14 Mayıs 2017 Pazar

Mecazımürsel (Ad Aktarması)

  • Benzetme amacı olmadan bir sözü başka sözcük yerine kullanma sanatıdır.
  • Mecazımürsel yapılırken birtakım yollara başvurulur: 
  • Bunlar: parça-bütün, sebep-sonuç, özel-genel, iç-dış, yazar-eser, yapan-yapılan, eşya-sahip, soyut-somut vs.
  • Bir sözcüğün gerçek anlamı dışında kullanılmasını sağlayan ilgi, benzerlikse istiâre; benzerlik dışında bir ilgiyse mecâzımürsel adını alır.
Örnekler
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal! 
Açıklama: "Hilal" bayrağımızı oluşturan parçalardan biridir. Bayrağın bir parçası söylenmiş bütünü kastedilmiştir.

Marmara'da her yelken
Uçar gibi neşeli
 
Açıklama: "Yelken" sözcüğü ile kastedilen teknedir.

Bizden evvel buraya inen üç dört arkadaş
Kurmuştular tutuşan ocağa karşı bağdaş
 
Açıklama: "Ocak" sözcüğü ile ocağın içinde tutuşan, yanan "odunlar" kastedilmiştir.

"Tarlaya bereket yağdı." 
 
Açıklama: Sonuç (bereket) söylenmiş, neden olan yağmur kastedilmiş.

Gelin canlar bir olalım
Münkire kılıç çalalım
 
Açıklama:Yaşayan varlıkların yaşamasını sağladığına inanılan madde dışı varlık olan can (soyut) söylenerek insan kastedilmiştir.

Hayattan canlı ölüm, günahtan baskın rahmet;
Beyoğlu tepinirken ağlar Karacaahmet...
 
 
Açıklama: Yer adı söylenerek orada yaşayanlar ya da bulunanlar kastedilmiş.

"Binlerce şemsiye yoğun yağmur altında cenazenin arkasından yürüyordu."
 
Açıklama: Eşya söylenmiş ancak onu kullanan kastedilmiş.

"Fazla koku sürme."
 
Açıklama: Bu cümlede anlatılmak istenen genel anlamda her türlü koku değil, parfüm ya da kolonya misali esanslardır.

Ah efendi bize karşı İstanbul
Neden böyle bir sert, yalçın taş gibi.
Açıklama: Mısralarda “İstanbul” ile anlatılmak istenen, İstanbul'daki yöneticilerdir.
İlgili Sayfa 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.