Divan Sanatçıları Konu Testi 6

17. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu'nun geçen asırlardaki ihtişamını kaybetmeye başladığı asırdır. Siyasi gerilemeye karşılık, bu yüzyıl edebiyatında gelişme ve yükselme devam etmiştir. Kaside nazım şeklinde yeniliğe giden —, gazeli Baki'den devralan —, sebkihindi akımının büyük şairi — ve hikmetli söyleyişin Türk edebiyatındaki mucidi — bu asrın öne çıkan isimleridir.
1. Aşağıdakilerden hangisi parçada bırakılan boşluklardan herhangi birine getirilemez?
A) Hayali
B) Nefi
C) Nabi
D) Şeyhülislam Yahya
E) Naili

Bir edebiyat terimi olan —, bir şairin beş mesnevisini içine alan eserler topluluğudur. Ancak bazı divan şairleri beş mesnevi ile yetinmemiştir. Mesnevilerinin sayısı ondan fazla olan — bu durumun edebiyatımızdaki en çarpıcı örneğidir.
2. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) hamse, Taşlıcalı Yahya
B) hamse, Lamii Çelebi
C) hezliyat, Lamii Çelebi
D) hamse, Nevizade Atai
E) hezliyat, Taşlıcalı Yahya

Kimi şiirlerinde Seyyid Nesimi gibi derin, Fuzuli gibi içli, Nedim gibi yaşamın tadını çıkarmaya yönelik bir söyleyiş özelliği görülür. 14. yüzyıl Anadolu Türkçesiyle Azeri Türkçesinin karışımından oluşan sağlam bir şiir dili vardır. Mahlas kullanmayan şairin başka bir özelliği de kaside ve mesneviye rağbet etmemesidir.
3. Parçada sözü edilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sultan Veled
B) Hoca Dehhani
C) Âşık Paşa
D) Kadı Burhaneddin
E) Ahmet Paşa

Çağatay Türkçesiyle yazan —, kimi araştırmacılara göre yaşadığı yüzyıldaki Türk ülkelerinin en güçlü ve en verimli şairidir. Şiirlerinin yanı sıra — adlı yapıtı da dil bakımından önemli bir kaynak niteliğindedir.
4. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) Gülşehri, Mantıku't-tayr
B) Süleyman Çelebi, Vesiletü'n Necat
C) Ali Şir Nevai, Muhakemetü'l Lugateyn
D) Enderunlu Fazıl, Zenannâme
E) Nefi, Tuhfetü'l-Uşşak

5. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) Fuzuli tarafından Türkçe kaleme alınan Beng ü Bade, Safevi hükümdarı Şah İsmail'e sunulmuştur.
B) Şeyhülislam Yahya; şiirlerinde sergilediği tavır, kullandığı dil, yararlandığı yerli unsurlarla mahallileşme akımının önemli temsilcilerinden biridir.
C) Şiirlerinde sebkihindi tarzının etkileri görülen Neşati, şarkı nazım şeklinin ilk örneklerini veren divan şairidir.
D) Taşlıcalı Yahya, Kanuni'nin oğlu Şehzade Mustafa'nın katledilmesi üzerine yazdığı mersiye ile ünlüdür
E) Şeyh Galip'in Hüsn ü Aşk adlı eseri, tasavvufu konu alan fantastik, alegorik bir mesnevidir.

14. yüzyılda, Arapça ve Farsçanın baskın olduğu bir dönemde, Türkçeye verdiği önemle öne çıkan — tarafından mesnevi nazım şekliyle yazılmış olan —; içeriği, edebî yönü ve diliyle edebiyat tarihimizin dikkate değer eserlerinden biridir. Sade bir Türkçe ve halkın anlayabileceği bir üslupla yazılan eser, ahlak ve tasavvuf üzerine yazılmış bir nasihatnamedir.
6. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) Yunus Emre, Risaletü'n-Nushiyye
B) Ahmet Fakîh, Çarhname
C) Ahmedi, İskendername
D) Âşık Paşa, Garibname
E) Gülşehri, Mantıku't-tayr

I. Gencine-i Râz
II. Yusuf ile Zeliha
III. Mecalisü'n Nefais
IV. Hayrâbâd
V. Hüsrev ü Şirin
VI. Heşt Behişt
7. Yukarıda verilen eserlerden hangileri türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I. ve II. B) I. ve VI. C) III. ve VI. D) IV. ve V. E) V. ve VI.

— mizah ve hiciv edebiyatımızın dönüm noktalarından biridir. 126 beyitten oluşan eser, büyük bir mesnevinin bütün bölümlerinin belli ölçülerle küçültülmüş bir örneği gibidir. Eserinde hayvanların ağzından insanoğlunun dünyasına ayna tutan —, hayal ile gerçeği yüzleştirmiş; mizah ile şiiri, övgü ile yergiyi sembolik bir anlatımla karşı karşıya getirmiştir.
8. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) Harname, Şeyhi
B) Mersiye-i Ester, Necati
C) Selçuklu Şehnamesi, Hoca Dehhani
D) Dasitan-ı Sultan Mahmut, Şeyyad Hamza
E) Terkibibent, Bağdatlı Ruhi

Yazar — Yüzyıl — Eser
I — 13. yüzyıl — Mesnevi
󠀻Baki — II — Kanuni Mersiyesi
Keçecizâde İzzet Molla — 19. yüzyıl — III
9. Bu tabloda numaralanmış yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) (I) Gülşehri (II) 17. yüzyıl (III) Tabsıra
B) (I) Mevlana (II) 15. yüzyıl (III) Tabsıra
C) (I) Gülşehri (II) 16. yüzyıl (III) Mihnet-Keşan
D) (I) Şeyyad Hamza (II) 18. yüzyıl (III) Hüsn ü Aşk
E) (I) Mevlana (II) 16. yüzyıl (III) Mihnet-Keşan

