1. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( , ) ( ; ) ( : ) ( , ) ( ! )
B) ( , ) ( , ) ( : ) ( ; ) ( . )
C) ( ; ) ( , ) ( : ) ( , ) ( ! )
D) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . )
E) ( , ) ( : ) ( ; ) ( , ) ( ! )
1 / Çözüm
Hacı Kalfa (I) beni tekrar arabaya bindirdikten sonra derin derin içini çekti (II) elini göğsüne vurarak (III) "Tövbe olsun (IV) hani şu ayrılık bana akşamki tekmeden ağır geldi doğrusu (V) " dedi.
→ ( , ) ( ; ) ( : ) ( , ) ( ! )
I. Virgül (,) → Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur.
II. Noktalı virgül (;) → Cümle içinde virgüllerle ayrılmış ögeler bulunduğu için bu iki sıralı cümleyi ayırmak amacıyla konur.
III. İki nokta (:) → Doğrudan aktarılan alıntı cümlesinden önce konur.
IV. Virgül (,) ve V. ünlem (!) → Duygu ve sitem belirten "Tövbe olsun" söz grubundan sonra normalde ünlem işareti konabilir. Ancak ünlem konulsaydı kendisinden sonra gelen "hani" sözcüğünün büyük harfle başlaması gerekirdi. "Hani" sözcüğü küçük harfle başladığı için IV numaralı yere virgül (,) konmalı, cümlenin duygu değerini sağlayan ünlem işareti (!) ise V numaralı yere (tırnak kapatılmadan öncesine) bırakılmalıdır.
Cevap A
* Kendinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul, teşvik bildiren kelimelerden sonra konur.
* Cümle içinde ara sözleri ayırmak için ara sözlerin başına ve sonuna konur.
* Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
* Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük gruplarının arasına konur.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, virgülün kullanımıyla ilgili bu bilgilerden birine örnek gösterilemez?
A) Formaları hor kullanmak, yırtmak, lekelemek cezalandırılma sebeplerindendi.
B) Ders günleri saatlere göre düzenlenmiş, sırasıyla her dersin peşine bir dinlenme arası konmuştu.
C) Müstahdemlerden biri, bir kucak dolusu değnek getirip ortaya bıraktı.
D) Evet, etrafımdaki çember gevşemişti ama bu seferde büyük bir himayeden mahrum kalmıştım.
E) Burada, gecesi gündüzü mektep olan bu yerde, hayat odalarda geçiyordu.
2 / Çözüm
A'da eş görevli kelimeler, B'de sıralı cümleler, D'de kabul/onay kelimesi ("Evet"), E'de ara söz virgülle ayrılmıştır. C'de ise yüklemden uzak düşmüş özne ayrılmıştır (bu kural öncüllerde verilmemiştir).
Cevap C
Kümese bakıp horozlara da inanmamalı artık ( ) dedi. Ne olacak ( ) Bir tanesine kırk tavuk veriyorlar. Zavallıların sinirleri bozuluyor. Niçin ( ) ne vakit öttüklerini bilmiyorlar ( )
3. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( , ) ( ? ) ( , ) ( . )
B) ( ... ) ( ! ) ( ? ) ( . )
C) ( , ) ( ? ) ( , ) ( ? )
D) ( ; ) ( ! ) ( , ) ( ? )
E) ( ; ) ( ? ) ( , ) ( . )
3 / Çözüm
Kümese bakıp horozlara da inanmamalı artık (I) dedi. Ne olacak (II) Bir tanesine kırk tavuk veriyorlar. Zavallıların sinirleri bozuluyor. Niçin (III) ne vakit öttüklerini bilmiyorlar (IV)
→ ( , ) ( ? ) ( , ) ( . )
I. Virgül (,) → Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur.
II. Soru işareti (?) → Amacı, karşıdan bir yanıt almak olmayan sözde soru cümlelerinin sonuna da soru işareti konur.
III. Virgül (,) → Sıralı cümleleri ayırmak için konur.
IV. Nokta (.) → Soru anlamı temel cümlenin yüklemine yönelik değilse (bağlı cümle soru edatı/kelimesi içerse dahi yüklem soru bildirmiyorsa) cümlenin sonuna nokta konur.
