14 Mayıs 2017 Pazar

Rahşiye

  • Divan şiiri nazım türü
  • Rahş; gösterişli, güzel at demektir.
  • Firdevsi'nin derlediği Şehname'nin ünlü kahramanı Rüstem'in atına Rahş denir.
  • Rahşiye, atlar için yazılan kaside ve mersiyelere verilen isimdir. Kasidelerin nesip bölümünde kimi zaman atlardan bahsedilir. Söz konusu edilen atlar olağanüstü özelliklere sahip olarak gösterilir. 
  • Atın özelliklerinden, atın tasvirinden yola çıkılarak mecazi bir anlatımla devlet atı övülür. Devlet atına binen padişahtır. Dolayısıyla atlar padişahın övgüsü içerisinde ele alınıp işlenir.
  • Rahşiyenin en güzel örneklerini 17.yüzyıl şairi Nefi vermiştir. Nef’i, IV. Murat’ın atları için kaleme aldığı Rahşiye adlı kasidesinde şöyle der:
Bârek-Allah zihî rahş-ı hümâyûn-simâ
Ki komuş nâmını sultân-ı cihân Bâd- Sabâ 

Ne sabâ sâika dirsem yaraşur süratde
Ki seğirdirken ana sâyesi olmaz hem-pâ
Açıklama: Allah mübarek etsin! Ne de mübarek simalı at / Ki adını cihan padişahı Bâd-ı Sabâ koymuş / Sabâ rüzgarı da ne, o kadar hızlı ki yıldırım desem yaraşır / Öyle ki koşarken gölgesi bile ona ayak uyduramaz.
Yararlanılan Kaynaklar: 
  • Nefi'nin Kasidelerinde Mübalağa Sanatındaki Ayrıntılar, Ali Balaban 
  • Divan Şiiri Sözlüğü, İskender Pala

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.