftır.

Cevap D

Güzel Sanatlar ve Edebiyat

Güzel Sanatlar

• Sanat; duygu, düşünce ve hayallerin çizgi, renk, biçim, ses, söz ve ritim gibi unsurlarla orijinal ve etkileyici bir şekilde ifade edilmesidir.
• Sanatın asıl amacı kişide bir güzellik duygusu (estetik) uyandırmaktır.
• İnsanın kendini ifade etme yollarından biridir.

Zanaat - Sanat Ayrımı

Zanaatkâr

• Zanaat, günlük hayatta ihtiyaç duyulan ürünlerin el emeğiyle üretildiği iştir.
• Bir zanaatla uğraşan ya da bir zanaatı meslek edinen kişilere ise zanaatçı ya da zanaatkâr denir.
• Sanat ise duygu, düşünce ve hayallerin çizgi, renk, biçim, ses, söz ve ritim gibi unsurlarla orijinal ve etkileyici bir şekilde ifade edilmesidir.

Şiir Bilgisi Karma Test 9

Bizimkiler ışığa gem vurur da binerler
Yerden göğe çıkmazlar, gökten yere inerler
1. Bu beyitte altı çizili sözle yapılan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kinaye
B) Teşbih
C) Telmih
D) İstiare
E) Tevriye

Bilir Dünya Beni

Kıta

Çekmedim ömrümde zencir-i esaret bârını — x
Kayd-ı dünyadan müberrayım bilir dünya beni — b

İşte meydan-ı hamiyyet, kaçma ey cellad-ı zulm — x
Ya seni mahveylesin Mevlâ cihanda ya beni — b

Namık Kemal

Eylemde Yapı Konu Testi 1

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

Eylemde Yapı Konu Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

1 / Çözüm

C — "taşıyorum" > türemiş eylem
taş- > fiil kökü (taşmak)
-ı > fiilden fiil yapan yapım eki (taşımak)
-yor > şimdiki zaman kip eki / eylem çekim eki
-um > şahıs eki / eylem çekim eki

Diğer eylemler yapım eki almadığı için yapıca basittir.
Cevap C

Not: -i (ı, i, u, ü) eki genellikle -yazı, gezi, soru, ölü gibi- fiilden isim yapsa da "taşımak" örneğinde olduğu gibi fiilden fiil yaptığı durumlar da vardır: kazı- (kazımak), sürü- (sürümek)...