Cevap: A
Mahalledeki dostlarından Behçet Beyefendi, bizim için hâlâ bir övünme sebebidir, bazı geceler babamla sohbet etmek üzere gelirdi. Behçet Bey edip, zarif, tatlı dilli bir adamdı. Böyle adamlara "baba dostu" derlerdi. Bir de öz amcamız vardı, Bursa'ya yerleşmişti. Ara sıra İstanbul'a gelir, bize misafir olurdu. Amcam, bana daima güler yüz göstermekle beraber akşamları geldikçe yemiş de getirdiğinden sevgisi gönlümde yer tutmuştu.
4. Bu parçada "virgül kaç faklı görevde kullanılmıştır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
4 / Çözüm
1. Ara sözleri ayırma (... Behçet Beyefendi, bizim için hâlâ bir övünme sebebidir, bazı...)
2. Eş görevli kelimeleri ayırma (edip, zarif, tatlı dilli)
3. Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtme (Amcam, bana daima...)
4. Sıralı cümleleri ayırma (...İstanbul'a gelir, bize misafir olurdu).
Cevap: D
Ağabeyim, alnımdaki yarayı görünce telaşla bağırdı ( )
( ) Eyvah ( ) Ne yaptın sen ( )
Annem içeri koştu ( ) oğlunun alnından akan kanı görünce gözyaşlarını tutamadı.
5. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( : ) ( — ) ( , ) ( ! ) ( , )
B) ( ; ) ( — ) ( , ) ( ! ) ( ; )
C) ( : ) ( - ) ( ! ) ( ? ) ( , )
D) ( : ) ( — ) ( ! ) ( ? ) ( , )
E) ( ; ) ( - ) ( ! ) ( ! ) ( , )
5 / Çözüm
Ağabeyim, alnımdaki yarayı görünce telaşla bağırdı (I)
* Cümle içinde ara sözleri ayırmak için ara sözlerin başına ve sonuna konur.
* Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
* Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük gruplarının arasına konur.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, virgülün kullanımıyla ilgili bu bilgilerden birine örnek gösterilemez?
A) Formaları hor kullanmak, yırtmak, lekelemek cezalandırılma sebeplerindendi.
B) Ders günleri saatlere göre düzenlenmiş, sırasıyla her dersin peşine bir dinlenme arası konmuştu.
C) Müstahdemlerden biri, bir kucak dolusu değnek getirip ortaya bıraktı.
D) Evet, etrafımdaki çember gevşemişti ama bu seferde büyük bir himayeden mahrum kalmıştım.
E) Burada, gecesi gündüzü mektep olan bu yerde, hayat odalarda geçiyordu.
2 / Çözüm
A'da eş görevli kelimeler, B'de sıralı cümleler, D'de kabul/onay kelimesi ("Evet"), E'de ara söz virgülle ayrılmıştır. C'de ise yüklemden uzak düşmüş özne ayrılmıştır (bu kural öncüllerde verilmemiştir).
Cevap C
Kümese bakıp horozlara da inanmamalı artık ( ) dedi. Ne olacak ( ) Bir tanesine kırk tavuk veriyorlar. Zavallıların sinirleri bozuluyor. Niçin ( ) ne vakit öttüklerini bilmiyorlar ( )
3. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( , ) ( ? ) ( , ) ( . )
B) ( ... ) ( ! ) ( ? ) ( . )
C) ( , ) ( ? ) ( , ) ( ? )
D) ( ; ) ( ! ) ( , ) ( ? )
E) ( ; ) ( ? ) ( , ) ( . )
3 / Çözüm
Kümese bakıp horozlara da inanmamalı artık (I) dedi. Ne olacak (II) Bir tanesine kırk tavuk veriyorlar. Zavallıların sinirleri bozuluyor. Niçin (III) ne vakit öttüklerini bilmiyorlar (IV)
→ ( , ) ( ? ) ( , ) ( . )
I. Virgül (,) → Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur.
II. Soru işareti (?) → Amacı, karşıdan bir yanıt almak olmayan sözde soru cümlelerinin sonuna da soru işareti konur.
III. Virgül (,) → Sıralı cümleleri ayırmak için konur.
IV. Nokta (.) → Soru anlamı temel cümlenin yüklemine yönelik değilse (bağlı cümle soru edatı/kelimesi içerse dahi yüklem soru bildirmiyorsa) cümlenin sonuna nokta konur.
