18 Şubat 2020 Salı

İsim Konu Testi 1 Çözümlü

(I) Artık inan bana muhacir kızı
Dinle ve kabul et (II) itirafımı
Bir (III) soğuk, bir (IV) garip, bir mavi sızı
Alev alev sardı (V) her tarafımı
Artık inan bana muhacir kızı
1. Altı çizili sözcüklerden hangisinin sözcük türü isimdir?
A) I    B) II    C) III    D) IV    E) V 


Çözümü

artık — zarf 

soğuk (sızı) — sıfat
garip (sızı) — sıfat
her (tarafımı) — sıfat
Cevap B


İndi solgun ve ılık
Ay ışığı denize
Bal rengi bir tatlılık
Çöktü gözlerinize

2. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Türemiş isme
B) Yalın durumda isme
C) Belirtisiz isim tamlamasına
D) Sıfat görevi yapan isim tamlamasına
E) Belirtme eki almış isme


Çözümü

Türemiş isim — tatlılık
Yalın durumda isim — bal, rengi, tatlılık (Adın durum ekini almadıysa yalındır.)
Belirtisiz isim tamlaması — bal rengi
Sıfat görevi yapan isim tamlaması — bal rengi / (tatlılık)
Dizelerde belirtme eki almış isme örnek yok.
Cevap E

3. Aşağıdakilerin hangisinde tamlayanı birden fazla sözcükten oluşan bir isim tamlaması vardır?
A) Su değil, mevsimin havası akan
    Duyduğun yaprağın, dalın sesidir
B) Büyük Itri'ye eskiler derler,
     Bizim öz musıkimizin piri
C) Günler kısaldı, Kanlıca'nın ihtiyarları
     Bir bir hatırlamakta geçen sonbaharları
D) Ne içindeyim zamanın
     Ne de büsbütün dışında
E) Merdivende ayak sesin
     Rıhtım taşında gölgen var.


Çözümü

yaprağın, dalın / sesi
Cevap A


Çağdaş Türk (I) şiiri eskiyi yok sayarak eskiden gelen her (II) şeyi silerek gelişmedi. Batı'ya yönelip kendi (III) geçmişine sırt çevirmedi. Çok kısa süren dönemlerde eskiye karşı zorlu çıkışlar yapıldığı, eskilerin toptan küçümsendiği oldu. (IV) Uygulamadan çok (V) kuramda görüldü bu gibi küçümsemeler.
4. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi adın durum eklerinden birini almamıştır?
A) I    B) II   C) III    D) IV     E) V


Çözümü

şey-i — belirtme eki
geçmişi-n-e — yönelme eki
uygulama-dan — ayrılma durum eki
kuram-da — bulunma durum eki
(Çağdaş Türk) / şiir-i — tamlanan eki
Cevap A


5. Aşağıdaki dizelerin hangisinde tamlayanı ve tamlananı yer değiştirmiş bir isim tamlaması yoktur?
A) Bu ışıkta gözleri aydınlandı kızların;
    Karanlığın bu ışık dağıttı korkusunu
B) Yaşıyor sihrini geçmiş zamanın
     Hâlâ bu taşlarda gülen rüyanın
C) Nineler bu ışıkta ördü dantellerini;
     Saçlarının bu ışık öptü ak tellerini
D) Bekçileri gibiyiz ebenced buraların,
     Bu tenha derelerin, bu vahşi kayaların
E) Ne içindeyim zamanın,
   
     Ne de büsbütün dışında

Çözümü

A'da — kızların / gözleri
B'de — geçmiş zamanın / sihri
D'de — buraların / bekçileri
E'de — zamanın / içi

Cevap C

I. Bir rüyaya dalarız solgun mum ışığında.
II. Pişman bir el kapayacak kapısını ömrünün.
III. Bu noktada birleşmiş vatanın dört bucağı.
IV. Güz yağmuru indi camdan düğüm düğüm.
V. Bütün yük benim üstümde.
6. Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen cümlelerin herhangi biriyle örneklendirilemez?
A) Tamlayanı ve tamlananı yer değiştirmiş isim tamlaması
B) Tamlayanı zamir olan isim tamlaması
C) Belirtisiz isim tamlaması
D) Tamlayan ile tamlananın arasına sıfat girmiş isim tamlaması
E) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması


Çözümü

Tamlayanı ve tamlananı yer değiştirmiş isim tamlaması — ömrünün / kapısı
Tamlayanı zamir olan isim tamlaması — benim / üstümde
Belirtisiz isim tamlaması — güz / yağmuru
Tamlayan ile tamlananın arasına sıfat girmiş isim tamlaması — vatanın / dört bucağı
Tamlayanı düşmüş isim tamlamasına örnek yok.
Cevap E


