Şef tek başına ilerledi ve kulağını tahtaya dayadı. Diğer ikisi gözleri şefin üzerinde, olabilecek her şeye hazır bekliyorlardı.
1. Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?
A) Ulama
B) Ünlü daralması
C) Ünsüz yumuşaması
D) Ünlü düşmesi
E) Ünsüz benzeşmesi
1. Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?
A) Ulama
B) Ünlü daralması
C) Ünsüz yumuşaması
D) Ünlü düşmesi
E) Ünsüz benzeşmesi
1 / Çözüm
Ulama → şefin↺üzerinde
Ünlü daralması → bekle- > bekli-yor
Ünsüz yumuşaması → kulak > kulağı
Ünlü düşmesi → ileri > ileri-le > ilerle-
Ünsüz benzeşmesine örnek yok.
Cevap E
Ne işitiyordu? İfadesiz yüzünden hiçbir şey anlaşılmıyordu. Birden bıyıkları kıvrıldı, gülüşünü boğmak isteyen yanakları kasıldı ve şimşir ağacından çiti aşıp şaşkın şaşkın bakan iki adamın yanına geldi.
A) Ünlü düşmesi
B) Ünsüz türemesi
C) Ünlü daralması
D) Ünsüz yumuşaması
E) Ünsüz benzeşmesi
2 / Çözüm
Ünlü düşmesi → kıvır- > kıvr-ıl
Not: Kimi eylemler, "-i, -im, -inti, -ik, -il" gibi yapım eklerini alınca ikinci hecelerindeki dar ünlü düşer: devir- > devril- gibi.
Ünsüz türemesine örnek yok.
Ünlü daralması → olumsuzluk eki "-me" daralmış > anlaşılmıyordu
Ünsüz yumuşaması → ağaç > ağacı
Ünsüz benzeşmesi → -şaş- > şaş-kın (-gin)
Cevap B
(I) Size yemin ederim ki işittim, dedi. (II) Jandarma kahkahayı basmıştı. (III) İki büklüm olmuş, gözlerinden yaşlar boşanarak gülüyordu. (IV) Gülmekten boğulacaktı sanki. (V) Diğer ikisi şaşkınlıktan donmuş, ona bakıyorlardı.
Ünlü daralması → olumsuzluk eki "-me" daralmış > anlaşılmıyordu
Ünsüz yumuşaması → ağaç > ağacı
Ünsüz benzeşmesi → -şaş- > şaş-kın (-gin)
Cevap B
(I) Size yemin ederim ki işittim, dedi. (II) Jandarma kahkahayı basmıştı. (III) İki büklüm olmuş, gözlerinden yaşlar boşanarak gülüyordu. (IV) Gülmekten boğulacaktı sanki. (V) Diğer ikisi şaşkınlıktan donmuş, ona bakıyorlardı.
3. Parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde ünsüz benzeşmesine örnek yoktur?
A) I B) II C) III D) IV E) V
A) I B) II C) III D) IV E) V
3 / Çözüm
I — işit-ti (-di)
II — basmış-tı (-dı)
III'te ünsüz benzeşmesine örnek yok.
IV — gülmek-ten (-den)
V — şaşkınlık-tan (-dan)
Cevap C
Ankara, Konya, Aksaray ile çevrili olup daha çok (I) yeraltı suları ile beslenen (II) Tuz Gölü, Türkiye’nin en sığ gölü olma (III) ünvanına sahiptir. Geçmişi (IV) Taş Devri'ne kadar uzanan bu sulak yapı (V) merkezî konumu, uygun iklimi ve doğal varlıklarıyla her çağda önemli yerleşim yerlerinden biri olmuştur.
4. Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
4. Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
4 / Çözüm
I — "yeraltı" sözcüğü somut yer bildirdiği için ayrı yazılmalıdır: yer altı
Not: bu sözcük "gizli ve yasa dışı" ya da "alışılmışın dışında olan, aykırı olan" anlamlarında kullanılırsa bitişik yazılır: yeraltı dünyası (mafya) gibi
II — "Tuz Gölü" → Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
III — Bu sözcüğün yazımı TDK'nin 2023 yılında yaptığı değişiklik ile "ünvan" olmuştur.