Cevap: A
Mahalledeki dostlarından Behçet Beyefendi, bizim için hâlâ bir övünme sebebidir, bazı geceler babamla sohbet etmek üzere gelirdi. Behçet Bey edip, zarif, tatlı dilli bir adamdı. Böyle adamlara "baba dostu" derlerdi. Bir de öz amcamız vardı, Bursa'ya yerleşmişti. Ara sıra İstanbul'a gelir, bize misafir olurdu. Amcam, bana daima güler yüz göstermekle beraber akşamları geldikçe yemiş de getirdiğinden sevgisi gönlümde yer tutmuştu.
4. Bu parçada "virgül kaç faklı görevde kullanılmıştır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
4 / Çözüm
1. Ara sözleri ayırma (... Behçet Beyefendi, bizim için hâlâ bir övünme sebebidir, bazı...)
2. Eş görevli kelimeleri ayırma (edip, zarif, tatlı dilli)
3. Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtme (Amcam, bana daima...)
4. Sıralı cümleleri ayırma (...İstanbul'a gelir, bize misafir olurdu).
Cevap: D
Ağabeyim, alnımdaki yarayı görünce telaşla bağırdı ( )
( ) Eyvah ( ) Ne yaptın sen ( )
Annem içeri koştu ( ) oğlunun alnından akan kanı görünce gözyaşlarını tutamadı.
5. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( : ) ( — ) ( , ) ( ! ) ( , )
B) ( ; ) ( — ) ( , ) ( ! ) ( ; )
C) ( : ) ( - ) ( ! ) ( ? ) ( , )
D) ( : ) ( — ) ( ! ) ( ? ) ( , )
E) ( ; ) ( - ) ( ! ) ( ! ) ( , )
5 / Çözüm
Ağabeyim, alnımdaki yarayı görünce telaşla bağırdı (I)
(II) Eyvah (III) Ne yaptın sen (IV)
Annem içeri koştu (V) oğlunun alnından akan kanı görünce gözyaşlarını tutamadı.
→ ( : ) ( — ) ( ! ) ( ? ) ( , )
I. İki nokta (:) → Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak veya konuşma aktarılacak cümlenin sonuna konur.
II. Uzun çizgi / konuşma çizgisi (—) → Yazıda konuşmaların başında kullanılır.
III. Ünlem (!) → Ünlem değerindeki "Eyvah" sözcüğünden sonra konur (devamındaki kelime büyük harfle başladığı için ünlem buraya gelmelidir).
IV. Soru işareti (?) → Soru anlamı taşıyan cümlenin sonuna konur.
V. Virgül (,) → Sıralı cümleleri ayırmak için konur.
Cevap: D
Cevap: D
Hoca Efendi, elindeki uzun değneği masaya vurdu ve şöyle dedi ( ) ( ) Çocuklar ( ) dersinize iyi çalıştınız mı ( ) ( ) Mektepte kimseden ses çıkmıyordu ( ) herkes korkuyla başını önüne eğmişti.
6. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( : ) ( — ) ( ! ) ( ? ) ( — ) ( ; )
B) ( ; ) ( " ) ( , ) ( . ) ( " ) ( , )
C) ( : ) ( " ) ( , ) ( ? ) ( " ) ( , )
D) ( : ) ( " ) ( ! ) ( ? ) ( " ) ( ; )
E) ( ; ) ( — ) ( , ) ( ? ) ( — ) ( , )
6 / Çözüm
Hoca Efendi, elindeki uzun değneği masaya vurdu ve şöyle dedi (I) (II) Çocuklar (III) dersinize iyi çalıştınız mı (IV) (V) Mektepte kimseden ses çıkmıyordu (VI) herkes korkuyla başını önüne eğmişti.
→ ( : ) ( " ) ( ! ) ( ? ) ( " ) ( ; )
I. İki nokta (:) → Doğrudan aktarılan alıntı cümlesinden önce konur.
II. Tırnak işareti ( " ) → Başka bir kimseden olduğu gibi aktarılan sözlerin başında kullanılır.
III. Virgül (,) → Hitap için kullanılan "Çocuklar" sözcüğünden sonra konur.
IV. Soru işareti (?) → Soru eki/anlamı içeren alıntı cümlenin sonuna konur.
V. Tırnak işareti ( " ) → Alıntı cümlenin sonunda tırnak kapatılır.
VI. Virgül (,) → Kendi içinde virgül bulunmayan basit sıralı cümleleri ayırmak için konur.
Cevap: C
Cevap: C
7. Aşağıdakilerin hangisinde "virgül" doğru kullanılmıştır?
A) Otobüs durağında bir yandan Dilber’i beklerken, öbür yandan da anılara dalıyordu.
