28 Haziran 2017 Çarşamba

Halk Hikayeleri

  • Ferhat ile Şirin
    Gerçeğe yakın olayların yer yer doğaüstü unsurlarla birlikte verilerek anlatıldığı uzun soluklu anlatım türüdür. 
  • Geleneksel bir içeriği olan, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan öykülerdir.
Özellikleri
  • Halk hikayeleri, destan söyleme geleneğinin devamıdır. Türk edebiyatında destandan halk hikayeciliğine geçiş dönemi ürünü sayılan Dede Korkut Hikayeleri, Türk halk hikayelerinin en eski örneği sayılmaktadır.
  • Nazım - nesir karışık bir yapıya sahiptir. Nazım (şiir) bölümü saz eşliğinde söylenir.
  • Sözlü edebiyat ürünleridir (anonim).
  • Kişiler ve olaylar gerçeğe yakındır; olağanüstülükler sınırlıdır.
  • Bu hikâyelerin metinleri kurmacadır ve bu metinlerde dil şiirsel işleviyle kullanılmıştır.
  • Genellikle âşk ve kahramanlık konuları işlenir. Bazı hikayelerde âşk ve kahramanlık beraber işlenir. 
  • İslamiyet'ten önceki Türk edebiyatındaki "ozan"ın yerini XV. yüzyıldan itibaren "âşık" adı verilen kişiler almaya başlamıştır. 
  • Halk hikayelerinin yayılıp tanınmasında âşıkların yanı sıra XV. yüzyıldan itibaren özellikle büyük şehirlerde rastlanan meddahların da önemli bir rolü olmuştur.
  • Ortaya çıktıkları dönemin sosyal, siyasal ve kültürel özelliklerini yani zihniyeti yansıtır.
  • Olaylar halkın anlayacağı sade bir dille anlatılır.
  • Halk hikâyesinin içinde masal, efsane, fıkra, deyim, atasözü, bilmece örneklerine rastlanabilir.
  • Genellikle mutlu bir biçimde biter.
  • Halk hikâyeleri ilahî bakış açısı ile oluşturulur. 
Halk hikayeleri üç kaynaktan beslenir:
  • Türk kaynaklı hikâyeler: Dede Korkut Hikâyeleri, Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Emrah ile Selvihan…
  • Arap kaynaklı hikâyeler: Yusuf ü Züleyha, Leyla ile Mecnun…
  • Hint-İran kaynaklı hikâyeler: Ferhat ile Şirin, Kelile ve Dimne…
Halk hikayelerini destanlardan ayıran özellikler:
  1. Halk hikayelerinde tarihî olaylar daha azdır.
  2. Halk hikayelerinin nazım-nesir karışık bir yapısı varken destanlar tamamı nazımdır. 
  3. Halk hikayeleri olaylar ve kişiler bakımından gerçeğe daha yakındır.
Masal - Halk Hikayesi Ayrımı
  1. Halk hikayeleri genelde aşk ve kahramanlık üzerine kurulur. Masallarda ise, aşk temel unsur değildir.
  2. Halk hikayeleri nazım - nesir karışıktır. Masallar ise nesirdir (düz yazı).
  3. Halk hikayeleri masallara göre daha uzundur.
  4. Halk hikayelerinde olağanüstü olaylar görülse de gerçeğe yakındır. Masal ise tamamen hayal ürünüdür. 
  5. Masallar daha çok evlerin yaşlı kadınları tarafından özellikle çocuklara anlatıldığı halde, halk hikayeleri usta anlatıcı kabul edilen âşıklar ya da meddahlar tarafından her sınıftan ve yaştan insana anlatılır.
İlgili Sayfalar
Anonim Halk Edebiyatı

Ferhat ile Şirin Özet 

Yararlanılan Kaynaklar
Kaynakça

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.