IV — "Taş Devri'ne" → Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar.
Cevap A
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Çalışma, Müzeler Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğu altında yürütülmektedir.
B) Tophane Parkı'nın girişindeki yapı fetihten önce şapel olarak imar edilmiştir.
C) Arap Şükrü Sokağı’ndaki sinagog, XVI. yüzyıl başlarında inşa edilmiştir.
D) Etkinlik için Türk Dil Kurumu Başkanı’na da davetiye gönderdik.
E) Yapılan açıklamada sınav başvurularının 2 Mart'a kadar süreceği söylenmiş.
5 / Çözüm
A — Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: "Müzeler Genel Müdürlüğünün..."
Cevap A
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır?
A) Hıristiyanlar için büyük önem taşıyan kilisede kat kat resimler bulunmaktadır.
A) Hıristiyanlar için büyük önem taşıyan kilisede kat kat resimler bulunmaktadır.
B) Çınarcık ilçesi doğal güzellikleriyle ünlü, günübirlik bir turizm beldesidir.
C) Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan Bursa, Uludağ’ın eteklerinde kurulmuştur.
D) Yazıldığı günden bugüne zevkle okunan bu şaheser, birçok dile çevrilmiştir.
E) Çetin, kendini kaçınılmaz olarak tam bir gerçeküstü durum içinde bulmuştu.
C) Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan Bursa, Uludağ’ın eteklerinde kurulmuştur.
D) Yazıldığı günden bugüne zevkle okunan bu şaheser, birçok dile çevrilmiştir.
E) Çetin, kendini kaçınılmaz olarak tam bir gerçeküstü durum içinde bulmuştu.
6 / Çözüm
A — "Hıristiyanlar" sözcüğünün doğru yazımı: "Hristiyanlar"
Kural: İki ünsüz ile başlayan Batı kökenli sözcükler, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır.
Cevap A
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
A) Roma Dönemi’nden günümüze ulaşan en orijinal yapılardan biridir.
B) Atatürk ve Redif Müzesi, İzmit’in Kemalpaşa Mahallesi’nde bulunmaktadır.
C) Bu yapı, Yıldız Sarayı’nın küçük bir örneği görünümündedir.
D) Kutluca Köprüsü, Körfez İlçesi'nin sınırları içindedir.
E) Konak, günümüzde İpek Halı Dokuma Kursu olarak hizmet vermektedir.
7 / Çözüm
D — Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Körfez ilçesinin
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
A) Roma Dönemi’nden günümüze ulaşan en orijinal yapılardan biridir.
B) Atatürk ve Redif Müzesi, İzmit’in Kemalpaşa Mahallesi’nde bulunmaktadır.
C) Bu yapı, Yıldız Sarayı’nın küçük bir örneği görünümündedir.
D) Kutluca Köprüsü, Körfez İlçesi'nin sınırları içindedir.
E) Konak, günümüzde İpek Halı Dokuma Kursu olarak hizmet vermektedir.
7 / Çözüm
D — Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Körfez ilçesinin
Cevap D
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımında yanlışlık yapılmıştır?
A) Eline konan kırmızı kanatlı, kanatları kara benekli uğur böceğine bakakalmıştı.
A) Eline konan kırmızı kanatlı, kanatları kara benekli uğur böceğine bakakalmıştı.
B) "Her sabah koşar adım giderdim mektebe." diye başlamıştı yazısına.
C) Adamın, Anadolu'nun birçok şoförü gibi, güngörmüş bir hâli vardı.
D) Doktor, sedyeye yüz üstü uzanmasını istediği hastanın sonuçlarına bakıyordu.
E) Ümitlerin tükendiği bir akşamüzeri her zamanki hızlı adımlarıyla çıkageldi.
C) Adamın, Anadolu'nun birçok şoförü gibi, güngörmüş bir hâli vardı.
D) Doktor, sedyeye yüz üstü uzanmasını istediği hastanın sonuçlarına bakıyordu.
