19 Ağustos 2017 Cumartesi

İkinci Yeni Hareketi

  • I.Yeni Hareketine (Garip Akımı'na) tepki olarak doğmuştur.
  • İkinci Yeni, ortak bir bildiri yayınlayarak ya da şairlerin bir dergi etrafında bir araya gelmesiyle oluşmuş şiir hareketi değildir.
  • Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ece Ayhan ve Ülkü Tamer'in öne çıktığı İkinci Yeni Hareketi, 1950'li yılların ikinci yarısında ortaya çıkar.
  • Bu topluluğun göze çarpan en önemli özelliği Türkçeyi kullanış biçimlerindeki farklılıktır. 
  • Günlük konuşma diliyle şiir yazılmasına karşı çıkılır. 
  • Garipçilerin yok saydığı imge ve söz sanatlarına ağırlık verilir.
  • Çağrışımı öne çıkaran bir anlayışla alışılmamış bağdaştırmalar kullanılır.
  • Aklın mantıksal işleyişi önemsenmez.
  • Anlamı karartan ve gizleyen bir tavır vardır.
  • Şiirler ölçüsüz ve uyak kaygısından uzaktır. Garip Akımı'nın şiirdeki biçimsel özelliklere karşı çıkan anlayışının benimsendiği görülür ki bu iki akım arasındaki ortak noktalardan biridir.
  • Folklorik malzemenin şairin kişiliğini ezeceğini savunduklarından "Folklor Şiire Düşman" sloganını geliştirdiler.
Cemal Süreya 1956 yılında “Folklor Şiire Düşman” başlıklı bir yazı yayımlar. Şair yazısında şiirde halk deyimlerine ve folklor unsurlarına fazlasıyla yer verilmesini eleştirir. Süreya'ya göre folklordan şiirin bugünkü entelektüel niteliğini taşıyacak güç ve zenginliği beklemek boşunadır. Çünkü anlam bakımından donmuş, tek yönlü bir halk deyiminin uyandıracağı çağrışımlar bellidir ve değişmeyecektir.
  • Garip Akımının sıradan insanları ve onların günlük dertlerini konu edinen şiir anlayışına karşı çıkılır.
  • Türkçeyi kullanış şekilleri, anlamı karartan ve çağrışıma dayanan tavırları nedeniyle daha çok belli bir kültür ve zevk seviyesine hitap eden insanlara hitap eden bir şiir anlayışıdır.
  • Şiirlerinde siyasi göndermeler yapmayıp siyaset dışı kalmaya özen göstermişlerdir.
İkinci Yeni şairleri özet anlatım için tıklayınız.
Çıkmış Sorular 
1. (2013 - LYS)
Yoğun anlama dayanan, konuşma diline karşı olan ve salt şiir üzerine yoğunlaşan İkinci Yeni, kendine özgü bir söylemle ortaya çıktı. İstedikleri, bütün değer yargılarının yıkılmasıydı. Yüzeysel anlamı dışlayan, imge yüklü, kapalı bir dil kullanıyorlardı. Dilin bütün imkânlarıyla okuru sarsan, dağıtan ve anlamı yokuşlara süren bu tavır, Türk şiir geleneği içerisinde önemli bir yerde durmaktadır. 
Bu düşüncelerle İkinci Yeni şiirini tanımlayan yazara göre aşağıdakilerden hangisi, İkinci Yeni anlayışıyla yazılmış olamaz
A) Ölürse balıkları güneşin
     Susuzluktan dağın ardında
     Düşerse kuluçkaların altına
     Bu ağır bulanık meydanda
B) Tep kralları gibiydim, öyle yalnızdım
     Bir çağda seni bu beyazlığında tuttum
     Ak, sabah kalyonların hep gökyüzündeydi
     Ben rüzgar değirmeninizde kaldım
C) Tuna’nın üstünde güneş batarken
     Sevgili yurdumu andırır bana
     Bir hayal isterim Boğaziçi’nden
     Bakarım İstanbul diye her yana
D) Kar, buz, tipi
     Kaymaktan korkum yok ki
     Kayarken yalnız tutunmak için
     Ölümlerden bir ölümün seçimi
E) Bütün şiirlerde söylediğim sensin
    Suna dedimse sen, Leyla dedimse sensin
    Seni saklamak için görüntülerinden faydalandım
    Salome’nin, Belkıs’ın
    Boşunaydı saklamam öylesine aşikarsın, bellisin 
  
2. (2014 - LYS)
Bu şiirleri anlamıyorum ben. Öyle bir kargaşa, öyle bir karıncalanma var ki onlarda, bir türlü asıl şiiri yakalayamıyorum. Çünkü sözcükler köprü olacak yerde köstek oluyor ayağıma; tepeler gibi önüme dikiliyor, ne yapsam aşamıyorum. Durmadan biçim oyunlarıyla çarpışıyorum, öyleyken ben söze giremiyorum. Öze girmek diye bir sorun yok bu şiirler için. Sözcükler özle kaynaşmıyor, dilde yoğunlaşmıyor. Evet bir curcuna bu, başka bir şey değil… 
Bu parçada geçen “Bu şiirler” ifadesiyle aşağıdaki oluşumlardan hangisine bağlı olan şairlerin ürünleri kastedilmiştir?  
A) Mavi Topluluğu  B) Hisarcılar  C) Fecr-i Ati  D) İkinci Yeni  E) Garipçiler 
Örnek Şiirler
Eşdeğeriyle Yan
Eşdeğeriyle yan yana yürürken
Cehennem sokağında birey olmak,
Ve en inceldikten sonra
İlkel sözcüklerle konuşmak seninle.
Saat beş nalburları pencerelerden
Madeni paralar gösteriyorlar,
Yalnızlığı soruyorlar, yalnızlık,
Bir ovanın düz oluşu gibi bir şey.
Hiç bir şeyim yok akıp giden sokaktan başka
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.  
Cemal Süreya
Sunu
Ben bütün çizgilerde oldum bütün o çizgilerde
Her sefer böyle geldi vurdu yaşamama bir deniz
Aldı bir yaşamadan bir yaşamaya kodu nasıl
Al bir çocuk vardı o korkularda o gecelerde
Büyük ulu sular yudu beni çokum artık nasıl
Bir deniz size de gelir vurur elbet anlarsınız.
 
İlhan Berk
cevaplar: 1.C , 2.D  
İlgili Sayfalar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.