Aşkın Ateşine Gönül Pervanedir

Tuyuğ

Işkın odına gönül pervânedür
Tâkatüm yoh bilmezem pervâ nedür
Fursat olınca gönül sen yanadur
Âşıkun âyîni budur ya nedür

Nesimi

Derdin Bendedir

Tuyuğ

Hayli müddetdür ki derdün mendedür
Dil sana bir boynı bağlu bendedür
Tâ ki saldı hecrün ayağdan meni
Sen bilürsin şimdi mürvet sendedür

Nesimi

Günümüz Türkçesi

Hayli zamandır ki derdin bendedir
Gönül sana boynu bağlı bir köledir
Ta ki ayrılığın beni kuvvetten düşürdü
Sen bilirsin şimdi cömertlik sendedir

Tuyuğ

• Yerli nazım şeklidir. 
• Tek dörtlüktür (dört dizelik tek bent).
• Anonim halk edebiyatındaki mani nazım şeklinden yola çıkılarak oluşturulmuştur.
• Genel olarak "fâ’ilâtün, fâ’ilâtün, fâ’ilün" kalıbıyla yazılır ki bu da 11'li hece ölçüsüne denktir.
• Genelde "aaba" şeklinde kafiyelenir. Bunun yanında "aaaa" ve "xaxa" şeklinde kafiyelenmiş tuyuğlar da vardır.
• Kafiyeleri genelde cinaslı kelimelerden seçilmiş olmakla beraber, cinassız tuyuğlar da yazılmıştır. 
• Tuyuğlarda mahlas kullanılmaz.  
• Konu bakımından çeşitlidir. Aşk, şarap, kadın, güzellik gibi bireysel konular yanında din, tasavvuf ve sosyal konularda da önemli bir fikir söylenmeye çalışılır.