Gözlerimde parıltısı bakır bir tasın,
Kulaklarım komşuların ayak sesinde;
Varsın gene bir yudum su veren olmasın,
Baş ucumda biri bana "su yok" desin de!
7. Dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Zincirleme isim tamlaması
B) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
C) Tamlayanı tamlananı yer değiştirmiş isim tamlaması
D) Belirtisiz isim tamlaması
E) Tamlananı sıfat almış bir isim tamlaması


Çözümü

Zincirleme isim tamlaması — komşuların / ayak sesi
Tamlayanı düşmüş isim tamlaması — (benim) gözlerim
Tamlayanı tamlananı yer değiştirmiş isim tamlaması — tasın parıltısı
Belirtisiz isim tamlaması — ayak sesi
Dizelerde tamlananı sıfat almış bir isim tamlamasına örnek yok.
Cevap E

Sen raksına dalarken için titrer derinden
Çiçekli bir sahnede bir beyaz kelebeğin
8. Bu dizelerde isim olarak kullanılmış kaç sözcük vardır?
A) 3    B) 4    C) 5    D) 6     E) 7


Çözümü

Sözcük türü isim olan sözcükler: raksına, için, sahnede, kelebeğin (4)
Cevap B


9. Aşağıdakilerin hangisinde yüklem, addan türemiş bir eylemdir?
A) Her ay için bir deneme sınavı hazırlıyoruz.
B) Onu yakından tanımak bizin için büyük bir kazançtı.
C) Eli öpülesi bir kadındı, annem.
D) İstanbul'un tarihindeki en büyük yangındı, bu.
E) Aslında birçok konuda bizden ilerideydi.


Çözümü

hazır (isim kökü) → hazırla- (isimden fiil)
Cevap A


Aşktan yanan bir kölendim
Bir serinlik tesellisi buluyordum
Kirpiklerinin gölgesinde.
Bir köle başımız vardı.
Benim
Sana
Aşkımı sezmiş olacak ki
Kırbacıyla dövüyordu.
Her vuruşu
Bana
Senin bir busen gibi geliyordu. 
10. Dizelerde kaç tane "tamlayanı düşmüş isim tamlaması" vardır?
A) 2    B) 3    C) 4    D) 5    E) 6

Çözümü

(senin) köle-n
(senin) kirpikler-in
(bizim) baş-ımız
(kendi) kırbaç-ı
(onun) vuruş-u
Cevap D


11.Aşağıdaki cümlelerin yüklemlerini sözcük türleri bakımından eşleştirseniz hangisi dışarıda kalır? 
A) Abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır.
B) Dibi görünmeyen sudan geçme.
C) Bedava sirke baldan tatlıdır.
D) Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
E) Mühür kimde ise Süleyman odur.


Çözümü

...pabucundadır — isim
...geçme — fiil
...tatlıdır — isim
...yer — fiil
E'deki yüklem durumundaki "odur" ise ek eylem almış bir zamirdir.
Cevap E


12. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi türemiş bir isimdir?
A) Köşkün girişinde mermer sütunlar vardı.
B) Çiçekler toprağa, balık sulara küstü.
C) Yitirdik umudunu gözlerimizin, bir uzak yıldızda.
D) Onun böyle bir şey yapabileceğine inanmıyorum.
E) Neden evlerle ayrıyız birbirimizden.


Çözümü

ayır (mak) - ay(ı)r-ı (fiilden türemiş isim)
Cevap E


13. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir isim tamlaması kullanılmıştır?
A) Rüya gibi bir yazdı, yarattın hevesinle,
     Her anını, her rengini, her şiirini hazdan
B) Caddeden sokaklara doğru sesler elendi,
     Pencereler kapandı kapılar sürmelendi.
C) Hâlâ doludur bahçeler en tatlı sesinle!
     Bir gün, bir uzak hatıra özlersen o yazdan
D) Körfezdeki dalgın suya bir bak, göreceksin:
    Geçmiş gecelerden biri durmakta derinde;
E) Mezarda ölü gibi yalnız kaldım odamda:
     Yanan alnım duvarda, sönen gözlerim camda


Çözümü

gecelerden / biri (ayrılma durum eki tamlayan eki olarak kullanılmış)
Cevap D


Seviyorum seni ekmeği tuza batırıp yer gibi
Geceleyin ateşler içinde uyanarak
Ağzımı dayayıp musluğa su içer gibi
14. Bu dizelerde sözcük türü isim olan kaç sözcük vardır? 
A) 7    B) 8    C) 9    D) 10    E) 11


Çözüm

Sözcük türü isim olan sözcükler: ekmeği, tuza, ateşler, içinde, ağzımı, musluğa, su (7)
Cevap A


15. "Akşam" sözcüğü aşağıdaki dizelerin hangisinde isim olarak kullanılmamıştır
A) Gözlerine yavaşça, yavaşça doldu akşam
B) Akşamı seyredeyim bakışlarında bırak
C) Gecekondularda akşam duvarda gölgeleri büyür
D) Senin kirpiklerinde bir damla oldu akşam
E) Akşamlar bir roman gibi biterdi.