E) Ümitlerin tükendiği bir akşamüzeri her zamanki hızlı adımlarıyla çıkageldi.
8 / Çözüm
A — "uğur böceğine" → Birleşme sırasında sözcüklerden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik sözcükler ayrı yazılır.
B — "koşar adim" → "-r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en" sıfat-fiil ekleriyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır.
C — "güngörmüş" → Bazı sıfat-fiil eklerinin kalıplaşmasıyla oluşan birleşik sözcükler bitişik yazılır (sıfat-fiil eki birleşik sözcüğün sonunda olmalı):
D — "yüz üstü" → "Yüzü yere gelecek biçimde" anlamındaki bu sözcük bitişik yazılır: "yüzüstü"
E — "akşamüzeri" → Soyut anlamda kullanılan alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır (Somut yer bildirmeyecek)
Cevap D
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Gazelin ikinci beytindeki söz sanatını bulmaya çalıştım.
B) Ona göre yaşananlar kimsenin umrunda değildi.
C) Ayşe, avucuna topladığı zeytin çekirdeklerini toprağa bıraktı.
D) Bu işi sizin hatırınız için yaptım diyerek gülüyordu.
E) Göğüs göğüse çarpıştığı insanlarla dost olamazdı.
A) Gazelin ikinci beytindeki söz sanatını bulmaya çalıştım.
B) Ona göre yaşananlar kimsenin umrunda değildi.
C) Ayşe, avucuna topladığı zeytin çekirdeklerini toprağa bıraktı.
D) Bu işi sizin hatırınız için yaptım diyerek gülüyordu.
E) Göğüs göğüse çarpıştığı insanlarla dost olamazdı.
9 / Çözüm
A — "beytindeki" → "beyit" sözcüğü ünlü ile başlayan bir ek aldığında ikinci hecesindeki dar ünlü düşer.
B — "Umur" sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek aldığında ikinci hecesindeki dar ünlü düşmez! Doğrusu "umurunda" olmalıydı.
Benzer durum C ve D şıklarında doğru yazılmış olan "avuç" ve "hatır" sözcükleri için de geçerlidir.
E — "Göğüs göğüse" → Ünlü düşmesi görülen kimi sözcüklerle oluşturulan ikilemelerde ikinci kelimenin dar ünlüsü düşmez: ağız ağıza, burun buruna, koyun koyuna (yatmak), omuz omuza, göğüs göğüse gibi.
Cevap B
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Affedersiniz hanımefendi ama yanılmadığıma eminim.
B) Konuyu açıklaması için onu göndermelerini emrettim.
C) Kulübeye yaklaşınca kapının aralık olduğunu fark etti.
D) Bu pahalılıkta hak ettiğin parayı veremediğimizi biliyoruz.
E) Arabanın bir saat içinde kat ettiği mesafeyi hesaplayacaktı.
A) Affedersiniz hanımefendi ama yanılmadığıma eminim.
B) Konuyu açıklaması için onu göndermelerini emrettim.
C) Kulübeye yaklaşınca kapının aralık olduğunu fark etti.
D) Bu pahalılıkta hak ettiğin parayı veremediğimizi biliyoruz.
E) Arabanın bir saat içinde kat ettiği mesafeyi hesaplayacaktı.
10 / Çözüm
A — "Affedersiniz" → "Af" sözcüğü "et-" yardımcı eylemiyle birleşince ünsüz türemesine uğradığı için bitişik yazılması doğrudur. "Hanımefendi" → Ağa, baba, bey, efendi, hanım, nine vb. sözlerle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır.
B — "emrettim" → "Emir" sözcüğü "et-" yardımcı eylemiyle birleşince ünlü düşmesine uğradığı için bitişik yazılması doğrudur.
C — "Fark etti" → İlk sözcükte bir ses düşmesi ya da türemesi olmadığı için ayrı yazılması doğrudur.
