Ses Olayları / Bilgisi Konu Testi 10 Çözümlü

Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler büyük bir ihtimalle dilimize başka dillerden gelip yerleşmiş, alıntı sözcüklerdir. 

1. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu duruma örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?
A) Soğuk sularından içtim, serinledim
    Çağlayan bir nehrin sesini dinledim
B) Uzattı sevgiyle pembe gagasını
     Birden öğrendim hayatın manasını
C) Adam dertli, adam darmadağın
     Dokunsalar ağlayacaktı
D) Gurbetten gelmişim, yorgunum hancı
     Şuraya, bir yatak ser yavaş yavaş
E) Nerde ellerin sonsuz coğrafyası
     Buğdayın şafağı yaz kımıltıları

1 / Çözüm

Bu uyum, başlangıçtan bugüne kadar Türkçenin her devrinde var olan bir uyum olduğu için büyük ünlü uyumu olarak anılır. Büyük ünlü uyumu, sözcüklerdeki ünlülerin kalınlık ve inceliğine dayandığı için kalınlık-incelik uyumu olarak da bilinir. 

Bu kurala göre Türkçede bir sözcükteki ünlülerin ya hepsi kalın (a, ı, o, u) ya da hepsi ince (e, i, ö, ü) olmak zorundadır. Verilen dizelerde büyük ünlü uyumuna uymayıp dilimize başka bir dilden (Arapçadan) gelip yerleşen sözcük ise gurbettir.

Cevap D

Ses Olayları / Bilgisi Konu Testi 10

Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükler büyük bir ihtimalle dilimize başka dillerden gelip yerleşmiş, alıntı sözcüklerdir.
1. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu duruma örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?
A) Soğuk sularından içtim, serinledim
    Çağlayan bir nehrin sesini dinledim
B) Uzattı sevgiyle pembe gagasını
     Birden öğrendim hayatın manasını
C) Adam dertli, adam darmadağın
     Dokunsalar ağlayacaktı
D) Gurbetten gelmişim, yorgunum hancı
     Şuraya, bir yatak ser yavaş yavaş
E) Nerde ellerin sonsuz coğrafyası
     Buğdayın şafağı yaz kımıltıları

İsim Tamlamaları Konu Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdakilerin hangisinde isim tamlaması "nesne" görevindedir?
A) Akşam eve dönünce annemi babamın bavulunu açarken gördüm.
B) Mahallemizin ağabeyleri beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturturdu.
C) Yalının önünden düşman taburları mızıka çalarak geçiyordu.
D) Büyük ağabeyim, söylene söylene bahçe kapısının önünü süpürüyordu.
E) Kum kum parlayan tentenin kenarında el kadar bir gölge kımıldıyordu.

1 / Çözüm

A'da isim tamlaması (babamın bavulu) zarf tümleci görevindeki zarf-fiil grubunun içindedir: "babamın bavulunu açarken".

B'de iki isim tamlaması var: "Mahallemizin ağabeyleri" özne, "pencerenin kenarına" ise dolaylı tümleç görevindedir.

C'de iki isim tamlaması var: "Yalının önünden" dolaylı tümleç, "düşman taburları" ise özne görevindedir.

D'de "neyi" sorusuna cevap veren zincirleme isim tamlaması (bahçe kapısının önünü) ise belirtili nesne görevindedir.

E'de isim tamlaması (tentenin kenarında) sıfat-fiil grubuyla birlikte dolaylı tümleç görevindedir: El kadar gölge "nerede" kımıldıyordu: "Kum kum parlayan tentenin kenarında"

Cevap D

İsim Tamlamaları Konu Testi 1

1. Aşağıdakilerin hangisinde isim tamlaması "nesne" görevindedir?
A) Akşam eve dönünce annemi babamın bavulunu açarken gördüm.
B) Mahallemizin ağabeyleri beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturturdu.
C) Yalının önünden düşman taburları mızıka çalarak geçiyordu.
D) Büyük ağabeyim, söylene söylene bahçe kapısının önünü süpürüyordu.
E) Kum kum parlayan tentenin kenarında el kadar bir gölge kımıldıyordu.