Çözümü

C'de zarf olarak kullanılmıştır. "...duvarda gölgeleri ne zaman büyür?"

Cevap C

I. Alaca bir karanlık sarmadayken her yeri
II. Atlarımız çözüldü, girdik handan içeri.
III. Bir deva bulmak için bağrındaki yaraya
IV. Toplanmıştı garipler şimdi kervansaraya
V. Bir noktada birleşmiş vatanın dört bucağı
16. Numaralanmış dizelerin hangisinde bir isim belirtme durum eki almıştır?
A) I    B) II    C) III    D) IV    E) V

Çözümü

I'de — her yer-i (belirtme durumu)
II'de — han-dan (ayrılma durum eki)
III'de — yara-y-a (yönelme durum eki)
IV'de — kervansaray-a (yönelme durum eki)
V'de — nokta-da (bulunma durum eki)
Cevap A


17. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir isim tamlaması dolaylı tümleç göreviyle kullanılmıştır?
A) Gitgide birer ayet gibi derinleştiler
B) Yüzlerdeki çizgiler, gözlerdeki çizgiler
C) Yatağımın yanında esmer bir duvar vardı
D) Üstünde yazılarla hatlar karışmışlardı
E) Fani bir iz bırakmış burada yatmışsa kimler


Çözümü

yatağım-ın / yan-ı (belirtili isim tamlaması)
Yatağımın yanında (nerede - dolaylı tümleç)
Cevap C


Erzincan'da bir kuş var
Kanadında gümüş yok.
Gitti yarim gelmedi
Gayrı bunda bir iş yok.
Oy, dağlar, dağlar, dağlar...
Aldı ellerine kanlı başını
Karın ortasında Erzincan ağlar...
O ağlamasın da kimler ağlasın!
18. Dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur? 
A) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
B) Türemiş isim
C) Bulunma durum eki almış isim
D) Yüklem görevinde isim
E) Hem iyelik hem durum eki almış isim


Çözümü

Tamlayanı düşmüş isim tamlaması — (onun) kanadı, (benim) yarim... 

Bulunma durum eki almış isim — Erzincan'da...
Yüklem görevinde isim — var(dır), yok(tur)
Hem iyelik hem durum eki almış isim — kanad-ı-n-da...
Dizelerde türemiş isme örnek yok. ("kanlı" sözcüğü türemiş ancak dizede sıfat olarak kullanılmış)
Cevap B


Yeşil (I) pencerenden bir gül at bana,
Işıklarla dolsun (II) kalbimin içi.
(III) Geldim işte mevsim gibi (IV) kapına
(V) Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ.
19. Dizelerdeki altı sözcüklerden hangisi iyelik eki almamıştır?
A) I    B) II    C) III    D) IV    E) V


Çözümü

(senin) penceren
(benim) kalbim
(senin) kapın
(benim) gözlerim
"Geldim" ise çekimli bir eylemdir. "-im" eki burada iyelik eki değil kişi ekidir.
Cevap C


20. Aşağıdaki dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklı bir ek almıştır?
A) Bilsin ki benim yüreğimdir içli içli atan
     Bu acılar ocağının acımtırak gülleridir
B) Açılan bir gülsün sen yaprak yaprak,
     Ben aşkımla bahar getirdim sana
C) Ne sen kalıyorsun ne o, aşktan başka
     Biri yok, gel, aşk istediği için varsın
D) Sen Türkiye gibi aydınlık ve güzelsin!
     Benim doğduğum köyler de güzeldi
E) Belki haziran'da mavi benekli çocuksun
     Ah seni bilmiyor kimseler bilmiyor


Çözümü

Sözcük türü isim olan "gülsün, varsın, güzelsin ve çocuksun" sözcüklerinin aldığı "sin" eki ek eylemin geniş zaman çekimidir.
A'daki "bilsin" ise çekimli eylemdir. (emir kipi) 

Cevap A

Testin çözümsüz hali için tıklayınız.
İlgili Sayfalar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.