D — "hak ettiğin" → “hak” sözcüğü ünlü ile başlayan bir ek aldığında aslındaki diğer ünsüz ortaya çıkar: hakkı, hakkıdır ya da Hakk'a gibi. Ancak bu sözcük yardımcı eylemle kullanıldığında benzer örneklerin aksine "hak etmek" şeklinde yazılır. Sözlükte "hakketmek" şeklinde yazılan sözcük ise "kakmak" anlamında kullanılan farklı bir sözcüktür.
E — "kat ettiği" → Bu sözcük bitişik yazılmalıydı: "katettiği"
Bu sözcükte görünürde bir ses olayı (ünlü düşmesi / ünsüz türemesi) olmasa da bitişik yazılır. Bu sözcükte Türkçede gösterilmeyen bir ses düşmesi vardır.
Cevap E
(I) Gözden kaybolmaya başlayan güneş, dağların dantelsi silüetini ortaya çıkarıyordu (II) Arabacının kamçı darbesi dağlalesi kokusunu içeri taşıdı. (III) Atların koşumları ve tekerlek araları Afrika menekşeleriyle bezenmişti. (IV) Araba 14 Temmuz Sokağı’nı dörtnala geçti. (V) Arabadaki beyefendi neşe içinde kadınlara koca bir buket savurdu.
11. Parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
D — "hak ettiğin" → “hak” sözcüğü ünlü ile başlayan bir ek aldığında aslındaki diğer ünsüz ortaya çıkar: hakkı, hakkıdır ya da Hakk'a gibi. Ancak bu sözcük yardımcı eylemle kullanıldığında benzer örneklerin aksine "hak etmek" şeklinde yazılır. Sözlükte "hakketmek" şeklinde yazılan sözcük ise "kakmak" anlamında kullanılan farklı bir sözcüktür.
E — "kat ettiği" → Bu sözcük bitişik yazılmalıydı: "katettiği"
Bu sözcükte görünürde bir ses olayı (ünlü düşmesi / ünsüz türemesi) olmasa da bitişik yazılır. Bu sözcükte Türkçede gösterilmeyen bir ses düşmesi vardır.
Cevap E
(I) Gözden kaybolmaya başlayan güneş, dağların dantelsi silüetini ortaya çıkarıyordu (II) Arabacının kamçı darbesi dağlalesi kokusunu içeri taşıdı. (III) Atların koşumları ve tekerlek araları Afrika menekşeleriyle bezenmişti. (IV) Araba 14 Temmuz Sokağı’nı dörtnala geçti. (V) Arabadaki beyefendi neşe içinde kadınlara koca bir buket savurdu.
11. Parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
11 / Çözüm
II — "dağlalesi" → Ayrı yazılmalıydı: "dağ lalesi"
Birleşme sırasında sözcüklerden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik sözcükler ayrı yazılır.
Cevap B
12. Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) farklı bir nedenle kullanılmıştır?
A) Ulaşımın kolaylaşması için tarih boyunca insanlar; yollar, tüneller, köprüler, viyadükler, barajlar, havaalanları yapmaktadır.
B) Doğal afet; doğada kendiliğinden meydana gelen, oluşumu engellenemeyen, can ve mal kaybına neden olan olaydır.
C) Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmış olan Bursa; hanları, camileri, türbeleri, kapalı çarşılarıyla tarihî bir şehirdir.
D) Günümüze hünerli ellerde yoğrularak gelen pişmaniye; beyaz şeker, buğday unu, tereyağı ile gerektiğinde çeşni ve katkı maddeleri de ilave edilip tekniğine uygun olarak yapılır.
E) Şehrin iç kesimlerde buğday, arpa, yulaf, mısır; kuzey kesimlerde ise fındık ve keten tohumu yetiştirilmektedir.
A) Ulaşımın kolaylaşması için tarih boyunca insanlar; yollar, tüneller, köprüler, viyadükler, barajlar, havaalanları yapmaktadır.
B) Doğal afet; doğada kendiliğinden meydana gelen, oluşumu engellenemeyen, can ve mal kaybına neden olan olaydır.
C) Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmış olan Bursa; hanları, camileri, türbeleri, kapalı çarşılarıyla tarihî bir şehirdir.
