10 Ekim 2017 Salı

Divan Şiiri 13 ve 14.yy

       ……………… (? -?)
  • Tasavvufun hâkim olduğu bir dönemde ilk kez din dışı konularda gazeller söyleyen şairdir. Bu nedenle ilk divan şairi olarak kabul edilir.
  • Türkçesi oldukça sade, işlek ve samimi bir Türkçedir. 
  • Karamanoğlu Alâeddîn Ali Bey, şaire bir ……………………………………… (mesnevi) yazmasını emretmiş ancak şairin ömrü anılan eseri tamamlamaya yetmemiştir. Şairin adına düzenlenmiş bir divanı yoktur.

    …………........ (1207 -1273)
  • Türk şair, düşünce adamı ve mutasavvıf.
  • Bugün Afganistan sınırları içerisinde yer alan Belh şehrinde doğmuş, Konya'da yaşamış ve orada ölmüştür. Adındaki "....................." efendimiz anlamına gelmektedir. Mahlas olarak Rumî'yi kullanır.
  • Eserlerini Farsça kaleme almış, birkaç mısra dışında Türkçeyi kullanmamıştır. 
  • Yunus Emre, …………………, ..........................., ve ....................... ile çağdaştır. 
  • İnsan sevgisini, hoşgörüyü öne çıkaran bir anlayışla ele aldığı eserleriyle evrensel bir şairdir.
  • Ölümü asıl sevgiliye kavuşma olarak görmüş bu nedenle öldüğü gün olan 17 Aralık Şeb-i Arus (…………………………………………….) olarak anılmaktadır.
  • Mevlevi tarikatı o öldükten sonra onun öğretileri üzerine oğlu ……………………  tarafından kurulmuştur.
  • Eserleri:
  • ……………………..: En önemli eseri olarak kabul edilir. Eserde yüzlerce hikâye manzum olarak anlatılır. Hikayelerin bir kısmı fabl özelliği gösterir. ………………nazım şekli ile yazılan eser yaklaşık 26000 beyittir. Hikâyeler olay örgüsü açısından bir bütünlük göstermez. ***’nın dünya görüşü, felsefi yaklaşımı, öğüt ve yorumları hikâyeler içinde ayet ve hadislerden alıntılar yapılarak desteklenmiştir.
  • ………………………….: Gazel ve rubai şeklinde ***’nın coşku anında söylediği lirik şiirlerdir. 40.380 beyitten oluşan eserde dil Farsçanın gündelik konuşma dilidir.
  • .........................: Mevlana'nın sohbetlerinin toplandığı kitap.
  • ..........................: Yedi vaazın bir araya getirildiği eser.
  • ........................: Ölümünden sonra bir araya getirilmiş olan 147 mektuptan oluşur.

    ……………… (1226 - 1312)
  • Mevlana’nın oğlu ve ………………………… tarikatının kurucusudur.
  • Eserleri: 
  • Dîvân (Türkçe ve Farsça şiirler)
  • Divanı dışında mesnevi nazım şekli ile kaleme aldığı üç ayrı eseri vardır. Bunlardan bir hâl tercümesi olan ………………………….. öne çıkar.
  • ek bilgi: Hâl tercümesi önemli kişileri tanıtan eserlere verilen isimdir. Hz. Peygamber'in hayatını anlatan ………………., şairlerin tanıtılıp eserlerinden örneklerin verildiği …………………………..  ve hâl tercümeleri bir anlamda biyografi türünün ilk örnekleridir.

    …………….......
  • Mevlana’nın babasından fıkıh dersleri aldığı için kendisine “fakîh” denmiştir. En önemli eseri ………………………………..’dir. Seksen sekiz beyitlik bir …………………….dir.  Din ve tasavvuf konusunda yazılmış didaktik bir eserdir.

