Usanmaz mı Redifli Gazel

Musammat Gazel

Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan muradım şem'i yanmaz mı

Kamu bîmârına canan deva-yı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman beni bîmâr sanmaz mı

Gamum pinhân dutardum ben dediler yâre kıl rûşen
Desem ol bi-vefâ bilmem inanır mı inanmaz mı

Şeb-i hicrân yanar cânım töker kan çeşm-i giryânım
Uyarur halkı efgânum kara bahtum uyanmaz mı

Gül-i ruhsâruna karşu gözümden kanlu akar su
Habibüm fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı

Degüldüm ben sana mâil sen etdün aklumı zâil
Mana tan eyleyen gâfil seni görgeç utanmaz mı

Fuzûli rind-i şeydâdır hemişe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdur bu sevdâdan usanmaz mı

Fuzuli

Vezni: Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün

Açıklamalar ve Günümüz Türkçesi...

I. Beyit

Beni candan usandırdı cefadan yâr usanmaz mı
Felekler yandı ahımdan muradım şemi yanmaz mı

cefa: eziyet, sıkıntı
felek: gökyüzü, dünya, âlem

ah: feryat, inilti
murat: dilek, arzu
şem. mum

Günümüz Türkçesiyle...

Beni canımdan usandırdı eziyetten yâr usanmaz mı

Gökler yandı feryadımdan dileğimin mumu yanmaz mı

Açıklama: "Mum yakmak" duaların Tanrı'ya yükselişini simgeleyen evrensel bir ritüeldir.

II. Beyit

Kamu bimarına canan deva-yı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman beni bimar sanmaz mı

kamu: hep, bütün
bimar: hasta (şiirde âşık)
canan: sevgili
deva: çare, ilaç
ihsan: iyilik etme, bağışlama, lütuf
derman: çare, ilaç

Günümüz Türkçesiyle...

Bütün âşıklarının derdine deva bağışlayan sevgili

Niçin kılmaz bana derman beni âşık sanmaz mı

III. Beyit

Gamum pinhân dutardum ben dediler yâre kıl rûşen
Desem ol bi-vefâ bilmem inanır mı inanmaz mı

gam: keder, tasa, kaygı
pinhân: gizli, saklanmış
rûşen: aşikâr, meydanda
bi-vefa: vefasız

Günümüz Türkçesiyle...

Kederimi gizli tutardım ben, dediler açıkla yâre

Desem o vefasız bilmem inanır mı inanmaz mı

IV. Beyit

Şeb-i hicrân yanar cânım töker kan çeşm-i giryânım
Uyarur halkı efgânum kara bahtum uyanmaz mı

şeb: gece
hicran: ayrılık, ayrılık acısı
çeşm: göz
giryân: ağlayan
efgân: ıstırap ile haykırma, bağırma
baht: talih, kader, kısmet

Günümüz Türkçesiyle...

Ayrılık gecesi yanar canım, kan döker ağlayan gözlerim
Haykırışlarım uyandırır halkı da kara talihim uyanmaz mı

V. Beyit

Gül-i ruhsâruna karşu gözümden kanlu akar su
Habibüm fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı

ruhsar: yanak
habib: sevgili, dost
fasıl (fasl): mevsim

Günümüz Türkçesiyle...

Gül yanağına karşı gözümden kanlı akar su
Sevgilim! Bu gül mevsimidir, akarsular bulanmaz mı

VI. Beyit

Degüldüm ben sana mâil sen etdün aklumı zâil
Bana tan eyleyen gâfil seni görgeç utanmaz mı

mâil: eğimli olan, istekli, düşkün
zâil: sona erme, ortadan kalkma
tan eylemek: ayıplamak
gâfil: aymaz, olup bitenlerin farkına varamayan

Günümüz Türkçesiyle...

Değildim ben sana düşkün, sendin aklımı başımdan alan

Beni ayıplayan aymaz, seni görünce utanmaz mı

VII. Beyit

Fuzûli rind-i şeydâdır hemişe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdur bu sevdâdan usanmaz mı

rind: kalender, dünya işlerini hoş gören kimse
şeyda: aşktan deli divane olmuş; şaşkın
hemįşe: daima, her vakit, her zaman.
rüsva: ayıplanacak durumda olan

Günümüz Türkçesiyle...

Fuzuli divane bir rinttir, daima halka rezil rüsvadır
Sorun ki bu ne sevdadır, bu sevdadan usanmaz mı

Hatırlatma

Musammat gazel, dize ortalarında ses benzerliği bulunan gazellerdir.
Bu tarz gazellerde birinci dizenin sonundaki sözcükle her beytin ortasındaki sözcükler kafiyelidir.

Kamu bîmârına canan deva-yı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mı

İlgili Sayfa

👉 Divan Şiiri Örnekleri

Yararlanılan Kaynak

Fuzuli'nin "Usanmaz mı" Redifli Gazelinin Yapısalcılık Açısından İncelenmesi, Sibel Üst

Fuzuli Divanı, Abdülhakim Kılınç, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı