18 Ekim 2020 Pazar

Soru İşareti Nerelerde Kullanılmaz?

1. Soru eki (-mı, -mi) kimi zaman başka görevlerde kullanılır. Soru eki, bu tür kullanımlarda soru anlamından uzaklaştığı için bu cümlelerin sonuna soru işareti konmaz:
  • Şirin mi şirin bir kız çocuğu. (pekiştirme)

  • Bunu bize yapar mı yapar. (olasılığı pekiştirme)

  • Eve geldi mi hemen üstünü değiştirir. (zaman anlamı, "gelince")

  • Geldi mi gitmez. (karşıtlık)
2. Soru bildiren sözcüklerde soru anlamı temel cümlenin yüklemine yönelik değilse cümlenin sonuna soru işareti konmaz:
  • Ben hangi şehirdeysem yalnızlığın başkenti orası. — (soru sıfatı)

  • Niçin geldiğini bilmiyoruz. — (soru zarfı)

  • Bu günler nasıl olsa geçer. — (soru zarfı)

  • Ne yapsak silinmiyor ruhtan geçmişin izi. — (soru zamiri)
Uyarılar
👉 Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur:
  • Kim bilir, nerde, nasıl, kaç yaşında?

  • Ne dersiniz ağalar, yanılıyor muyum?
👉 Amacı, karşıdan bir yanıt almak olmayan sözde soru cümlelerinin sonuna da soru işareti konur. Bunlar, anlamı daha etkili kılmak için yargıyı soru yoluyla ileten cümlelerdir.
  • O soruyu nasıl görmedim ben?

  • Benim mi Allah'ım bu çizgili yüz?

  • Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar? 
👉 Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerde soru işareti konur. Bu tür cümleler özellikle karşılıklı konuşmalara yer verilen eserlerde görülür:
  • — Yardıma hazırız, Paşa'm. 
  • — Yardım?
  • — Doğum tarihiz? 
  • — 1973.
👉 Soru işareti -soru anlamı dışında- bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlarda yay ayraç içinde kullanılır:
  • Yunus Emre (1240?- 1320?)

  • 1496 (?) yılında doğan Fuzuli...

  • Ankara’dan Antalya’ya arabayla üç saatte (?) gitmiş.
İlgili Sayfalar 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.