5 Kasım 2021 Cuma

Ses, Yazım, Noktalama Konu Testi 2 Çözümlü

I. Çocukluğumun bütün güzel günlerini o köşkte geçirdim.
II. Senin işlerini ben yapmak zorunda değilim, diyordu.
III. Hristiyan Türklerin bir kısmı Alpaslan’ın ordusuna katıldı.
IV. Anadolu’nun küçük şehir ve kasabalarında yaşadım.
V. Bu akşamki maçın sonucu bizi de ilgilendiriyor. 
1. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde kaynaştırma ünsüzü yoktur?
A) I ve V   B) II ve III   C) I ve IV   D) II ve V   E) III ve IV

Çözüm

I — Çocukluğumun...günler-i-n-i
II — Bu cümlede kaynaştırma ünsüzü yok. "Sen-in işler-in-i" isim tamlamasında "-in" tamlanan ekidir.
III — Alpaslan’ın ordu-s-u-n-a
IV — Anadolu-n-un...
V — Bu cümlede de kaynaştırma ünsüzü yoktur.
Cevap D

Türk milleti (I) geçirdiği nihayetsiz felaketler (II) içinde ahlâkını (III) ananelerini (IV) hatıralarını (V) menfaatlerini kısacası her şeyini dili sayesinde muhafaza edebilmiştir.
2. Cümledeki numaralanmış yerlerin hangisine virgül (,) getirilemez?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

"Felaketler içinde" bir isim tamlamasıdır. İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül (,) getirilmez.
Cevap B

Sana az daha yakın yaşamak için artık
Rabbim, ben yalnız zeytin ve ekmek istiyorum
3. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Ünlü daralması
B) Ünlü düşmesi
C) Ünsüz benzeşmesi
D) Ünsüz türemesi
E) Ünlü değişimi

Çözüm

Ünlü daralması — istiyorum (iste-)
Ünlü düşmesi — yalnız (yalın-ız)
Ünsüz türemesi — Rabbim (Rab)
Ünlü değişimi — sana
Ünsüz benzeşmesine örnek yok.
Cevap C


4. Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?
A) Yıkanmış tabak, çatal, bıçak vb. üzerinde kalan yemek artıkları; mikroorganizmalar için besin kaynağıdır.
B) Yapı; bodrum, zemin ve asma kat üzerinde üç kat olacak şekilde inşa edilmiştir
C) Kent; farklı kültür, din ve etnik yapıları barındıran politik bir yerleşme birimidir.
D) Salgın hastalıklar; ekonomik, sosyal, psikolojik, kültürel, siyasi, dinî, coğrafî ve daha birçok bakımdan toplumsal hayatı derinden etkilemiştir.
E) Hayata dair bir incelik ve naiflikten söz edildiği yerde; çocuğa ya da çocukluğa ilişkin bir ize, işarete ya da sembole mutlaka denk gelinir.

Çözüm

A — Eş görevli sözcükler özneyi oluşturan sözcük grubunun içinde bu nedenle öznenin bittiği yerde karışıklığı önlemek için noktalı virgül kullanılması doğrudur.
B,C;D — İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
Noktalı virgülün E şıkkındaki kullanımı yanlıştır.
Cevap E

Kocaman bir yerim yurdum vardı; (I) gönlüm dilese kendime sahibi olduğum bütün bu yerlerin kralı ya da imparatoru (II) diyebilirdim. Karşımda benimle boy ölçüşecek ne de saltanatıma (III) burnunu sokacak ya da (IV) buyruklarıma karışacak biri vardı. Canım istese gemiler dolusu ürün yetiştirebilirdim, ama kullanacak yerim olmadığı için (V) yalnız kendime yetecek ölçüde yetiştirebiliyordum.
5. Numaralanmış sözcüklerin hangisinde farklı bir ses olayı vardır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Ünlü düşmesi: gönlüm (gönül), burnunu (burun), buyruklarıma (buyruk), yalnız (yalın)
II — diyebilirdim (de- ünlü daralması)
Cevap B

İlkel insanlar (I) kötü ruh veya cin adı verilen varlıkların hastalıklara neden olduklarına inanırlardı. Bu kötü varlıklar (II) sihirbaz (III) hekim ve şamanların öncülüğünde gerçekleştirilen tedavi törenleriyle kontrol altına alınırdı. Müzik (IV) dans (V) ritim ve şarkılar da bu tedavi törenlerinin vazgeçilmez öğeleriydi.
6. Parçada ayraçla gösterilen yerlerin hangisine farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

"Bu kötü varlıklar..." öznedir. Özneden sonra virgülle ayrılmış eş görevli sözcükler olduğu için özneden sonra noktalı virgül gelmeliydi.
Cevap B