Ek-Eylem Konu Testi 2

(I) Okuyucularının çoğu Abdülhak Şinasi Hisar'ın ömrü boyunca inatla sürdürdüğü fobisini işitmişlerdir. (II) Ona göre, elle tutulan her şeyde mikrop vardı. (III) Temizlik ve titizlik tutkusunu, benliğini saran bir virüs gibi ölünceye dek taşıdı. (IV) Hatta üstat, bu alerjisi yüzünden meyve yemezdi. (V) Bu ihtiyacını da suni meyve haplarıyla gidermeye çalıştı.
1. Parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde ek-eylem, basit zamanlı eylemlere gelerek onu birleşik zamanlı eylem yapmıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Ses Bilgisi, Yazım, Noktalama Konu Testi 4

Azıcık seni görmek istiyorum, dedi. Haberi olup olmadığımı sorup gazeteyi uzattı. Küçük, önemsiz bir fıkra idi. Bilmiyorum, muhbirlerden birinin havadisi olacak dedim. Onu bana bul deyince meslek sırrı olduğunu ifade edip yanından ayrıldım.
1. Bu parçadan birden fazla örnek verilebilecek iki ses olayı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Ünsüz türemesi, ünsüz benzeşmesi
B) Ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması
C) Ünsüz türemesi, ünlü türemesi
D) Ünlü türemesi, ünlü daralması
E) Ünlü daralması, ünsüz yumuşaması

Noktalama İşaretleri Konu Testi 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır? 

A) Tramvay Beyazıt’tan geçip şehir merkezine doğru ilerliyordu.
B) Halk edebiyatından yararlanan Tecer'in şiirleri dupdurudur.
C) Çalışmada İstiklal Caddesi'nin yaşadığı süreç ele alındı.
D) Necip'ler de yemeğe katılacak mı diye sormaya gelmiş.
E) Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçlarından biri de buydu.

Zarf Konu Kavrama Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdakilerin hangisinde zarf (belirteç) kullanılmıştır? 

A) Farklı bir kadındı, kimseye benzemezdi.
B) İçeride seni bekleyen biri var.
C) Bizim buraları andıran bir havası var.
D) Doğru kişiyi bulamadık henüz.
E) Çok parası yoktu ama cömert bir adamdı.

1 / Çözüm

A'da "farklı" sözcüğü, ismi nitelediği için sıfattır.
B'de yer-yön bildiren sözcük (içeride) ad durum eki aldığı için isimdir.

E'de "çok" ve "cömert" sözcükleri sıfattır.

D'de "doğru" sözcüğü ismi nitelediği için sıfatken "henüz" sözcüğü eylemi (bulamadık) zaman yönünden sınırladığı için zarftır.

Cevap D

Eylemde Yapı Konu Testi 1

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

Yazım Yanlışları Konu Testi 9

(I) Türk sinemasının en önemli isimlerinden biri olan Cüneyt Arkın, (II) Eskişehir Lisesinde okurken yazıları çeşitli dergilerde (III) yayımlanır. Üniversite eğitimi için İstanbul’a gider. Burada da kültür-sanat dergilerine yazılar gönderir. (IV) 1963'te Artist dergisinin düzenlediği oyunculuk yarışmasına katılır ve birinci olur. Zaman içerisinde kendi oyunculuğunu inşa eden sanatçı; kılıçlı, atlı, kavgalı sahnelerin fazla olduğu filmlerin (V) baş rol oyuncusu olacaktır.
1. Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I.    B) II.    C) III.    D) IV.    E) V.

Sözcükte Yapı Konu Testi 7 Çözümlü

İnsan; (I) yaşantı süresince kazandığı davranışlarla hayat (II) döngüsü içinde yer almaktadır. Bu davranışları; (III) doğuştan kalıtım yoluyla, yaşanılan (IV) çevreden (V) etkileşim yoluyla ve bilinçli olarak ve belli bir çaba sarf ederek kazanır.

