İsim Tamlamaları Konu Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdakilerin hangisinde isim tamlaması "nesne" görevindedir?
A) Akşam eve dönünce annemi babamın bavulunu açarken gördüm.
B) Mahallemizin ağabeyleri beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturturdu.
C) Yalının önünden düşman taburları mızıka çalarak geçiyordu.
D) Büyük ağabeyim, söylene söylene bahçe kapısının önünü süpürüyordu.
E) Kum kum parlayan tentenin kenarında el kadar bir gölge kımıldıyordu.

1 / Çözüm

A'da isim tamlaması (babamın bavulu) zarf tümleci görevindeki zarf-fiil grubunun içindedir: "babamın bavulunu açarken".

B'de iki isim tamlaması var: "Mahallemizin ağabeyleri" özne, "pencerenin kenarına" ise dolaylı tümleç görevindedir.

C'de iki isim tamlaması var: "Yalının önünden" dolaylı tümleç, "düşman taburları" ise özne görevindedir.

D'de "neyi" sorusuna cevap veren zincirleme isim tamlaması (bahçe kapısının önünü) ise belirtili nesne görevindedir.

E'de isim tamlaması (tentenin kenarında) sıfat-fiil grubuyla birlikte dolaylı tümleç görevindedir: El kadar gölge "nerede" kımıldıyordu: "Kum kum parlayan tentenin kenarında"

Cevap D

İsim Tamlamaları Konu Testi 1

1. Aşağıdakilerin hangisinde isim tamlaması "nesne" görevindedir?
A) Akşam eve dönünce annemi babamın bavulunu açarken gördüm.
B) Mahallemizin ağabeyleri beni bir bebek gibi pencerenin kenarına oturturdu.
C) Yalının önünden düşman taburları mızıka çalarak geçiyordu.
D) Büyük ağabeyim, söylene söylene bahçe kapısının önünü süpürüyordu.
E) Kum kum parlayan tentenin kenarında el kadar bir gölge kımıldıyordu.

İsim Tamlamaları Konu Kavrama Testi 1

I. Uyku, uykunun mayasıdır.
II. Kartala bir ok değmiş, yine kendi yeleğinden
III. Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın.
IV. Ahmak misafir ev sahibini ağırlar.
V. Acemi marangozun talaşı tahtasından çok olur.
1. Yukarıdaki numaralanmış atasözlerinin hangisinde isim tamlaması yoktur?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

İsim ve İsim Tamlamaları Konu Testi 1

Alışkanlıklarımız bile sıradan
Gidiyorum bütün aşklar yüreğimde
Gidiyorum kokun hâlâ üzerimde
Sana korkular bıraktım bir de yeni başlangıçlar
1. Bu dizelerde kaç tane tamlayanı düşmüş isim tamlaması vardır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

O sevgiler ki yoktular
Onlar ümitlerimizdi
Ne ümitler yaşandı gel zaman git zaman
Ayrıldığımızı unut
Yalnızlıklar zaten yalan
Unut, beni de her yalan gibi unut
2. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Yalın durumda birden fazla isim
B) Ek eylem almış isim
C) Sıfat tamlaması
D) İsim tamlaması
E) Birden fazla yapım eki almış isim

Sezen Aksu’nun şarkılarında, başat duygu hüzündür ve hüznün başlıca kaynağı da ikilemlerdir. En belirgin ikilem akıl ile duygular arasında inşa edilir. Pek çok insani ve duygusal ikilem, bu retorik çatı içinde dillenir.

3. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Soyut isim
B) Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem
C) Topluluk ismi
D) Ek eylem almış isim
E) Belirtili isim tamlaması

Sen ağlama, dayanamam
Ağlama göz bebeğim, sana kıyamam
Al yüreğim senin olsun
Yüreğin bende kalırsa yaşayamam
4. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
B) Yönelme durum eki almış isim
C) Birleşik isim
D) Birleşik zamanlı fiil
E) Birleşik fiil

Kederli şarkılar söyler gibi yüzün
Aldatır bu masum, bu yalancı hüzün
Dudakların acı, gözlerinde oklar
Kurşun gibi ağır her sözün
5. Bu dizelerde iyelik eki almış kaç sözcük vardır?
A) 4   B) 5   C) 6   D) 7   E) 8

