Aşık Çelebi (1520-1572)
 |
| Âşık Çelebi |
- Tezkire yazarı ve şair.
- Asıl adı Pir Mehmet'tir.
- 1520'de Kosova’da Prizren civarındaki bir köyde doğdu.
- Babası Filibe kadısı iken vefat eden Seyyid Ali'dir.
- Genç yaşta İstanbul’a giderek devrin ünlü hocalarından ders aldı.
- Medrese eğitimini tamamladıktan sonra memleketin farklı yerlerinde uzun yıllar kadılık yaptı.
- Bu görevleri süresince birçok şairle tanıştı.
- Âşık Çelebi, şairler hakkında edindiği bilgilerle kayıt altına aldığı şiirleri Meşairü’ş-Şuara adlı şuara tezkiresinde kullandı.
- Sanatçı, 1572'de Üsküp Kadısı iken ölmüştür.
- 16. yüzyıl divan şairi ve yazarı.
- En önemli eseri Meşairü’ş-Şuara adlı şuara tezkiresidir.
- Divan edebiyatının önemli yazarlarından (nasirlerinden) biridir.
- Cümleleri uzun olsa da dil bilgisi açısından sağlamdır.
- Seci kullanımında oldukça başarılıdır.
- Mensur eserlerinin aksine şiirlerini yalın bir üslupla yazmıştır.
- Şiirlerinde deyimlere, atasözlerine, devrin âdetlerine yer vermiştir.
- Kadılık yaptığı dönemde çektiği sıkıntılar ve aşk onun şiirlerinde önemli yer tutar.
- Âşık Çelebi’nin Meşairü’ş-Şuara ve Divan’ı dışında on eseri daha vardır.
Meşairü’ş-Şuara (Şairlerin Nişaneleri)
- Türk edebiyatının önemli şuara tezkirelerinden biridir.
- 1568'de tamamlanan eser II. Selim’e sunulmuştur.
- Tezkirede I. Murat’tan 1568'e kadar yaşayan 426 şair anlatılmıştır.
- Eser, mukaddime (ön söz) ve şair biyografileri olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.
- Âşık Çelebi, mukaddimede şiire dair ayrıntılı bilgiler vermiştir.
- Eserde şairlerin biyografileri, sanatsal yeteneklerine dair değerlendirmeler ve şairlerin şiirlerinden örneklere yer verilmiştir.
- Tezkiresine aldığı şairlerin bir kısmını yakından tanıyan yazarın verdiği özel bilgiler ise ilk ağızdan ve samimidir.
- Eserde şairlerle ilgili latife (nükte) sayılabilecek birçok anekdot vardır.
- Bu nedenlerle eser, devrin sosyal hayatını canlı bir üslupla anlatan değerli bir kaynaktır.
- TDV İslam Ansiklopedisi, Âşık Çelebi Maddesi, Günay Kut
- Âşık Çelebi Avlonya Kadılığı Yaptı Mı, Ayşe Yıldız
- Âşık Çelebi’nin Meşâirü’ş-Şuara Tezkiresinde Mutasavvıf Şairler, Sait Avcı
- Âşık Çelebi Tezkiresinde Poetik Kavramlar, Levent Sarıçoban
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretebilmemiz için hem "Takip Et" butonuna tıklayarak hem de yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.