23 Nisan 2022 Cumartesi

Zoraki Tabib

Moliere
Fransız komedi yazarı Moliere'in üç perdelik komedisi.
1666'da yazılan oyun; sorumsuz, ayyaş ve kumarbaz kocasından bıkan bir kadının kocasından öç almak için kocasını ünlü bir hekim olarak tanıtmasıyla gelişen olaylar üzerine kuruludur.
Moliere'den yaptığı çeviri ve adaptasyonlarla ünlü Ahmet Vefik Paşa oyunu 1869'da Zoraki Tabib adıyla uyarlamıştır.

Şahıs Kadrosu

Oduncu İvaz (Sganarelle)
Hamza Ağa (Geronte)
Daniş Bey (Leandre)
Müstecip Çelebi (M. Robert)
Hamza Ağa'nın uşağı Korkut (Valere)
Sütannenin kocası Himmet (Lucas)
Köylü Budak (Thibaut)
Budak'ın oğlu Rifat (Perrin)
Ağanın kızı Nurdil (Lucinde)
İvaz'ın karısı Selime (Martine)
Sütanne Halime (Jaqueline)

Özet

Oyun karı kocanın kavga ettiği sahne ile açılır. O sırada odun kesmekte olan İvaz sorumsuz, sadece kendi zevkini düşünen bir ayyaştır. Kendi kazandıklarını harcadığı gibi karısının kazandıklarını da harcar; yetmediğinde evin eşyalarını satar. Az çok eğitim gördüğü ve altı yıl kadar ünlü bir hekimin yanında çalıştığı hâlde hiçbir işte dikiş tutturamaz. Evin yükü ve dört çocuğun bakımı Selime'nin üzerindedir. Tartışma büyüyünce İvaz, eline aldığı bir değnekle karısını döver. 
Bu sırada sahneye Selime'nin sesini duyan Müstecip Çelebi gelir ve İvaz'a kızarak olaya müdahil olur. Müstecip Çelebi'nin aile işlerine karışmasına kızan karı koca Müstecip Çelebi'yi birlikte döver.
Üçüncü sahnede Selime yalnızdır. Kocasından öç almanın yollarını düşünmektedir. Bu sırada koruda efendilerinin hasta kızları için hekim arayan Korkut ve Hikmet ile karşılaşır. Dili tutulan kıza hiçbir hekim çare bulamamıştır. Selime, kocasını usta bir hekim olarak tanıtıp ondan öç almayı düşünür. Yalnız İvaz'ın hekim olduğunu kolay kolay söylemediğini bu sebeple gerekirse onu dövmeleri gerektiğini belirtir. İvaz'ın usta bir hekim olduğunu ispat etmek içinde onun altı ay kadar önce gömülmek üzere olan bir kadını dirilttiğini ve üç hafta önce kuleden düşen ve her tarafı kırılan komşusunun oğlunu iyileştirdiğini söyler.
Korkut ve Hikmet hem içki içip hem de odun kesen İvaz'ın yanına varır. Ne yapsalar İvaz hekim olduğunu kabul etmez. Bunun üzerine Korkut ve Hikmet'ten güzel bir dayak yer. Bu işten para kazanacağını da öğrenince hekim olduğunu kabul eder ve onlarla birlikte Hamza Ağa'nın konağına gider.

II. Perde

Korkut ve Hikmet efendilerine İvaz'ın meziyetlerini sayarlarken sütanne Halime girer ve Nurdil'e verilecek en iyi ilacın yakışıklı bir koca olduğunu söyler. Hamza Ağa kızını zengin Bahşayiş Ağa ile evlendirme düşüncesinde olduğu için bu fikri reddeder. 
İvaz, Hamza Ağa'nın yanına getirildiğinde dengesiz davranışlarda bulunur. Hatta Halime'ye sarkıntılık eder.
En sonunda hasta Nurdil'i İvaz'ın yanına getirirler. Nurdil konuşamamaktır. Bu nedenle evlenmesinin mümkün olmadığı söylenir. İvaz, kendi karısını düşünerek dilsiz kadın istemeyen erkeğin aklına şaştığını söyler. Nurdil, sorulan soruları anlamsız sesler çıkararak cevaplar. İvaz, çevresindekilerin Arapça (orijinal metinde Latince) bilmemesinden yararlanarak rastgele Arapça lakırtılar söyleyerek Nurdil'in derdine bulduğu çareyi söyler. Çare yıllanmış şaraba ekmek bastırılması ve bu ekmeğin hastaya yedirilmesidir. Akşam kontrol etmeye geleceğini söyleyip konaktan ayrılırken Hamza Ağa para teklif eder. İvaz önce almak istemez, adamım ısrarı üzerine istemeden almış gibi yapsa da paranın sahte olup olmadığı sormaktan kendini alamaz.
İvaz konaktan çıkarken önüne Daniş Bey çıkar ve muayene ettiği Nurdil'in aşığı olduğunu söyler. İvaz'dan kendisine yardım etmesini ister. İvaz ilk önce kabul etmez ancak Daniş cebinden bir kese çıkarıp ona verince hemen ikna olur. Nurdil, babasının evlendirmek istediği Bahşayiş Ağa ile düğünü geciktirebilmek için hasta numarası yapmaktadır. İvaz onlara yardım sözü verir.

III. Perde

Daniş eczacı olarak kılık değiştirip İvaz ile gelecektir. Bu arada İvaz, Daniş'e gerçek bir hekim olmadığını söyler. Konakta buluşmak üzere ayrılırlar. İvaz'ın yanına altı aydan beri karısı hasta olan Budak ve oğlu Rıfat gelerek dertlerini söyler. Para karşılığı İvaz hastalıkla hiç ilgisi olmayan bir şeyler söyler ve onları başından savar.
İvaz konağa tekrar döndüğünde Nurdil'in sözde hastalığı iyice artmıştır. İvaz, eczacı kılığındaki Daniş'ten hasta ile ilgilenmesini ister. Bir süre sonra sözde hastanın dili çözülür. Babasına Bahşayiş Ağa ile evlenmeyeceğini söyler. Hamza Ağa, doktora kızının bu durumu için de bir çare bulup bulamayacağını sorar. İvaz gerekli tedavi için eczacıdan (Daniş'ten) kızı bahçeye çıkarmasını ister. Daniş ile Nurdil bu sayede kaçar. Kısa bir süre sonra eczacının aslında Daniş olduğu ve kızla kaçtıkları anlaşılır.
Karısına davranışlarından rahatsız olan Himmet, kaçırma olayında İvaz'ın parmağı olduğunu söyler. Hamza Ağa, İvaz'ın cezalandırılması için zabit çağrılmasını ister.
Bu sırada konağa gelen Selime kocasının zor durumda olduğunu öğrenir. Nurdil ile Daniş Bey konağa geri döner. Çünkü Daniş Bey'in uzun zamandır hasta olan amcası ölmüştür ve Daniş Bey'e yüklü bir miras bırakmıştır. Nurdil'i Hamza Ağa'dan tekrar isteyen Daniş Bey muradına erer.

İlgili Sayfa

👉 Eser Özetleri

Yararlanılan Kaynaklar

Oyuncu Eğitiminde Moliere’in Tiyatro Oyunlarının Yeri, Dramaturjisi, Reji ve Diksiyon Çalışması, Tolga Özenç Özençel
Adaptasyon Meselesi, Ahmet Vefik Paşa ve Zoraki Tabib Örneği, Bayram Yıldız

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretmemiz için yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.