Türkiye’de 1923-1950 dönemi, kentleşme (I) sürecinin yavaş (II) ilerlediği yıllardır. Dönem içerisinde 1950’li yıllara kadar Ankara şehri dışında kentleşme hareketlerine pek (III) rastlanılmamıştır. Ankara 1923 yılında başkent olarak ilan (IV) edilmesiyle (V) birlikte hızlı büyüme ve göç alma sürecine girmiştir.
7. Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde hem hece düşmesi hem de ünsüz yumuşaması vardır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

ilerlediği — ileri-le-dik-i
cevap B

Sızlatır bazı saatler dayanılmaz bir acı
Kökü toprakta kalıp kendi kesilmiş ağacı
Ruh arar başka teselli her esen rüzgârda
Ne yazık doğmuyoruz şimdi o topraklarda
8. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Ünlü daralması
B) Ünsüz benzeşmesi
C) Ünlü türemesi
D) Ünsüz yumuşaması
E) Ünlü düşmesi

Çözüm

Ünlü daralması — doğ-mu-yor-uz (Olumsuzluk eki "ma" daralmış.)
Ünsüz benzeşmesi — toprak-ta
Ünsüz yumuşaması — ağac-ı
Ünlü düşmesi — sızlatır (sızı-la)
Ünlü türemesine örnek yok.
Cevap C

Ben sana bir çocuk gözüyle de bakıyorum
Dünya nedir daha bilmiyorum oyunlarda
Bir oğlan çıktı yoluma elinde tebeşir
Çizdi bir kör adam resmi duvara
9. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) 
Dudak ünsüzlerinin benzeşmesi 
B) 
Ünsüz yumuşamasına aykırılık
C) Düzlük yuvarlaklık uyumuna aykırı ek
D) Ünlü daralması
E) Ulama

Çözüm

Ünsüz yumuşamasına aykırılık — bak-ıyor (Eylem sert bir ünsüzle bitip ünlü ile başlayan bir ek almasına rağmen ünsüz yumuşaması olmamış.)
Düzlük yuvarlaklık uyumuna aykırı ek — "(ı)yor"
Ünlü daralması — bil-mi-yor-um (Olumsuzluk eki "me" daralmış.)
Ulama — "kör adam"
Dudak ünsüzlerinin benzeşmesine örnek yok.
Cevap A

(I) Osmanlı Devleti'ni ziyaret eden seyyahların tamamını Türk düşmanı olarak nitelendirmek yanlış olur. (II) Sağduyulu, (III) önyargıdan uzak (IV) seyyahlar da vardır. Seyyahların geliş amaçlarını elçilik görevi olanlar, (V) Doğu’yu merak edenler, esir düşenler, çalışanlar, ajanlık şeklinde sıralanabilir.
10. Parçadaki altı çizili sözlerden hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

"Ön yargı" sözcüğü ayrı yazılır.
Cevap C

Ben ki toz kanatlı bir kelebeğim
Minicik gövdeme yüklü Kafdağı
Bir zerreciğim ki arşa gebeyim
Dev sancılarımın budur kaynağı
11. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Ünsüz türemesi
B) Ünsüz yumuşaması
C) Kaynaştırma ünsüzü
D) Ünsüz düşmesi
E) Yönelme eki almış isim

Çözüm

Ünsüz yumuşaması — kelebeğim (kelebek)
Kaynaştırma ünsüzü — gebe-y-im
Ünsüz düşmesi — minicik (minik-cik)
Yönelme eki almış isim — gövde-m-e
Ünsüz türemesine örnek yok.
Cevap A

12. Aşağıdakilerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
A) Birçok konuda Ahmet'te benim gibi düşünüyordu.
B) Maç İsveçli hakemin çalacağı düdükle başlıyacak.
C) 
Babam boş zamanlarında şiirde yazıyordu. 
D) Hiç biri alttan almıyor, herkes ona veryansın ediyordu.
E) 
Yaşananları birdenbire çok bayağı buldum, dedi.

Çözüm

A — Bağlaç olan "de" ayrı yazılır: "Ahmet de..."
B — "Başlıyacak" değil, "başlayacak" olmalıydı.
C — Bağlaç olan "de" bitişik yazılmış: "şiir de"
D — "Hiçbiri" bitişik yazılır.
Cevap E

Şiir hevesim (I) on altı yaşındayken başlar. Bir yıl (II) şiirde alıştırma safhasını aşarak gerçek şiire bir türlü geçememenin acısını çektim. Hatta öyle oldu ki sırf bir (III) şiirsever olarak kalmak ve şiiri yazmaktan (IV) vaz geçmek gibi bir umutsuzca (V) özveriye kapıldım. Fakat bu kararı da içime bir türlü sindiremiyordum.
13. Parçadaki altı çizili sözlerden hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

IV — "vazgeçmek" bitişik yazılır. Yapılışı kurallı birleşik eylemlere benzeyen görmek ve gelmek eylemleriyle yapılan birleşik eylemler de bitişik yazılır: düşmeyegör, ölmeyegör, süregelmek, çıkagelmek gibi.
Cevap D

14. Altı çizili sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) Aslında bu durumda kimse madur olmayacaktı.
B) Bize müracaat ederek evlenmek istediğinizi bildirmişsiniz.
C) Müsait bir zamanda sizi ziyaret etmek isteriz.
D) Partinin muhalif kanadı toplantıya katılmadı.
E) Bir doktora muayene olmalısın.

Çözüm

A — "mağdur" olmalıydı.
Cevap A

15. Aşağıdakilerden hangisinde bir noktalama işareti yanlışı yoktur?
A) Mutfak kültürü kavram olarak, beslenmeyi sağlayan yiyecek ve içecek çeşitleri ile bunların hazırlanması, pişirilmesi, saklanması ve tüketilmesini kapsar.
B) 16. yüzyılda yapılan çorbalardan bazıları şunlardır; sade tavuk çorbası, erişteli tavuk çorbası, pirinç çorbası, nohut çorbası, yoğurtlu çorba...
C) Beyaz et olarak daha yaygın bir şekilde tavuk tüketilmiş; koyun, kuzu, tavuk ve diğer kanatlılar hem kebap, hem de yahni olarak pişirilmiştir.
D) Türk'ler İslamiyet'i seçtikten sonra, dinin yenmemesini emrettiği gıdalardan uzak durmaya çalışmışlardır.
E) 
Türk mutfağı; yemek çeşitliliği, pişirme teknikleri, sofra düzenleri, servis usulleri ve kış için derlenen yiyecekleriyle kendine has bir mutfak kültürüne sahiptir.

Çözüm

A — Zarf-fiilden (olarak) sonra virgül gelmez.
B — Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta gelmeli.
C — Tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz: "...hem kebap hem de yahni olarak pişirilmiştir."
D — Özel isimlere gelen çokluk eki kesme işareti (') ile ayrılmaz: Türkler
E'de noktalama yanlışı yok.
Cevap E

Araştırmada katılımcılara ( )İstanbul( )da bulunan Osmanlı mutfağı konseptli restoranların mekân ( ) hijyen ve temizlik durumu ne düzeydedir( )( ) sorusu sorulmuştur ( )
16. Aşağıdakilerden hangisi bu parçada ayraçlarla ( ) gösterilen yerlerden herhangi birine getirilemez?
A) Kesme işareti
B) Virgül
C) Noktalı virgül
D) Soru işareti
E) Tırnak işareti

Çözüm

Araştırmada katılımcılara (")İstanbul(')da bulunan Osmanlı mutfağı konseptli restoranların mekân (,) hijyen ve temizlik durumu ne düzeydedir(.)(") sorusu sorulmuştur(.)
Paragrafta kullanılmayan noktalama işareti noktalı virgüldür.
Cevap C

I. Gelişmiş ülkelerde, özellikle ABD’de, büyük ve düşük verimli araçların satışları artmaktadır.
II. Mektuplar yazıldığı yere, konusuna, amacına ve anlatımına göre bölümlere ayrılır.
III. Türkçe, kültürümüzün zenginliklerini yüzyıllardır yazıyla taşıyıp aktarmaktadır.
IV. Türk ahşap sanatında en çok ceviz, elma, armut, abanoz, gül ve sedir ağacı kullanılır.
V. Edebiyatçı, mensubu bulunduğu halkın kullandığı dilin dışında kendine özgü bir dil oluşturur.
17. Numaralanmış cümlelerdeki virgüller görevli bakımından eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I — Cümlede ara sözü ayırmak için ara sözün başına ve sonuna konmuş.
II ve IV — Eş görevli sözcükleri ayırmak için kullanılmış.
III ve V — Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konmuş.
Cevap A

18. Aşağıdakilerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Babam hiçbir zaman bizi kale almadı.
B) Bir ara karşıdaki evin penceresine göz attı.
C) Bunları gözardı ettiğini söyleyemezdi.
D) Babam bana evden çıkmayı menetti.
E) Biz böyle bir muameleyi hak etmedik.

Çözüm

"Göz ardı etmek" şeklinde yazılmalıydı.
Cevap C

19. Aşağıdakilerin hangisinde birleşik eylemlerin yazımıyla ilgili yazım yanlışı vardır?
A) Sokaklardan taşan insanları zor zaptediyorlardı.
B) Arsaya dört duvar örüp bir odacık yapıvermişti.
C) Rast gelirsen balıklardan birkaç tanesini ona ver.
D) Ben bunları söylerken seni kastetmemiştim.
E) Bizimki yine kanepede uyuyakalmış.

Çözüm

"Zapt etmek" ayrı yazılır.
Cevap A

Adalardan yaza ettik de veda
Sızlıyor bağrımın üstündeki dağ
Seni hatırlıyoruz Viranbağ
I. Ünsüz yumuşaması
II. Ünlü daralması
III. Ünlü düşmesi
IV. Ünlü türemesi
V. Ünsüz benzeşmesi
20. Bu dizelerde yukarıda numaralanmış yerlerde verilenlerden hangi ikisine örnek yoktur?
A) I ve III   B) II ve IV   C) II ve V   D) I ve IV    E) III ve V

Çözüm

I. Ünsüz yumuşamasına örnek yok.
II. Ünlü daralması — hatırla-yor-uz, sızı-la-yor
III. Ünlü düşmesi — bağrımın (bağır-ım)
IV. Ünlü türemesine örnek yok.
V. Ünsüz benzeşmesi — et-ti-k
Cevap D

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretmemiz için yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.