26 Ekim 2020 Pazartesi

Edip Cansever (1928-1986)

Edip Cansever
  • Şair.
  • 8 Ağustos 1928'de İstanbul'da doğdu.
  • Şiire İstanbul Erkek Lisesinde okurken başladı.
  • İlk kitabını (İkindi Üstü) 19 yaşındayken yayımladı. 
  • Yüksek Ticaret Okulundaki öğrenimini yarıda bıraktı.
  • Babasının Kapalıçarşı’daki dükkânını devralarak 1976'ya kadar antikacılık yaptı.
  • 1976'dan sonra sadece şiirle uğraştı.
  • 28 Mayıs 1986'da İstanbul'da öldü.
  • Aşağıya Cemal Süreya'nın Edip Cansever'in ölümü üzerine yazdığı şiir alınmıştır:
Yeşil ipek gömleğinin yakası
Büyük zamana düşer.
Her şeyin fazlası zararlıdır ya
Fazla şiirden öldü Edip Cansever
(Cemal Süreya)
Aldığı Ödüller
  • Yerçekimli Karanfil — 1958 Yeditepe Şiir Armağanı
  • Ben Ruhi Bey Nasılım — 1977 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü
  • Yeniden — 1982 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü
Sanat Anlayışı
  • İkinci Yeni Hareketi'nin öncü şairlerinden biridir. 
  • "İkinci Yeninin kuyumcu şairi" olarak tanındı.
  • İlk şiirlerinde (İkindi Üstü) Garip Akımı'nın etkisindedir.
  • "Yerçekimli Karanfil" adlı eseri İkinci Yeni'nin önemli eserleri arasında sayıldı.
  • Varoluşçuluk (egzistansiyalizm) akımından etkilendi. 
  • Özellikle "Umutsuzlar Parkı" adlı kitabındaki şiirlerde bu akımın etkileri açıktır.
  • Şiirlerinde modern insanın yalnızlığını ve bunalımlarını başarıyla anlattı. 
  • Şiirleri, İkinci Yeninin diğer şairleri kadar kapalı ve soyut değildir. 
  • Farklı ve zengin imgeler kullandı. 
  • Şiirlerinde düşünce ögesini göz ardı etmedi. (düşünce şairi)
  • Şiirlerinde mitolojik ögelerden de yararlanmıştır. Özellikle "Nerde Antigone" ve "Tragedyalar" adlı kitaplarında Yunan mitolojisinden geniş ölçüde yararlandı.
  • Dize işlevini yitirdi” gerekçesiyle yeni arayışlara yöneldi. 
  • Şiirde düzyazının olanaklarından yararlandı. Buna bağlı olarak şiirde diyalog ve iç monolog gibi teknikleri kullandı. (dramatik şiir)
Eserleri
  • Şiir Kitapları: İkindi ÜstüYerçekimli Karanfil, Umutsuzlar Parkı, Dirlik-Düzenlik, Petrol, Tragedyalar, Nerde Antigone, Çağrılmayan Yakup, Kirli Ağustos, Sonrası Kalır, Yeniden, İlkyaz Şikayetçileri, Oteller Kenti, Bezik Oynayan Kadınlar, Ben Ruhi Bey Nasılım, Sevda ile Sevgi, Şairin Seyir Defteri
Şiirlerinden
Yerçekimli Karanfil
Biliyor musun az az yaşıyorsun içimde
Oysaki seninle güzel olmak var
Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi
Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda
Midemdi, aklımdı şu kadarcık kalıyor.

Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
O başkası yok mu? Bir yanındakine veriyor
Derken karanfil elden ele...

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk
Birleşiyoruz sessizce
Masa da Masaymış Ha
Adam yaşama sevinci içinde
Masaya anahtarlarını koydu
Bakır kaseye çiçekleri koydu
Sütünü yumurtasını koydu
Pencereden gelen ışığı koydu
Bisiklet sesini çıkrık sesini
Ekmeğin havanın yumuşaklığını koydu
Adam masaya
Aklında olup bitenleri koydu
Ne yapmak istiyordu hayatta
İşte onu koydu
Kimi seviyordu kimi sevmiyordu
Adam masaya onları da koydu
Üç kere üç dokuz ederdi
Adam koydu masaya dokuzu
Pencere yanındaydı gökyüzü yanında
Uzandı masaya sonsuzu koydu
Bir bira içmek istiyordu kaç gündür
Masaya biranın dökülüşünü koydu
Uykusunu koydu uyanıklığını koydu
Tokluğunu açlığını koydu.
Masa da masaymış ha
Bana mısın demedi bu kadar yüke
Bir iki sallandı durdu
Adam ha babam koyuyordu.
Uçurum
Bir ağaç sürüsünün üstünden
Çok ağaçlı bir ağaç sürüsünün üstünden
Kesilmiş limon dilimleri gibi düşüyor güneş
Votka bardağımın içine
Benim olmayan bir sevinç duyuyorum.
Kesiyorum durduğumuz yeri ortasından
Ey görünüş! Seni bir yerinden hiç anlamıyorum
Dibimde değil ayaklarımın, damarlarında
Derinliğini orda tutan, orda harcayan
Uçsuz bucaksız bir uçurum.
Zamanla değil, bir yerde
Benim olmayan bir şeyle yaşlanıyorum
Geçiyorum ilk şeklimi tüketerekten
Ağır ağır yanan bir tuğla harmanını
Billurdan sarkaçlarıyla.
Kalbim, serseriliğim benim
İlgili Sayfalar

Yararlanılan Kaynaklar
  • Edip Cansever'in Şiirlerinde Mitoloji, Mustafa Karabulut
  • Edip Cansever'in "Medüza" Şiirine Varoluşçu Bir Bakış, Mustafa Karabulut

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.