1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü ötekilerden farklıdır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

1 / Çözüm

I. yaş → isim kökü
II. dön- → fiil kökü
III. doğ- → fiil kökü
IV. çevir- → fiil kökü (türetilirken ünlü kaybına uğramış)
V. et- → fiil kökü
Cevap A

Sözcükte Yapı Konu Testi 7

İnsan; (I) yaşantı süresince kazandığı davranışlarla hayat (II) döngüsü içinde yer almaktadır. Bu davranışları; (III) doğuştan kalıtım yoluyla, yaşanılan (IV) çevreden (V) etkileşim yoluyla ve bilinçli olarak ve belli bir çaba sarf ederek kazanır. 

1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü ötekilerden farklıdır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

İsim Çekim Ekleri Konu Kavrama Testi Çözümlü

Can evimden baktım sana İstanbul 

Rüzgârların anamın duası kadar serin
Beyaz şamdanlar gibi yükseliyordu
İnce kalem kalem minarelerin
Dualarda sımsıcak Eyüp Sultan
1. Bu dizelerde aşağıdaki durum eklerinden hangisi yoktur?
A) Yönelme
B) Belirtme
C) İlgi
D) Bulunma
E) Ayrılma

1 / Çözüm

Yönelme durum eki (-e) — sen-e → sana
Belirtme durum ekine (-i) örnek yok.
İlgi eki / tamlayan eki (-in) — ana-m-ın duası
Bulunma durum eki (-de) — dua-lar-da
Ayrılma durum eki (-den) — ev-im-den
Cevap B

İsim Çekim Ekleri Konu Kavrama Testi

Can evimden baktım sana İstanbul
Rüzgârların anamın duası kadar serin
Beyaz şamdanlar gibi yükseliyordu
İnce kalem kalem minarelerin
Dualarda sımsıcak Eyüp Sultan
1. Bu dizelerde aşağıdaki durum eklerinden hangisi yoktur?
A) Yönelme
B) Belirtme
C) İlgi
D) Bulunma
E) Ayrılma

Ses Olayları Konu Testi 9 (Çözümlü)

Yetişmek (I) istediği atlılar vardı ama kendi atı (II) ilerlemiyordu. Cemile'nin ağlayışları kâh uzaklaşıyor kâh kulağının içinde (III) uğulduyordu. Atlar ürküyor, şaha kalkıyor, (IV) dağılıyorlardı. Cemile ağlıyordu, atlar onun ağlayışından huysuzlanıyor, yerlerinde (V) duramıyorlardı.

1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisinde birden fazla ses olayı vardır?
A) II.   B) III.   C) IV.   D) I.   E) V.

1 / Çözüm

Ünlü düşmesi → ileri--le > ilerle-
Ünlü daralması → ilerle-me (olumsuzluk eki) > ilerle-mi-yor
Cevap A

Ses Olayları Konu Testi 9

Yetişmek (I) istediği atlılar vardı ama kendi atı (II) ilerlemiyordu. Cemile'nin ağlayışları kâh uzaklaşıyor kâh kulağının içinde (III) uğulduyordu. Atlar ürküyor, şaha kalkıyor, (IV) dağılıyorlardı. Cemile ağlıyordu, atlar onun ağlayışından huysuzlanıyor, yerlerinde (V) duramıyorlardı.
1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisinde birden fazla ses olayı vardır?
A) II.  B) III.  C) IV.  D) I.  E) V.