    ………………....
  • Doğum ve ölüm tarihleri net değildir. Bazı araştırmacılara göre 14.yüzyılda yaşamıştır. Yazdığı dini-tasavvufi şiirleriyle Ahmed Fakih’i izlemiştir. Akşehir çevresinde yaşadığı sanılmaktadır.
  • 529 beyitlik …………………………………………….. adlı mesnevi en ünlü eseridir. Kuran'da geçen Yusuf kıssasına dayanan eser Anadolu sahasının ilk mesnevilerinden biridir.

  • …………….......
  • 14.yüzyılın en önemli şairidir. 
  • Divan sahibi olan ilk şairimizdir.
  • Şairin en ünlü eseri bir mesnevi olan …………………………………….'dir. Eserde, Kuran'da adı geçen Zülkareyn unvanlı İskender ile onun gibi cihana hükmeden Büyük İskender'in kişilikleri birbirine geçmiş şekilde verilir. Tarih, geometri, astronomi, tıp, felsefe, siyaset, etik, teoloji gibi değişik konularda okuyucunun bilgilendirilmesini ön planda tutulduğu eser ansiklopedik özellikler de gösterir. Şairin sonrasında yaptığı eklemelerle eser yaklaşık 8000 beyite ulaşmıştır.
  • Diğer önemli eseri …………………………….. adlı mesnevidir. Klasik bir aşk hikayesi olan bu mesnevide Çin fagfûrunun oğlu Cemşîd ile Rûm sultanının kızı Hurşîd arasında geçen bir aşk hikâyesi anlatılır. Eser 4798 beyittir. İranlı şair Sâveci’den esinlenerek kaleme alınan eser şairin dilinde çeşitli hikâyelerle zenginleşmiş ve yerlileşmiştir.

  • ……………… (1272 - 1332)
  • Türkçenin Anadolu'da bir edebiyat dili olarak kabul edilmesinde en büyük pay onundur. 
  • En önemli eseri yaklaşık 12000 beyitten meydana gelen ………………………………isimli mesnevidir. Ahlak ve tasavvuf üzerine yazılmış olan eserde Mevlana etkisi açıktır. Mevlana dışında Yunus Emre'den etkilenen şair şiirlerinde hem hece hem de aruzu kullanmıştır.

    …………………(1345 - 1398)
  • 14.asrın devlet adamlarından biri olan *** Kayseri'de kadılık yaptıktan sonra Sivas'ta adına hutbe okutup 18 yıl hükümdarlık etmiştir. Hayatını entrika, mücadele ve savaşlar içinde geçiren şair daha çok beşeri yönü ağır basan âşıkane şiirler yazmıştır. (din dışı)
  • ………………….. nazım şekli ile yazdığı şiirler ile ünlüdür.

  • ………………...
  • 14. yüzyıl divan şairidir. Azeri sahası şairlerindendir. Tasavvuftan etkilenmiştir. Sade bir dille, halka ulaşmaya çalışmıştır. Hurûfi olması nedeniyle derisi yüzülerek öldürülmüştür. Tek eseri, Divan'ıdır.

  • …………………
  • Mutasavvıf şair. Kendisine mahlas olarak yerleştiği yerin adını seçmiştir (Kırşehir).
  • En önemli eseri  “Kuşların konuşması” anlamına gelen ……………………………  adlı tercümesidir. Eser, tasavvufî alegorik bir mesnevidir. Şair, eseri Feridüddin Attar'dan Türkçeye tercüme etmekle kalmamış farklı metinlerle zenginleştirmiştir. Eserde, Kaf Dağı’na ulaşmak isteyen kuşların Hz. Süleyman’ın kuşu olan Hüthüt’ün önderliğinde yaptıkları yolculuk anlatılır.

  • ………………....
  • 14. yüzyılda yaşamış divan şairidir. Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur.
  • ……………………………, Yeğeni İzzeddîn Ahmed’le birlikte yazdığı aşk mesnevisidir. Yemen padişahının oğlu Süheyl ile Çin hükümdarının kızı Nevbahar arasındaki aşk macerasını anlatır. Bu konu etrafında çeşitli olayların yer aldığı eser dinî, ahlaki nasihatlerle örülü fikrî ve didaktik bir muhteva taşımaktadır. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.