Cümlenin Ögeleri Konu Kavrama Testi

Eylem (fiil) dışında bir sözcük ya da sözcük grubunun yüklem olabilmesi için ek-eyleme ihtiyacı vardır.
1. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olamaz?
A) Sorular geçen seneye göre daha zordu.
B) Cebimdeki para üç gün yetecek kadardı.
C) Seçenekleri ikiye indirmeyi başardık.
D) O zamanlar sadece on iki yaşındaymış.
E) Ben, bu sınıfın matematik öğretmeniyim.

2. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, ögelerinin sayısı bakımından ötekilerden farklıdır?
A) Bu ürün pek tercih edilmemiş.
B) Vehbi Efendi'nin karısı çok hamaratmış.
C) Kötülüğü fark edemeyecek kadar küçüktü.
D) Rutubet kokan bir avludan geçiyorduk.
E) Burası küçük bir taş bina idi.

3. Aşağıdakilerin hangisinde "yüklem" bir sıfat tamlamasıdır?
A) Tahsin Efendi'nin dediği gibi bunlar olağan şeylerdir.
B) Bize layık gördükleri bu harap ev şehrin dışındaydı.
C) Bize gelip giden kızlardan birine abayı yakmış.
D) Mektubu okuyunca merhameti tekrar canlandı.
E) Çocuklarına borçtan başka bir şey bırakmamıştı.

4. Aşağıdaki cümlelerden hangisi özne ve yüklemden oluşmuştur? 
A) Sinirlendiği yüzünden anlaşılan hocamız hiç konuşmadı.
B) Babam, arkadaki bostan kuyusuna bir fener sarkıtmıştı.
C) Deneme, kökeni 16. yüzyıla dayanan bir türdür.
D) Ortalık kararıncaya kadar ağaç dalında tünedim.
E) Necla, kocasının Beykoz'daki büyük halasına uğrayacaktı.

5. Aşağıdakilerin hangisinde "özne" bir sıfat tamlamasıdır?
A) Fenerin ışığı insanların solgun yüzlerinde dalgalandı.
B) Dadımın acısını bana genç bir nefer unutturdu.
C) Ali'nin telefonu evin girişinde bulundu.
D) Ertesi gün mesut bir adam gibi gülümsüyordu.
E) Babamın şoförü bizi okuldan alacaktı.

6. Aşağıdakilerin hangisinde özne, "isim-fiil" grubudur?
A) Hukukun temel amacı suçluyu cezalandırmak değildir.
B) Onun en büyük tutkusu kartpostal toplamaktı.
C) Kızı uzak akrabalarından birine göndermek istemişti.
D) Çocuklarını mesut görmekten başka arzusu yoktu.
E) Hayatı olduğu gibi görmek onu korkutuyordu.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "özne" ortaktır?
A) Birdenbire vücudum gevşedi, omuzlarım düştü.
B) Çocuk işe girmiş, kız da tıbbı kazanmıştı.
C) Aradan üç yıl geçmiş, hiçbiri onu aramamıştı.
D) Herkes ona bakıyor, kimse konuşmuyordu.
E) Kadın kapıda duruyor, çocuklarını seyrediyordu.

Kimi zaman öznenin görevini cümledeki nesne yapar. Bu tür nesnelere sözde özne denir ve edilgen eylemlerin yüklem olduğu cümlelerde görülür.
8. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde "sözde özne" kullanılmıştır?
A) Genç nefer koca siperde yalnız kalmıştı.
B) Araç, hafif bir malzemeden imal edilmişti.
C) Özgür bir adam olarak konuşuyordu artık.
D) O uzaklaşınca bana küçük bir dalgınlık geldi.
E) Genç kızımız misafir gelecek diye süslenmiş.

Nesne, öznenin yaptığı işten etkilenen varlıktır. Geçişli eylemlerin yüklem olduğu cümlelerde bulunur. Nesneyi bulmak için yükleme "ne, neyi, kimi" sorularından uygun olanı sorulur.
9. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde nesne (düz tümleç) kullanılmıştır?
A) Kapıdan hafif bir rüzgâr esiyordu.
B) Ona bizimkilerden pek bahsetmezdim.
C) Mutfağa girer girmez dolaba baktı.
D) Çocuklar kapının önünde oynuyordu.
E) Bütün ümidimi o an kaybetmiştim.

10. Aşağıdakilerin hangisinde zamir "nesne" görevindedir? 
A) İşe benden daha kıdemsiz bir genci tayin etmişler.
B) Tüm bunların endişeli bir elden çıktığı belliydi.
C) Kimse bakışlarının ayıbını onlara yükleyemezdi.
D) Ayten, elindeki küçük valizle onu takip ediyordu.
E) Ona Ermeni kadının evinde bir oda tutmuştuk.

