26 Mayıs 2017 Cuma

İrsalimesel

  • Örneklendirme, misal getirme.
  • Konuyu pekiştirmek amacıyla bir atasözü ya da atasözü değerini taşıyan bir ifade kullanmak.
  • Şiirin içinde verilen darbımeseller (atasözleri) vezne uydurulmak için bir takım ifade değişikliklerine uğrayabilir, hatta farklı kelimeler ile beyitte yer alabilir. 
  • Kimi zaman ibarenin atasözü olduğuna dair “meşhurdur, meseldir, zira, elbette, nitekim” gibi kelimeler de kullanılabilir.
  • Uyarı: Atasözü olmamakla birlikte atasözü gibi ifade edilen hikmetli düşünceler de bu sanata dâhildir.
Örnek 1
Gönül kim ışka düşdi aglamasun
Neye aglar çü miskîn kendü düşdi 

Örnek 2

Bu eski meseldir söylenir gerçek
Takdire zevâl var tedbir de gerek
Karpuz kesmek ile soğumaz yürek
Susalığı kandırmaz kan demişler

Örnek 3

Yolunca yap imeceyi geziği
Sıranı gözetle bozma diziyi
Sürüden ayrılan körpe kuzuyu
Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler
 

Örnek 4

"Balık baştan kokar" bunu bilmemek
Seyrâni gâfilin ahmaklığından
Örnek 5
Kirpikleri uzundur yârin hayâle sığmaz
Meşhûr bir meseldir mızrak çuvala sığmaz
Örnek 6
Bed-asla necâbet mi verir hiç üniforma
Zer-dûz palan vursan eşek yine eşektir


Açıklaması: Aslı kötü olana yücelik mi verir hiç üniforma, eşeğe altın işlemeli semer de vursan eşek yine eşektir.
 

Örnek 7

Ayînesi iştir kişinin lâfa bakılmaz
Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde
Örnek 8
Geçme namert köprüsünden ko aparsın su seni
Yatma tilki gölgesinde ko yesin aslan seni
 
Açıklaması: Mert olmayan adamın köprüsünden geçeceğine bırak su alsın götürsün seni, tilki ile arkadaşlık kuracağına bırak yesin aslan seni.

Örnek 9

Olamaz kimse cezâ -yı amelinden sâlim
Her kişi ḳazdıgı çâha yine kendüsi düşer
(çah: kuyu)
 
Açıklaması: Hiç kimse amelinin cezasından kaçamaz, her kişi kazdığı kuyuya yine kendisi düşer.

Örnek 10

Er ölür nâmı ḳalur at ölür meydânı
Eyüler iylük ile yâd olunur tâ mahşer
 
Açıklaması: Er ölür namı kalır, at ölür meydanı, iyiler mahşere kadar iyilikle anılır.

Örnek 11 

Allah'a sığın şahs-i halimin gazabından
Zira "Yumuşak huylu atın çiftesi pektir."

Örnek 12

"Alet işler, el övünür."
Derler, her söze kanmayın
İşitin de inanmayın
Örnek 13
Her derdsüzden umma Fuzuli devâ-yi derd
Sabr eyle ol ki derd virübdür devâ virür
Açıklaması: Her dertsizden derdine derman umma Fuzuli, sabret ki derdi veren dermanını da verir.
Örnek 14

Ölen insan mıdır, ondan kalacak şey: eseri
Bir eşek göçtü mü, ondan da nihayet semeri
Örnek 15
Sanma beyhude kol salar
Bahşiş için davul çalar
Atalardan kalma sözdür
Bal tutan parmağın yalar
İlgili Sayfalar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretmemiz için yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.