D) Günümüze hünerli ellerde yoğrularak gelen pişmaniye; beyaz şeker, buğday unu, tereyağı ile gerektiğinde çeşni ve katkı maddeleri de ilave edilip tekniğine uygun olarak yapılır.
E) Şehrin iç kesimlerde buğday, arpa, yulaf, mısır; kuzey kesimlerde ise fındık ve keten tohumu yetiştirilmektedir.
12 / Çözüm
A, B, C ve D şıklarında noktalı virgül (;) özneden sonra kullanılmış.
Kural: İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül (;) konur.
E şıkkında ise noktalı virgül (;) virgüllerle ayrılmış tür/takımları birbirinden ayırmak için kullanılmış.
Cevap E
Kimi zaman bir dede yadigârıdır isim ( ) Ahmet’tir, Mehmet’tir adın ( ) Şehirler de insanlar gibidir ( ) İsmiyle yaşar. Bir sürü ismi ve bir dolu hikâyeyi sırtlarında taşır ( ) yıllar yılı dolaştırır. Tıpkı şehrimiz gibi ( )
13. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (;) (.) (;) (,) (...)
B) (;) (...) (;) (,) (...)
C) (:) (.) (.) (,) (.)
D) (;) (.) (.) (,) (...)
E) (:) (...) (!) (;) (.)
E şıkkında ise noktalı virgül (;) virgüllerle ayrılmış tür/takımları birbirinden ayırmak için kullanılmış.
Cevap E
Kimi zaman bir dede yadigârıdır isim ( ) Ahmet’tir, Mehmet’tir adın ( ) Şehirler de insanlar gibidir ( ) İsmiyle yaşar. Bir sürü ismi ve bir dolu hikâyeyi sırtlarında taşır ( ) yıllar yılı dolaştırır. Tıpkı şehrimiz gibi ( )
13. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (;) (.) (;) (,) (...)
B) (;) (...) (;) (,) (...)
C) (:) (.) (.) (,) (.)
D) (;) (.) (.) (,) (...)
E) (:) (...) (!) (;) (.)
13 / Çözüm
"Kimi zaman bir dede yadigârıdır isim (;) Ahmet’tir, Mehmet’tir adın (.)" → Bu bir sıralı cümle ancak iki cümleyi birbirinden ancak noktalı virgülle (;) ayırabiliriz çünkü ikinci cümlede virgül (,) var. Sıralı cümlenin sonuna ise yargı tamamlandığı için nokta (.) gelmelidir.
"Şehirler de insanlar gibidir (.) İsmiyle yaşar." → Bu bir sıralı cümle değil çünkü "İsmiyle" sözcüğü büyük harfle başlayarak ayrı cümle oluşturmuş. Bu nedenle boşluğa nokta (.) gelmeli.
"Bir sürü ismi ve bir dolu hikâyeyi sırtlarında taşır (,) yıllar yılı dolaştırır." → Bu bir sıralı cümle ve iki cümleyi birbirinden ayırmak için virgül (,) yeterli olacaktır.
Tıpkı şehrimiz gibi (...) → Burada anlatım tamamlanmadığı için üç nokta (...) getirilmesi gerekir.
Cevap D → (;) (.) (.) (,) (...)
Elimde annemin aldığı simit ( ) tabanlarımda aynı sızı ( ) Aşağıda akşam güneşi kızıllığında süzülen Körfez (...) Manzaraya bakıp derin bir nefes çektim içime (.) Seviyorum bu şehri, babaannemin yaptığı sütlü umaç çorbasından bile çok (.)
14. Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (,) (...) (...) (.) (.)
B) (,) (.) (...) (...) (.)
C) (...) (...) (...) (.) (.)
D) (;) (...) (...) (.) (...)
E) (,) (...) (...) (.) (...)
A) (,) (...) (...) (.) (.)
B) (,) (.) (...) (...) (.)
C) (...) (...) (...) (.) (.)
D) (;) (...) (...) (.) (...)
E) (,) (...) (...) (.) (...)
