8 Mayıs 2021 Cumartesi

Murathan Mungan (1955)

Murathan Mungan
  • Şair, yazar, senarist.
  • 21 Nisan 1955’te İstanbul'da doğdu.
  • Çocukluğunu memleketi olan Mardin'de geçti.
  • Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümünden mezun oldu.
  • İstanbul Şehir Tiyatroları ile Ankara Devlet Tiyatrosunda dramaturg olarak çalıştı.
  • Öykü, şiir, deneme ve eleştirileri çeşitli gazete ve dergilerde  yayımlandı. Radyo oyunu, film senaryosu ve şarkı sözleri de yazdı.
  • Yayımlanan ilk kitabı "Mahmud ile Yezida" (1980) adlı oyunudur.
  • "Dağınık Yatak" adlı senaryosu 1984'te Atıf Yılmaz tarafından filme alındı.
  • Oyunları başta Devlet Tiyatroları ve Şehir Tiyatroları olmak üzere pek çok tiyatroda sahnelendi.
Sanat Anlayışı
  • Şiir, oyun ve öykülerinde masallardan, mitolojilerden, halk hikayelerinden, halk oyunlarından yararlandı.
  • Şiirlerinde farklı kültür, inanç ve yaşam biçimlerini ele aldı.
  • Eserlerinde toplumun her kesiminden kişilere, kimliklere yer verir.
  • 1980 sonrası Türk şiiri içinde folklorik/mitolojik şiir anlayışına yakındır.
  • Postmodern bir sanatçıdır.
  • Özellikle "metinlerarasılık" sıkça başvurduğu bir tekniktir.
  • Öykülerinde halk anlatılarını günümüz anlatım teknik ve biçimleriyle yeniden kurgular. Mungan, bir anlamda modern bir masalcıdır.
  • Örneğin, İngiliz çocuk edebiyatının ünlü eseri "Alice Harikalar Diyarında" adlı hikâyeyi aynı isimle yeniden yazar. "Yedi Kapılı Kırk Oda" adlı kitabında yer alan "Dumrul ile Azrail", "Mavi Sakal", "Robinson ile Crusoe", "Mavi Sakal" hikâyeleri de aynı teknikle kaleme alınmıştır.
  • Eserlerinde geleneklerin katılığı ve acımasızlığı, bireyin kendisi ve toplumla yaşadığı çatışmaları şiirsel bir dille ele alır.
Eserleri
  • Şiir: Osmanlıya Dair Hikayat, Kum Saati, Sahtiyan, Yaz Sinemaları, Eski 45'likler, Mırıldandıklarım, Yaz Geçer, Oda Poster ve Şeylerin Kederi, Omayra, Metal, Oyunlar-İntiharlar-Şarkılar, Mürekkep Balığı, Başkalarının Gecesi, Doğduğum Yüzyıla Veda, Fazladan Bir Kitap, Erkekler İçin Divan, Timsah Sokak Şiirleri, Eteğimdeki Taşlar, Dağ, Bazı Yazlar Uzaktan Geçer, İkinci Hayvan, Gelecek, Solak Defterler
  • Öykü: Son İstanbul, Cenk Hikayeleri, Kırk Oda, Lâl Masallar, Kaf Dağının Önü, Üç Aynalı Kırk Oda, Çocuklar ve Büyükleri, Yabancı Hayvanlar, Yedi Mühür, Çador, Yedi Kapılı Kırk Oda, Kadından Kentler, Eldivenler Hikâyeler, Kibrit Çöpleri
  • Oyunları: Mahmud ile Yezida, Taziye, Geyikler Lanetler, Bir Garip Orhan Veli, Kağıt Taş Kumaş, Mutfak
  • Senaryoları: Dağınık Yatak, Başkasının Hayatı, Dört Kişilik Bahçe
  • Roman: Yüksek Topuklar, Şairin Romanı
Örnek Şiiri

Yaz Bitti

yazın bittiği her yerde söylenir
söylenmeyen şeyler kalır geriye

ve sonra hiçbir şey olmamış gibi
ağır, usul bir hazırlık başlar
uykuya benzer yeni bir mevsime

orda burda, ev içlerinde, kır kahvelerinde, deniz kenarlarında
incelen yazın akşam esintilerinde
zaman usulca sıyrılır aramızdan
ta içimizde duyar ız gelecek günlerin geçmişini
başka ne gelir elimizden büyük bir uzaklığa
gülümseyerek
geçiştiririz   
ıskaladığımız şeyleri

yatıştırıcı rüzgârlar
dışa vurur içimizdeki lodosu, poyrazı, günbatımlarını
saklar bizi
gözlerimizdeki hüzne "dinginlik" adını verir
"seni iyi gördüm," diyenler
biz de iyi hissederiz kendimizi
elimizden başka ne gelir ki

köşe başları, akşamüstleri, kokular
tozar gider zamanın boşluğunda karışır
anların kuytu belleğine
belki sonraları bir gün
hatırlanır aynı kederle
yazın bittiği her yerde söylenir
söyleyenler inanır bir şeylerin sahiden bittiğine
yaz biter
eskir geceler, serin, hüzünlü
yeni mevsime hazırlık: ömrün teyel yerleri
bir yanı telaş, bir yanı ürperten yaz sonu ikindileri
çıkarır sizi dalgın derinliğinizden
yaşadığınızı duyarsanız teninizde
bir zamanlar okumuş olduğunuz kitapları
özlersiniz sıcak odaları, beyaz, temiz yastıkları
ahşap pancurları
yaz bitti
bitmeyen şeyler kaldı geride

yaz bitti
yaz bitti
yüksek sesle söylüyorum bunu kendime
her yerde söylendiği gibi
yaz bitti
yaz bitti
hiçbir şey hiçbir şey
hiçbir şey
yalnızca üşüyorum şimdi
İlgili Sayfalar

Yararlanılan Kaynaklar
  • Murathan Mungan'ın Hayatı ve Edebi Kişiliği Üzerine Bir İnceleme, Tuba Çetin
  • Murathan Mungan'ın Şiirlerinde Postmodern Unsurlar, Ulaş Bingöl
  • Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, YKY

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretmemiz için yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.