B) Gerek roman örgüsü, gerek kişilerin kavranışı, gerekse anlatım açısından başarılı bir yapıt Oktay Rifat’ın romanı.
C) Yazarının Batılılaşma konusunda kafası biraz bulanık olsa da, dönemin konak hayatı hakkında ilginç gözlemler içeren Sergüzeşt bugün de okunabilir.
D) Üzerine yemin ettiğin şeye inanmamı istiyorsan, kötülük etmemiş olduğun bir şeyin üzerine et yeminini.
E) O, çocukluk anılarını anlatırken gözleri yaşaran ihtiyar adama gülümseyerek baktı.
7 / Çözüm
A, B, C ve D şıklarında sırasıyla zarf-fiil (beklerken), tekrarlı bağlaç (gerek... gerek), şart eki / de bağlacı (olursa da) ve şart eki (istiyorsan) sonrası virgül kullanılması yanlıştır.
E şıkkında ise özneyi belirtmek için doğru kullanılmıştır.
Cevap: E
Akrabalar görüşmüyor (I) birbirlerinden uzak duruyorlardı. Salgın (II) erkeklerin (III) kadınların yüreklerine öyle bir korku salmıştı ki kardeş kardeşten (IV) amca yeğenden (V) koca karısından kaçar olmuştu.
8. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
8 / Çözüm
I'de sıralı cümleleri ayırmak için; III, IV ve V ise eş görevli ögeleri ayırmak için virgül ( , ) getirilir. II numaralı yere ise özne olan "Salgın" sözcüğünün eş görevli unsurlarla karışmasını önlemek için noktalı virgül ( ; ) konmalıdır.
Cevap: E
Akrabalar görüşmüyor (I) birbirlerinden uzak duruyorlardı. Salgın (II) erkeklerin (III) kadınların yüreklerine öyle bir korku salmıştı ki kardeş kardeşten (IV) amca yeğenden (V) koca karısından kaçar olmuştu.
8. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
8 / Çözüm
I'de sıralı cümleleri ayırmak için; III, IV ve V ise eş görevli ögeleri ayırmak için virgül ( , ) getirilir. II numaralı yere ise özne olan "Salgın" sözcüğünün eş görevli unsurlarla karışmasını önlemek için noktalı virgül ( ; ) konmalıdır.
Cevap B
Yine bir bahar sabahı güneş (I) bahçesindeki geçmiş zamanlardan kalma çitlembik ağaçlarının üstünden doğarken Cabi Efendi de kapısında göründü. Birkaç adım yürüdü (II) durdu. Etrafına bakındı. Yerlerde çimenler yeşermiş (III) sıska erik dalları pembe (IV) beyaz çiçeklerle örtülmüştü. Allah (V) mutlaka dünyayı kullarına sevdirmek için baharı yaratmış olacaktı!
9. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
9 / Çözüm
I ve V'te özneyi belirtmek, II'de sıralı cümleleri ayırmak, IV'te eş görevli sözcükler olduğu için virgül (,) konur. III numaralı yere ise noktalı virgül (;) gelmeli çünkü bu sıralı cümlenin ikinci bölümünde ögeler arasında virgül var.
Yine bir bahar sabahı güneş (I) bahçesindeki geçmiş zamanlardan kalma çitlembik ağaçlarının üstünden doğarken Cabi Efendi de kapısında göründü. Birkaç adım yürüdü (II) durdu. Etrafına bakındı. Yerlerde çimenler yeşermiş (III) sıska erik dalları pembe (IV) beyaz çiçeklerle örtülmüştü. Allah (V) mutlaka dünyayı kullarına sevdirmek için baharı yaratmış olacaktı!
9. Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine diğerlerinden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
9 / Çözüm
I ve V'te özneyi belirtmek, II'de sıralı cümleleri ayırmak, IV'te eş görevli sözcükler olduğu için virgül (,) konur. III numaralı yere ise noktalı virgül (;) gelmeli çünkü bu sıralı cümlenin ikinci bölümünde ögeler arasında virgül var.
