14 Haziran 2017 Çarşamba

Kaynaşma

  • Ünlü ile biten sözcüklere ünlü ile başlayan bir ek gelirse ya iki ünlüden bir düşer ya da iki ünlü arasına uygun bir ünsüz girer. 
  • Araya giren bu ünsüzlere kaynaştırma ünsüzü denir.
  • Kaynaştırma ünsüzleri dört tanedir: y, ş, s, n
doğa - iyelik eki > doğa - s - ı
doğa - durum eki > doğa - y - ı
dünya - tamlayan eki > dünya - n - ın
dünya - durum eki > dünya - y - a
yedi - yapım eki > yedi - ş - er
o - durum eki > o - n - u
başla - sıfat-fiil eki > başla - y -an
onun evi - durum eki > ev - i - n - i (3.tekil iyelik eki ile belirtme arasında)
  • Tamlayanı ve tamlananı ünlü ile biten isim tamlamalarında tamlayan "n", tamlanan ise kaynaştırma harfi olarak "s" alır.
araba - n - ın / plaka - s - ı
Amasya - n - ın / elma - s - ı
  • Ancak "su" ve "ne" sözcükleri bu kurala uymaz. Bu sözcükler tamlayan da olsa tamlanan da olsa kaynaştırma harfi olarak "y" ünsüzünü alır.
su - y - un / hızı
ne - y - in / hesabı
ev - in / su - y - u
ev - in / ne - y - i
Çıkmış Soru
Türkçede, ad tamlamalarında kaynaştırma sesleri "n" ve "s" dir.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisiyle bir ad tamlaması yapılırken bu kurala uyulmaz? (1990/ÖYS)
A) elma   B) yara   C) su   D) yazı   E) mavi 
Uyarı: Kaynaştırma ünsüzü ararken sadece sözcüğe odaklanmak sizi yanıltabilir. Sözcüğün cümlede hangi anlamda kullanıldığı daha önemlidir. Bir başka ifade ile her gördüğümüz "y,ş,s,n" kaynaştırma ünsüzü değildir. Bu durumu daha iyi anlamak için aşağıda verilen örnek sözcüğü inceleyiniz.
Örnek sözcük: "derdini"
  • Senin derdini kimse anlamaz. > derd - in - i (2.tekil iyelik, belirtme durum eki) 
  • Derdini söylemeyen derman bulamaz. > derd - i - n - i (3.tekil iyelik, kaynaştırma ünsüzü, belirtme durum eki)
İlgili Sayfalar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.