(I) Güllerim soldu (II) kaldırımlarda
(III) Gonca yüklü dallarıma ayaz vurdu
Demlerim oldu son (IV) akşamlarda
Bir (V) nefeslik duraklarda çiçek açtım
6. Numaralanmış sözcüklerden hangisi, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "isim tamlaması" yoktur?
A) Komşunun kızı, çoban yıldızı
Yaz bahçeleri yeşil, mor, kırmızı
B) Bak atının terkisine de atmış gözleri şaşı gelini
Mor kaftanlara sarmış haspam odun gibi belini
C) A benim avanak, arızalı, arsız gönlüm
Feleğin çemberine takılıp döndün ya
D) Denizim içimde, rüzgârımın gülü yok
Bir ben seferde, başka yolcu yok
E) Aldırma deli gönlüm, giden gitsin
Sen şarkılar söyle içinden, boş ver!

Gölgemi aldım yanıma
Vurdum hasretin yoluna
Benzedim bahtsız Mecnun'a
Yüce Mevla’ya sığındım
8. Bu dizelerde sözcük türü isim olan kaç sözcük vardır?
A) 4   B) 5   C) 6   D) 7   E) 8

Bir sabah saçlarımı okşayıp da rüzgâr
İzlerini sürüp de gidecek beyaz beyaz
Ve güneş aynaya baktığımda
Çizgilerden yeni bir yüz gösterecek üzülerek biraz
9. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birden fazla türemiş isim
B) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
C) Sıfat tamlaması
D) Belirtisiz isim tamlaması
E) Uzaklaşma durum eki almış isim

Hep (I) binbir maske ve binbir duyguda
Hep karmaşa sen ve (II) senden başka
Bin insana dönüp yaşıyorsun
Parça parça (III) her duygunu
Yeter yeter beni bırak seninle (IV) kendi halime
Yeter artık içindeki (V) yabancıya söyle gitsin
10. Numaralanmış sözcükler türleri açısında eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Özellikle gelenekten yararlanma açısından Sezen Aksu’nun yazdıkları ilgi çekicidir. Onun metinlerinde bazen divan şiirinden, bazen halk şiirinden bazen de Cumhuriyet edebiyatından izler bulmak mümkündür.
11. Parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Tamlayanı zamir olan isim tamlaması
B) Belirtisiz isim tamlaması
C) İlgi eki
D) Ek eylem almış isim
E) Adlaşmış sıfat-fiil

Yok olamaz dur, dur gidemezsin
Gözlerimin rengi dur, bulutlara dönemezsin
Yok alamazsın beni deli zaman, dur
Ömrüme o kurşuni renkleri süremezsin
12. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Belirtili isim tamlaması
B) Türemiş isim
C) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
D) Yeterlik eyleminin olumsuzu
E) Hem çokluk hem yönelme eki almış isim

13. Aşağıdakilerin hangisinde tamlayanı ile tamlananı yer değiştirmiş bir isim tamlaması vardır?
A) Haksızlık bu geçen yıllar
Gönlüm çok genç bedenim yaşlı
B) Ne böyle senle ne de sensiz
Yazık yaşanmıyor çaresiz
C) Her şey bir anda anlamsız gelecek
İşte biz o gün tükeneceğiz
D) Kalınca sebepsiz bir başıma
Hatıralar beynimde dans ediyor
E) Zincirleri yüreğimin artık sende
Yok ağlatamaz asla beni bir gün ayrılık

14. Aşağıdakilerin hangisinde bir isim, ek eylem alarak yüklem olmuştur?
A) Sana korkular bıraktım bir de yeni başlangıçlar
Bir kendim bir ben gidiyorum
B) Gün olur da bir dost ararsan eğer
Açıktır kapım sana çekinmeden gel
C) Bir bulut olsam, yüklenip yağsam  

Dökülsem damla damla toprağıma
D) Bak deme bana bakamam gözüne
Gül deme bana gülemem yüzüne
E) Kusura bakma iş işten geçti
Olamayız artık eskisi gibi

Hayat bazen öyle insafsız ki
Küçük bir boşluğu yakalar
Hissettirmez en zayıf anında
Seni ta yüreğinden yaralar
15. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Belirtme eki almış isim
B) Çoğul isim
C) Soyutlama
D) Türemiş isim
E) İyelik eki almış isim

16. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "yönelme ve bulunma durum eki" almış isimler birlikte kullanılmıştır? 