Özellikle — Dönemi'nde kendisine layık görülen "sultanü’ş şuara" ünvanını haklı bir gururla taşıyan — Divan’ında yer alan kasidelerin sayısı otuza yaklaşsa da her şeyden önce bir gazel şairidir. O, gazellerinde yüzünü daha çok dünyevi hayata çevirmiş ve hayatın zevklerini, aşklarını, içki ve eğlence meclislerini anlatarak çağdaşı — gibi ıstırap şairi olmaktan çok, zevk ve eğlence şairi olarak tanınmıştır.
10. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) Fatih, Necati, Fuzuli
B) Kanuni, Baki, Necati
C) IV. Murat, Nefi, Şeyhülislam Yahya
D) Fatih, Necati, Şeyhülislam Yahya
E) Kanuni, Baki, Fuzuli

İstanbul Türkçesinin bütün güzellik, estetik ve zarafetini barındıran şiirleriyle bir yandan yaşadığı dönemin zengin ve haşmetli görünümünü şiirlerine canlı bir şekilde aksettirirken öte yandan edebiyatın herkesçe sevilmesine ve şiir zevkinin toplum içerisinde yerleşmesine katkı sağlamıştır. Divan’ında yer alan kasidelerin sayısı otuza yaklaşsa da o her şeyden önce bir gazel şairidir.
11. Parçada sözü edilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kadı Burhaneddin
B) Baki
C) Sinan Paşa
D) Fuzuli
E) Ali Şir Nevai

I. Anadolu sahasında yazılmış ilk şuara tezkiresi onundur. (Sehi Bey)
II. Fatih Sultan Mehmet'e yazdığı "Kerem Kasidesi" ile ünlüdür. (Ahmet Paşa)
III. Anadolu sahasındaki ilk hamse ona aittir. (Hamdullah Hamdi)
IV. En önemli eseri "Tevarih-i Âl-i Osman" olarak bilinen Osmanlı tarihidir. (Sinan Paşa)
V. Mensur bir münacat olan Tazarrunâme’nin yazarıdır. (Âşıkpaşazâde)
12. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerle birlikte verilen sanatçı adlarından hangi ikisi yer değiştirirse bilgi yanlışlığı giderilmiş olur?
A) I. ve II.
B) I. ve V.
C) II. ve III.
D) III. ve IV.
E) IV. ve V.

Türk edebiyatında rubai denince akla gelen ilk şairdir. Farklı nazım ve nesir türlerinde eserler vermesine rağmen daha çok rubaileriyle tanınmıştır. Öyle ki Fars edebiyatında rubainin gerçek üstadı olan Ömer Hayyam gibi Türk şiirinde de onun büyüklüğü hem kendi devrinde hem de daha sonraki yüzyıllarda genel bir kabul görmüştür.
13. Parçada sözü edilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Azmizâde Haleti

B) Taşlıcalı Yahya
C) Nabi
D) Enderunlu Vasıf
E) Nergisi 

Toplumun Batı’ya açılan yüzü olan bu devir, güzel ya da güzellikleri kadar, kültür ve sanat merkezleri, eğlence ya da haz mekânlarıyla geniş bir perspektifte onun şuhâne kimliğine yansımış, onunla özdeşleşmiştir. Bu mekânlardan biri de dönemin en başta gelen eğlence ve gezinti yeri olan Sadabad'dır. Saray, köşk, kasır ve bahçelerden oluşan bu yer, onun kaleminde yaşayan, nefes alan bir mekâna dönüşmüştür.
14. Parçada sözü edilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Baki
B) Nedim

C) Hayali
D) Neşati
E) Şeyh Galip

(I) Mesnevi, divan edebiyatında (II) olay çevresinde gelişen edebi metinlerden biri olması nedeniyle öykü ve romanın yerini tutan bir nazım şeklidir. (III) Ahmedi’nin İskendername, (IV) Şeyyad Hamza'nın Hüsrev ü Şirin, (V) Fuzuli'nin Leyla ile Mecnun adlı yapıtları da bu türün tanınmış örnekleridir.

15. Yukarıdaki numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

I. Sebkihindi
II. Mahallileşme Akımı
III. Hikemi Tarz
16. Aşağıda verilen divan sanatçılarından hangisi yukarıdakilerden biriyle ilişkilendirilemez?
A) Nergisi

B) Nabi

C) Nedim

D) Şeyh Galip

E) Enderunlu Vasıf

Hüsrev-i Rûm olarak anılan Necati Bey'in önemli özelliklerinden biri de şiirlerinde Türkçe deyim ve atasözlerine sıkça yer vermesidir.
17. Buna göre aşağıdaki beyitlerden hangisi Necati Bey'in bu özelliğine örnek olarak verilemez?
A) Emin olma gönül hicrândan inen
    Bilürsen dost olmaz eski düşmen
B) Taşradan geldi çemen mülkine bigâne dürür
    Devr-i gül sohbetine lâleyi iletmediler
C) Seng-i cefâyı yazmaz urur çarh-ı bî-vefâ
     Ben mu’tekid ana ki başa yazılan gelür
D) Kendüyi ta 'rîf idermiş müşg-i ter
     Öksüz oğlan göbegin kendü kese
E) Gök yüzini gözetme gurûr-ı cemâl ile
     Kalmaz bilürsin ey yüzi hûrşîd yirde âh

👉 👉 Bu testi pdf olarak indirebilirsiniz.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Cevaplar

1.A  2.B  3.D  4.C  5.C  6.D  7.C  8.A  9.E  10.E  11.B  12.E  13.A  14.B  15.D 16.A  17.B

Konu Anlatımı İndir 👇