Cümlenin Ögeleri Konu Testi 6 (Çözümlü)

(I) Taş çemberin üzerinde oyulmuş birkaç ayak merdiveni çıkarak paslı çivili büyük kapıya geldim. (II) Senelerden beri insan eli dokunmamış gibi duran, çürümeye yüz tutmuş tahtalara yaslandım. (III) Yarı yerine kadar batan güneşin sararmış çayırlara, küçük bulut kümelerine, bir yılan dili gibi kıvırarak uzattığı son kırmızı ışıkları uzun uzun seyrettim. (IV) Etrafımda hiçbir hareket yoktu. (V) Kertenkeleler bile, yosunlu taşların üzerinde, akşamın alacakaranlığına bakarak yavaşça ilerliyorlardı.
1. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede zarf-fiil grubu, zarf tümleci görevindedir.
B) II. cümle, dolaylı tümleç ve yüklemden oluşmuştur.
C) III. cümlede yüklem, yardımcı eylemle kurulan birleşik eylemdir.
D) IV. cümle, içinde belirtisiz nesne olan bir isim cümlesidir.
E) V. cümlede yüklem, türemiş eylemdir.

1 / Çözümü

A — Zarf-fiil grubu: "Taş çemberin üzerinde oyulmuş birkaç ayak merdiveni çıkarak" Zarf-fiil grubu bu cümlede yükleme sorulan "nasıl" sorusunun cevabıdır.
B — Yaslandım (yüklem), Nereye yaslandım: Senelerden beri insan eli dokunmamış gibi duran, çürümeye yüz tutmuş tahtalara (dolaylı tümleç)
C — seyir etmek (isim + yardımcı eylem) → seyretmek
D — IV. cümle bir isim cümlesidir ve isim cümlelerinde nesne bulunmaz. Bu cümlede "ne yoktu" sorusunun cevabı olan "hiçbir hareket" nesne değil öznedir.
E — "ileri" sözcüğü isimden fiil yapan bir yapım eki (-le) almış. Bu nedenle türemiş eylemdir. Eylemin (ilerle-) sonundaki düz-geniş ünlünün şimdiki zaman kip ekiyle daraldığını da görmek önemli tabii: ilerli-yor- lar- dı
Cevap D

Cümlenin Ögeleri Konu Testi 6

(I) Taş çemberin üzerinde oyulmuş birkaç ayak merdiveni çıkarak paslı çivili büyük kapıya geldim. (II) Senelerden beri insan eli dokunmamış gibi duran, çürümeye yüz tutmuş tahtalara yaslandım. (III) Yarı yerine kadar batan güneşin sararmış çayırlara, küçük bulut kümelerine, bir yılan dili gibi kıvırarak uzattığı son kırmızı ışıkları uzun uzun seyrettim. (IV) Etrafımda hiçbir hareket yoktu. (V) Kertenkeleler bile, yosunlu taşların üzerinde, akşamın alacakaranlığına bakarak yavaşça ilerliyorlardı.
1. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede zarf-fiil grubu, zarf tümleci görevindedir.
B) II. cümle, dolaylı tümleç ve yüklemden oluşmuştur.
C) III. cümlede yüklem, yardımcı eylemle kurulan birleşik eylemdir.
D) IV. cümle, içinde belirtisiz nesne olan bir isim cümlesidir.
E) V. cümlede yüklem, türemiş eylemdir.

Sözcük Türleri Karma Test 9

(I) Evi, yüksek duvarlı bir avlunun içindeydi. (II) Bahçede büyük mü büyük beş okaliptüs dikiliydi. (III) Avlu kapısından eve kadar çakıldan bir mozaik üstünde yürünürdü. (IV) Ev pembe boyalıydı. (V) Tam alnında, güneye gelen kapının üstünde bir at kafası iskeleti asılıydı.
1. Parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde kurallı birleşik sıfat kullanılmıştır?
A) II'de   B) III'te   C) IV'te   D) I'de   E) V'te

Yazım Yanlışları Konu Testi 8

(I) Akşamüstü kasabadaki tek (II) konukevine gelen bir yabancı herkesin dikkatini çekti. Son günlerde (III) art arda yaşananlar yüzünden kasaba halkı zaten diken üstündeydi. Çok geçmeden (IV) sıradışı tavırlar sergileyen bu adamın çekeceği film için mekân arayan bir (V) rejisör olduğu anlaşıldı.
1. Yukarıdaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V