Dolaylı tümleci bulmak için yükleme "nereye, neye, kime / nerede, kimde / nereden, neyden, kimden" sorularından uygun olanı sorulur. 
11. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde bu sorulardan birine cevap veren bir sözcük ya da sözcük grubu kullanılmıştır?
A) Bu evler yaşlı bir insan yüzü gibidir.
B) Çocuk, sokak kapısının önündeydi.
C) Herkes yattıktan sonra çalışırdı.
D) Göğsümde müthiş bir baskı vardı.
E) Ayaklarının ucuna basarak yürüyordu.

Bir cümlede farklı sorulara cevap veren birden fazla dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı) olabilir.
12. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak verilebilir?
A) Ustam küçük dükkânından gece yarısına kadar çıkmazdı.
B) Senden gelen mektupları anneme okuyamazdım.
C) Yeni komşumuz bize mercimek çorbası ikram etti.
D) Zehra'ya arkadaki odada temiz bir yatak hazırlamışlardı.
E) Ahmet Bey, namuslu ve gayretli bir memurdu.

O masum çocuğun ağlama sesi sokaktan duyuluyordu.
13. Aşağıdakilerin hangisinde, ögelerin sıralanışı bu cümledekiyle aynıdır?
A) İnsanların yaşadığı sıkıntılar çoktan unutulmuştu.
B) Yeni çırak günden güne tembelleşiyordu.
C) Dedem Birinci Dünya Savaşı yıllarında doğmuş.
D) Siparişiniz akşama doğru teslim edilecekmiş.
E) Elinizde kalan mallar burada değerlendirilecek.

I. Dışarıda kar yağıyordu.
II. Müfettiş Bey yukarı çıktı.
III. Aşağıdan birtakım sesler geliyordu.
IV. İçeri odadan sesler geliyor.
V. Sen gerisini düşünme.
14. Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangisinde "zarf tümleci" kullanılmıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

15. Aşağıdakilerin hangisinde zarf tümleci kullanılmamıştır?
A) 
Buraya nasıl geldiğini biz de bilmiyoruz. 
B) Genel Kurulda biraz sert konuşmuş.
C) Doğum günü hediyemizi çok beğenmiş.
D) Beklediğimiz mutlu haber o gece geldi.
E) Yemekten erken kalktığı için konuşamadık.

16. Aşağıdaki dizelerin hangisinde zarf tümleci kullanılmamıştır?
A) Kara bir duman gibi dağılır hatıram rüzgârda
B) Yürüyeceğiz yeniden yaratılmanın coşkusuyla
C) Koşuyordu kızıl atlılar güneşin battığı yere
D) İnsan balıklama dalmalı içine hayatın
E) Bir hatıradır şimdi dalgın uyuyan şehir

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, öğelere ayırmada yanlışlık yapılmıştır?
A) Sokaktan / çocuk kahkahaları ile köpeğe takılan çıngırağın sesi / geliyordu.
B) 
Cebimdeki kâğıt / beni / bütün felaketlerden kurtaran büyülü bir muska gibiydi. 
C) Dolabın köşesinde / yeşil bir beze sarılmış bir deste mektup / buldum.
D) Beyaz gömlekli adam / parmağıyla / arkadaki çocuğu / işaret etti.
E) Rıhtımın kırık kaldırımları üstünde / ne yapacağımı bilemeden / dolaşıyordum.

(I) Çocuğum açık bir pencerenin önünde hâlsiz yatıyordu. (II) Rıhtımın önünden bayraklarla donanmış bir vapur geçiyordu. (III) Pencerenin önündeki bir dalda geveze bir kuş durmadan ötüyordu. (IV) Zehra'yı bir komşu çocuğuyla bahçeye çıkarmışlardı. (V) Henüz hiçbir şeye aklı ermeyen küçük kızım sularla oynuyordu.
18. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde ögelerin dizilişi “dolaylı tümleç, özne, zarf tümleci ve yüklem” biçimindedir?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

👉 Bu testi PDF olarak indirebilirsiniz.  👈👈

İlgili Sayfalar


Cevap Anahtarı

1.C  2.A  3.A  4.C  5.B  6.E  7.E  8.B  9.E 10.D 11.D 12.D 13.E 14.B 15.A 16.C 17.B 18.C

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Sayfadan sınırsız yararlanabilmek için "Takip Et" butonuna tıklayınız. Sitedeki ders notlarını (pdf) bilgisayarınıza indirmek için de "www.shopier.com/s/store/yksedebiyat" adresini ziyaret edebilirsiniz.