Cevap C
I. Surlarla çevrili kasabalar, küçük bir kent görünümündeydi.
II. Sıddıkzade artık, fabrika eşyası satan bir tüccar olmuştur.
III. Herkes birbirinden kaçıyor, komşu komşuya sırt çeviriyordu.
IV. Gözümle görmediğim şeye inanmam, derdi.
V. Bunlar, ilk yöntemi seçenler gibi boğazlarına düşkündüler.
10. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde "virgül" aynı görevde kullanılmıştır?
A) I ve III B) I ve V C) II ve IV D) II ve III E) IV ve V
10 / Çözüm
I ve V numaralı cümlelerde virgül, özneden sonra özneyi belirtmek için kullanılmıştır.
Cevap B
İki ay ( ) Tam iki aydır yüzünü çevirip de bakmamıştı ona ( ) Onu bu hâle getiren ne olabilirdi ( ) Birdenbire olduğu yerden kalkıp ( ) masadaki tabakları toplayan arkadaşına bakarak ( ) "Ben böyle dünyanın devrini devranını ( )" deyiverdi.
11. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( . ) ( . ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( ! )
B) ( ... ) ( ... ) ( ? ) ( ; ) ( : ) ( ... )
C) ( . ) ( ... ) ( ? ) ( , ) ( ; ) ( . )
D) ( ... ) ( . ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( ... )
E) ( ... ) ( . ) ( ! ) ( ; ) ( , ) ( ... )
11 / Çözüm
İki ay (I) Tam iki aydır yüzünü çevirip de bakmamıştı ona (II) Onu bu hâle getiren ne olabilirdi (III) Birdenbire olduğu yerden kalkıp (IV) masadaki tabakları toplayan arkadaşına bakarak (V) "Ben böyle dünyanın devrini devranını (VI)" deyiverdi.
I. Üç nokta (...) → Yüklemi bulunmayan eksiltili cümlenin sonuna konur.
12. Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevle kullanılmıştır?
A) Yazar; okul, basımevi, gazete, kitabevlerinden oluşan Babıâli’yi gerçek niteliklerinden saptırmadan vermiş.
B) Gelenektir; ölenin kadın akrabaları, kadın komşuları ölü evinde toplanıp ölenin akrabalarıyla birlikte ağlaşırlar.
C) Sevdiğim kadının bir suçu yoktu; hak ettiğim sevinçlere izin vermeyen, içimdeki ateşi besleyen tutkunun alevleriydi.
D) Mutfak, temizlik, çamaşır işlerini yapıyor; evin tek kızıyla da ilgileniyordu.
E) Yusuf, kahveye, arkasında iki adamıyla giren Hacı Ethem'i ayakta karşıladı; ondan senedi alınca da katlayıp cebine koydu.
12 / Çözüm
A şıkkında özneyi eş görevli ögelerden ayırmak için; B, C, D ve E şıklarında ise ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır.
Cevap A
Ertesi gün Adnan ( ) biraz da Hidayet’in yardımıyla ( ) yeni bir öğrenci bulur ( ) Erkânıharp Müşiri’nin kızı Belkıs ( ) Oldukça güzel olan bu kadın ( ) aynı zamanda kibar ( ) modern ve kültürlüdür.
13. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( , ) ( , ) ( : ) ( . ) ( , ) ( , )
B) ( - ) ( - ) ( ; ) ( . ) ( ; ) ( , )
C) ( - ) ( - ) ( : ) ( . ) ( ; ) ( , )
D) ( , ) ( , ) ( ; ) ( ... ) ( : ) ( , )
E) ( - ) ( - ) ( : ) ( ... ) ( , ) ( ; )
13 / Çözüm
Ertesi gün Adnan (I) biraz da Hidayet’in yardımıyla (II) yeni bir öğrenci bulur (III) Erkânıharp Müşiri’nin kızı Belkıs (IV) Oldukça güzel olan bu kadın (V) aynı zamanda kibar (VI) modern ve kültürlüdür.
I ve II'de kısa çizgi ( - ) → Cümle içindeki ara sözü ayırmak için ara sözün başına ve sonuna konur.
14 / Çözüm
IV numaralı yerde yer alan şart ekinden (-sa / -se) sonra hiçbir noktalama işareti konmaz.