14 / Çözüm
Elimde annemin aldığı simit (,) tabanlarımda aynı sızı (...) → İlk boşluğa eş görevli sözcük gruplarını ayırmak için virgül (,) getirilmelidir. Anlatım olarak tamamlanmamış bir cümle olduğu için de ikinci boşluğa üç nokta (...) gelmeli.
Aynı durum "Aşağıda akşam güneşi kızıllığında süzülen Körfez (...)" cümlesi için de geçerlidir.
Manzaraya bakıp derin bir nefes çektim içime (.) → Bu devrik bir cümle ancak bir cümlenin devrik olması anlatım olarak tamamlanmadığı göstermez. Bu nedenle buraya nokta (.) gelmeli. Benzer durum bu cümle için de geçerli: "Seviyorum bu şehri, babaannemin yaptığı sütlü umaç çorbasından bile çok (.)"
Cevap A
Manzaraya bakıp derin bir nefes çektim içime (.) → Bu devrik bir cümle ancak bir cümlenin devrik olması anlatım olarak tamamlanmadığı göstermez. Bu nedenle buraya nokta (.) gelmeli. Benzer durum bu cümle için de geçerli: "Seviyorum bu şehri, babaannemin yaptığı sütlü umaç çorbasından bile çok (.)"
Cevap A
Haydarpaşa'ya kadar giderken arabadan vapura, vapurdan arabaya binmek bile beni son derece yormuştu. Bacağım çok ağrıyordu. Fakültede operatörü bulamadık. Henüz gelmemişti, beklemek lazımdı.
15. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Zaman zarfı
15. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Zaman zarfı
B) Farklı türde ek-eylemler
C) Sıfat-fiil
D) Nicelik zarfı
E) Edat
C) Sıfat-fiil
D) Nicelik zarfı
E) Edat
15 / Çözüm
Zaman zarfı → henüz
Farklı türde ek-eylemler → yormuş idi, lazım idi
Sıfat-fiile örnek yok.
Nicelik zarfı → çok
Edat → e kadar
Cevap C
16 / Çözüm
Basit eyleme örnek yok.
Türemiş eylem → hafif > hafif-le (mek)
Tezlik eylemi → uçuvermek
Yardımcı eylem → etmek (hissetmek)
Birleşik zamanlı eylem → hissediyordum (Hikaye birleşik zaman)
Cevap A
(I) Rahmetli kaymakamın kızı otuz yaşlarındaydı. (II) İrade sahibi olduğu ve emretmeyi bildiği anlaşılıyordu. (III) Esmer bir çehresi, irice bir burnu ve çıkık elmacık kemikleri vardı. (IV) Dişleri bembeyaz ve sağlamdı. (V) Yalnız iki tanesi ağzını kapadığı zaman üst dudağını hafifçe şişirecek derecede büyüktü.
17. Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde farklı bir ek-eylem kullanılmıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
Her kat açıldıkça bacağım o kadar hafifliyor ki sargı tamamıyla çözülünce dizim uçuverecek gibi hissediyordum.
16. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Basit eylem
16. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Basit eylem
B) Türemiş eylem
C) Tezlik eylemi
D) Yardımcı eylem
E) Birleşik zamanlı eylem
D) Yardımcı eylem
E) Birleşik zamanlı eylem
16 / Çözüm
Basit eyleme örnek yok.
Türemiş eylem → hafif > hafif-le (mek)
Tezlik eylemi → uçuvermek
Yardımcı eylem → etmek (hissetmek)
Birleşik zamanlı eylem → hissediyordum (Hikaye birleşik zaman)
Cevap A
(I) Rahmetli kaymakamın kızı otuz yaşlarındaydı. (II) İrade sahibi olduğu ve emretmeyi bildiği anlaşılıyordu. (III) Esmer bir çehresi, irice bir burnu ve çıkık elmacık kemikleri vardı. (IV) Dişleri bembeyaz ve sağlamdı. (V) Yalnız iki tanesi ağzını kapadığı zaman üst dudağını hafifçe şişirecek derecede büyüktü.
17. Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde farklı bir ek-eylem kullanılmıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
17 / Çözüm
I, III, IV ve V. cümlelerde ek-eylem isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem görevine getirmiş.
