5 Nisan 2020 Pazar

Iydiye

  • Bayramın gelişi nedeniyle bir devlet büyüğüne sunulan kaside.  
  • Arapça bir sözcük olan "Iyd" bayram demektir. 
  • Iydiye ya da bayramiye olarak bilinen bu tür kasidelerin teşbib (nesib) bölümlerinde bayramdan söz edilirdi.
  • Ramazan ve kurban bayramları dışında nevruz (baharın başlangıcı-21 Mart) içinde kasideler yazılmıştır. Nevruz günü sunulan kasideler "nevruziyye" denmiştir.
  • Teşbib, methiye ve dua olmak üzere üç temel bölümden meydana gelir.
  • Ortalama uzunlukları otuz-kırk beyittir.
  • Iydiyeler caize almak amacıyla yazılırdı. Caize, divan şairlerinin sundukları kasideler karşılığında aldıkları para ya da hediyedir.
  • İlk ıydiyenin ne zaman ve hangi şair tarafından yazıldığı kesin olarak bilinmemektedir.
  • Iydiyelerde, kaside yazılan kişiye övgünün yanı sıra bayrama kavuşmanın sevinci, bayram günlerinin nasıl geçirilmesi gerektiği, bayram yerleri, törenler ve eğlenceler tasvir edilirdi.
  • 18. yüzyıldan sonraki örneklerde kalıpların dışına çıkılarak mahalli ve yerli unsurlara daha çok yer verilmiştir.
İlgili Sayfa
  • TDV İslam Ansiklopedisi, Iydiye Maddesi, Mustafa İsmet Uzun
  • Sünbülzade Vehbi'nin Koca Ragıp Paşa'ya Yazdığı Iydiye Kaside, H.Dilek Batislam

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.