I. Surlarla çevrili kasabalar, küçük bir kent görünümündeydi.
II. Sıddıkzade artık, fabrika eşyası satan bir tüccar olmuştur.
III. Herkes birbirinden kaçıyor, komşu komşuya sırt çeviriyordu.
IV. Gözümle görmediğim şeye inanmam, derdi.
V. Bunlar, ilk yöntemi seçenler gibi boğazlarına düşkündüler.
10. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde "virgül" aynı görevde kullanılmıştır?
A) I ve III B) I ve V C) II ve IV D) II ve III E) IV ve V
10 / Çözüm
I ve V numaralı cümlelerde virgül, özneden sonra özneyi belirtmek için kullanılmıştır.
Cevap B
İki ay ( ) Tam iki aydır yüzünü çevirip de bakmamıştı ona ( ) Onu bu hâle getiren ne olabilirdi ( ) Birdenbire olduğu yerden kalkıp ( ) masadaki tabakları toplayan arkadaşına bakarak ( ) "Ben böyle dünyanın devrini devranını ( )" deyiverdi.
11. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( . ) ( . ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( ! )
B) ( ... ) ( ... ) ( ? ) ( ; ) ( : ) ( ... )
C) ( . ) ( ... ) ( ? ) ( , ) ( ; ) ( . )
D) ( ... ) ( . ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( ... )
E) ( ... ) ( . ) ( ! ) ( ; ) ( , ) ( ... )
11 / Çözüm
İki ay (I) Tam iki aydır yüzünü çevirip de bakmamıştı ona (II) Onu bu hâle getiren ne olabilirdi (III) Birdenbire olduğu yerden kalkıp (IV) masadaki tabakları toplayan arkadaşına bakarak (V) "Ben böyle dünyanın devrini devranını (VI)" deyiverdi.
→ ( ... ) ( . ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( ... )
I. Üç nokta (...) → Yüklemi bulunmayan eksiltili cümlenin sonuna konur.
II. Nokta (.) → Devrik de olsa yüklemi olan tamamlanmış cümlenin sonuna konur.
III. Soru işareti (?) → Soru anlamı taşıyan tamamlanmış cümlenin sonuna konur.
IV. Virgül (,) → Metin içinde art arda sıralanan zarf-fiil eklerinden ("kalkıp" ... "bakarak") birincisinden sonra konur.
V. İki nokta (:) → Alıntı cümlesinden önce konur.
VI. Üç nokta (...) → Tırnak içindeki alıntı cümle, yüklemi söylenmeden yarıda kesildiği (eksiltili olduğu) için tırnak kapatılmadan önce konur.
Cevap: D
Cevap: D
12. Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevle kullanılmıştır?
A) Yazar; okul, basımevi, gazete, kitabevlerinden oluşan Babıâli’yi gerçek niteliklerinden saptırmadan vermiş.
B) Gelenektir; ölenin kadın akrabaları, kadın komşuları ölü evinde toplanıp ölenin akrabalarıyla birlikte ağlaşırlar.
C) Sevdiğim kadının bir suçu yoktu; hak ettiğim sevinçlere izin vermeyen, içimdeki ateşi besleyen tutkunun alevleriydi.
D) Mutfak, temizlik, çamaşır işlerini yapıyor; evin tek kızıyla da ilgileniyordu.
E) Yusuf, kahveye, arkasında iki adamıyla giren Hacı Ethem'i ayakta karşıladı; ondan senedi alınca da katlayıp cebine koydu.
12 / Çözüm
A şıkkında özneyi eş görevli ögelerden ayırmak için; B, C, D ve E şıklarında ise ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır.
Cevap A
Ertesi gün Adnan ( ) biraz da Hidayet’in yardımıyla ( ) yeni bir öğrenci bulur ( ) Erkânıharp Müşiri’nin kızı Belkıs ( ) Oldukça güzel olan bu kadın ( ) aynı zamanda kibar ( ) modern ve kültürlüdür.
13. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) ( , ) ( , ) ( : ) ( . ) ( , ) ( , )
B) ( - ) ( - ) ( ; ) ( . ) ( ; ) ( , )
C) ( - ) ( - ) ( : ) ( . ) ( ; ) ( , )
D) ( , ) ( , ) ( ; ) ( ... ) ( : ) ( , )
E) ( - ) ( - ) ( : ) ( ... ) ( , ) ( ; )
13 / Çözüm
Ertesi gün Adnan (I) biraz da Hidayet’in yardımıyla (II) yeni bir öğrenci bulur (III) Erkânıharp Müşiri’nin kızı Belkıs (IV) Oldukça güzel olan bu kadın (V) aynı zamanda kibar (VI) modern ve kültürlüdür.