I → otuz yaşlarında idi
III → var idi (yok'un zıddı olduğunda isimdir)
IV → bembeyaz ve sağlam idi
V → büyük idi
II numaralı cümlede ise ek-eylem basit zamanlı bir eyleme (anlaşılıyor) gelerek onu birleşik zamanlı eylem yapmış: anlaşılıyordu → şimdiki zamanın hikâyesi
Cevap B
(I) Bizler zaten hazırlıklıydık. (II) Oracıkta kahvesi pişirildi. (III) Elimle fincanını verme görevini ben üstlendim. (IV) Atatürk'ün Çukurova'da son içtiği kahve buydu. (V) O fincanı, hâlâ bir anı olarak saklıyorum.
18. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangileri yüklemin türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I ve III B) I ve IV C) II ve V D) II ve IV E) III ve V
18 / Çözüm
I. cümle (hazırlıklıydık) ve IV. cümle (buydu) isim cümlesidir. Diğerleri fiil cümlesidir.
Cevap B
Derginiz yazarlarından Hasan İzzettin Dinamo'nun Vatan Şarkısı adlı şiiri, sınıfları ve zümreleri birbirine düşürücü bir nitelikte görülmüştür.
19. Bu cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Ögeleri özne, zarf tümleci ve yüklem şeklinde sıralanmıştır.
B) Yapıca basit bir cümledir.
C) Özne, bir isim tamlamasıdır.
D) Ek-eylem kullanılmıştır.
E) Zarf tümleci, bir sıfat tamlamasıdır.
19. Bu cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Ögeleri özne, zarf tümleci ve yüklem şeklinde sıralanmıştır.
B) Yapıca basit bir cümledir.
C) Özne, bir isim tamlamasıdır.
D) Ek-eylem kullanılmıştır.
E) Zarf tümleci, bir sıfat tamlamasıdır.
19 / Çözüm
A — Öge dizilimi: özne, zarf tümleci, yüklem
Yüklem: görülmüştür
Özne (Görülen ne): Derginiz yazarlarından Hasan İzzettin Dinamo'nun Vatan Şarkısı adlı şiiri
Zarf tümleci (nasıl görülmüş): sınıfları ve zümreleri birbirine düşürücü bir nitelikte
B — Cümlede tek yargı var ve eylemsi yok. Bu nedenle yapıca basittir.
C — Özne karma yapıda olsa ana unsur isim tamlamasıdır: ... Hasan İzzettin Dinamo'nun ... şiiri
D — Cümlede ek-eylem kullanılmamıştır. Yüklemin aldığı -tür (-dir) ek-eylem değil kuvvetlendirme ekidir. Not: -dir / -dur / -dür / -tir / -tır / -tur / -tür eki, çekimli fiillerin üzerine gelerek cümleye kesinlik, kuvvetlendirme ve ihtimal (olasılık) anlamları katar.
E — Zarf tümleci bir sıfat tamlamasıdır.
Cevap D
I. Çocuk döndüğü zaman güneş batmış, ihtiyar balıkçı da uyuyakalmıştı.
II. Çocukluk dönemimizde bizim gibi gençlerin çoğu futbola meraklıydı.
III. Bu sandıktan her sene bahar mevsiminde esnaf için ziyafet düzenlenirdi.
IV. Mektebimizde bizim gibi çocuklara asla Türkçe dersi verilmezdi.
V. Yemekte beni ülkenin en tanınmış ozanlarından biriyle tanıştırdı.
20. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısı bakımından birleşiktir?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
20 / Çözüm
I — Sıralı cümle
II, III ve IV — Basit cümle
V — Girişik birleşik cümle ("tanınmış" sıfat-fiil)
Cevap E
Konu Anlatımı İndir 👇
.png)
İlgili Sayfalar
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Sayfadan sınırsız yararlanabilmek için "Takip Et" butonuna tıklayınız. Sitedeki ders notlarını (pdf) bilgisayarınıza indirmek için de "www.shopier.com/s/store/yksedebiyat" adresini ziyaret edebilirsiniz.