Aşık Çelebi (1520-1572)
 |
| Âşık Çelebi |
- Tezkire yazarı ve şair.
- Asıl adı Pir Mehmet'tir.
- 1520'de Kosova’da Prizren civarındaki bir köyde doğdu.
- Babası Filibe kadısı iken vefat eden Seyyid Ali'dir.
- Genç yaşta İstanbul’a giderek devrin ünlü hocalarından ders aldı.
- Medrese eğitimini tamamladıktan sonra memleketin farklı yerlerinde uzun yıllar kadılık yaptı.
- Bu görevleri süresince birçok şairle tanıştı.
- Âşık Çelebi, şairler hakkında edindiği bilgilerle kayıt altına aldığı şiirleri Meşairü’ş-Şuara adlı şuara tezkiresinde kullandı.
- Sanatçı, 1572'de Üsküp Kadısı iken ölmüştür.
- 16. yüzyıl divan şairi ve yazarı.
- En önemli eseri Meşairü’ş-Şuara adlı şuara tezkiresidir.
- Divan edebiyatının önemli yazarlarından (nasirlerinden) biridir.
- Cümleleri uzun olsa da dil bilgisi açısından sağlamdır.
- Seci kullanımında oldukça başarılıdır.
- Mensur eserlerinin aksine şiirlerini yalın bir üslupla yazmıştır.
- Şiirlerinde deyimlere, atasözlerine, devrin âdetlerine yer vermiştir.
- Kadılık yaptığı dönemde çektiği sıkıntılar ve aşk onun şiirlerinde önemli yer tutar.
- Âşık Çelebi’nin Meşairü’ş-Şuara ve Divan’ı dışında on eseri daha vardır.
Meşairü’ş-Şuara (Şairlerin Nişaneleri)
- Türk edebiyatının önemli şuara tezkirelerinden biridir.
- 1568'de tamamlanan eser II. Selim’e sunulmuştur.
- Tezkirede I. Murat’tan 1568'e kadar yaşayan 426 şair anlatılmıştır.
- Eser, mukaddime (ön söz) ve şair biyografileri olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.
- Âşık Çelebi, mukaddimede şiire dair ayrıntılı bilgiler vermiştir.
- Eserde şairlerin biyografileri, sanatsal yeteneklerine dair değerlendirmeler ve şairlerin şiirlerinden örneklere yer verilmiştir.
- Tezkiresine aldığı şairlerin bir kısmını yakından tanıyan yazarın verdiği özel bilgiler ise ilk ağızdan ve samimidir.
- Eserde şairlerle ilgili latife (nükte) sayılabilecek birçok anekdot vardır.
- Bu nedenlerle eser, devrin sosyal hayatını canlı bir üslupla anlatan değerli bir kaynaktır.
- TDV İslam Ansiklopedisi, Âşık Çelebi Maddesi, Günay Kut
- Âşık Çelebi Avlonya Kadılığı Yaptı Mı, Ayşe Yıldız
- Âşık Çelebi’nin Meşâirü’ş-Şuara Tezkiresinde Mutasavvıf Şairler, Sait Avcı
- Âşık Çelebi Tezkiresinde Poetik Kavramlar, Levent Sarıçoban
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Sayfadan sınırsız yararlanabilmek için "Takip Et" butonuna tıklayınız. Sitedeki ders notlarını (pdf) bilgisayarınıza indirmek için de "www.shopier.com/s/store/yksedebiyat" adresini ziyaret edebilirsiniz.