→ ( - ) ( - ) ( : ) ( . ) ( ; ) ( , )
I ve II'de kısa çizgi ( - ) → Cümle içindeki ara sözü ayırmak için ara sözün başına ve sonuna konur.
III. İki nokta (:) → Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur (öğrencinin kim olduğu açıklanıyor).
IV. Nokta (.) → Açıklama tamamlandığı için cümlenin sonuna konur.
V. Noktalı virgül (;) → İkiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden ("bu kadın") sonra konur.
VI. Virgül (,) → Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin ("kibar, modern") arasına konur.
Cevap C
Cevap C
Eğer birçokları gibi gözlerimle görmüş (I) sözüne güvenilir kişilerden duymuş olmasam ben de zor inanır (II) hele yazmaya hiç kalkışmazdım. Sözünü ettiğim bulaşıcı hastalık öyle doğal bir biçimde yayılıyordu ki bulaşma yalnız insandan insana olmuyor (III) sık sık şaşırtıcı bir olayla karşılaşılıyordu. Bir vebalının ya da vebadan ölen birinin eşyalarına insan türünün dışında bir canlı değecek olsa (IV) hastalığı kapmakla kalmıyor (V) kısa süre içinde ölüp gidiyordu.
14. Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine herhangi bir noktalama işareti koymaya gerek yoktur?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V
14. Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine herhangi bir noktalama işareti koymaya gerek yoktur?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V
14 / Çözüm
IV numaralı yerde yer alan şart ekinden (-sa / -se) sonra hiçbir noktalama işareti konmaz.
Cevap D
15. Aşağıdakilerin hangisinde üç nokta (...) yanlış kullanılmıştır?
A) "... birkaç sene sonra meşrutiyet inkılap olunca medresedeki en uyuşuk bir ebleh arkadaşları kadar bile heyecan göstermedi."
B) Taşlık. Yüksek tavan. Bütün sesler büyüyor: ayak sesleri, insan sesleri, uğultular...
C) Sonbaharın ismi gibi sararttığı çıplak bir ovanın nihayetinde bir dağ yamacına tırmanmış eski bir kasaba…
D) Bugün yeni memuriyetime başladım. M… çok bakımsız kalmış, fakir ve mustarip bir yer.
E) Beni hâlâ heyecanlandıran dürtüyü takip ederek bu sefer seyahatim ve onun tasviri için şu komşu ülkeleri seçtim: Türkiye, Romanya, Bulgaristan, Sırbistan...
15 / Çözüm
E şıkkında "şu komşu ülkeleri" denilerek sınır çizilmiş ve dört ülke sayılarak örnekler tamamlanmıştır. Cümle sonuna üç nokta değil, nokta ( . ) konmalıdır.
15. Aşağıdakilerin hangisinde üç nokta (...) yanlış kullanılmıştır?
A) "... birkaç sene sonra meşrutiyet inkılap olunca medresedeki en uyuşuk bir ebleh arkadaşları kadar bile heyecan göstermedi."
B) Taşlık. Yüksek tavan. Bütün sesler büyüyor: ayak sesleri, insan sesleri, uğultular...
C) Sonbaharın ismi gibi sararttığı çıplak bir ovanın nihayetinde bir dağ yamacına tırmanmış eski bir kasaba…
D) Bugün yeni memuriyetime başladım. M… çok bakımsız kalmış, fakir ve mustarip bir yer.
E) Beni hâlâ heyecanlandıran dürtüyü takip ederek bu sefer seyahatim ve onun tasviri için şu komşu ülkeleri seçtim: Türkiye, Romanya, Bulgaristan, Sırbistan...
15 / Çözüm
E şıkkında "şu komşu ülkeleri" denilerek sınır çizilmiş ve dört ülke sayılarak örnekler tamamlanmıştır. Cümle sonuna üç nokta değil, nokta ( . ) konmalıdır.
Cevap E
İlgili Sayfalar
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretebilmemiz için hem "Takip Et" butonuna tıklayarak hem de yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.