A) Beni yak, kendini yak, her şeyi yak
Bir kıvılcım yeter be hazırım bak
B) İster öp ister okşa istersen öldür
Aşk için ölmeli aşk o zaman aşk
C) Seni içime çektim bir nefeste
Yüreğim tutuştu göğsüm kafeste
D) Yanacağız ikimiz de ateşte
Bir kıvılcım yeter ben hazırım bak
E) Aşk için ölmeli aşk o zaman aşk
Beni yor hasretinle sevginle yor

Ne sarayda ne handa
Bir zalim ocağında sevdam ağlıyor
Ne gam ölsem uğrunda
Beni zehir zemberek diller dağlıyor

17. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Belirtme durum eki

B) İsim tamlaması

C) II. çoğul şahıs iyelik eki

D) Çokluk eki

E) Bağlaç

👉 Soruların çözümü için tıklayınız.

👉 👉 Bu testi pdf olarak indirmek için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Cevaplar

1.C  2.D  3.C  4.B  5.A  6.E  7.E  8.C  9.D  10.E  11.C  12.B  13.E  14.B  15.B  16.C  17.C

Şarkı Sözleri İçin Yararlanılan Kaynaklar

Sezen Aksu’nun Şiirlerinde Türk Edebiyatının İzleri, Derya Kılıçkaya
Popüler Müzik, Günlük İdeoloji ve Benlik İnşası: Sezen Aksu Şarkıları Üzerinden Bir İnceleme, K. Oya Paker
Akılcı‐Duygusal Davranışçı Yaklaşım ve Sezen Aksu Şarkıları, Dilek Gençtanırım ve Nilüfer Voltan‐Acar

İsim ve İsim Tamlamaları Konu Testi 1 Çözümlü

Alışkanlıklarımız bile sıradan 

Gidiyorum bütün aşklar yüreğimde
Gidiyorum kokun hâlâ üzerimde
Sana korkular bıraktım bir de yeni başlangıçlar 

1. Bu dizelerde kaç tane tamlayanı düşmüş isim tamlaması vardır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

Çözüm

(Bizim) alışkanlıklarımız
(Benim) yüreğimde
(Senin) kokun
(Benim) üzerimde
Cevap C

O sevgiler ki yoktular
Onlar ümitlerimizdi
Ne ümitler yaşandı gel zaman git zaman
Ayrıldığımızı unut
Yalnızlıklar zaten yalan
Unut, beni de her yalan gibi unut
2. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Yalın durumda birden fazla isim
B) Ek eylem almış isim
C) Sıfat tamlaması
D) İsim tamlaması
E) Birden fazla yapım eki almış isim

Çözüm

Yalın durumda birden fazla isim — sevgiler, zaman
Ek eylem almış isim — yoktular, ümitlerimizdi
Sıfat tamlaması — O sevgiler, her yalan
İsim tamlamasına örnek yok.
Birden fazla yapım eki almış isim — Yalın-ız-lık
Cevap D

Sezen Aksu’nun şarkılarında, başat duygu hüzündür ve hüznün başlıca kaynağı da ikilemlerdir. En belirgin ikilem akıl ile duygular arasında inşa edilir. Pek çok insani ve duygusal ikilem, bu retorik çatı içinde dillenir.

3. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Soyut isim
B) Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem
C) Topluluk ismi
D) Ek eylem almış isim
E) Belirtili isim tamlaması

Çözüm

Soyut isim — hüzün
Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem — inşa etmek
Topluluk ismine örnek yok.
Ek eylem almış isim — hüzündür, ikilemlerdir
Belirtili isim tamlaması — hüznün (başlıca) kaynağı
Cevap C

Sen ağlama, dayanamam
Ağlama göz bebeğim, sana kıyamam
Al yüreğim senin olsun
Yüreğin bende kalırsa yaşayamam
4. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
B) Yönelme durum eki almış isim
C) Birleşik isim
D) Birleşik zamanlı fiil
E) Birleşik fiil

Çözüm

Tamlayanı düşmüş isim tamlaması — göz bebeğim, yüreğim
Yönelme durum eki almış isme örnek yok. "Sana" sözcüğü yönelme eki almış ancak sözcük zamir.
Birleşik isim — göz bebeği
Birleşik zamanlı fiil — kalırsa
Birleşik fiil — dayanamam (dayanabilmek)
Cevap B

Kederli şarkılar söyler gibi yüzün
Aldatır bu masum, bu yalancı hüzün
Dudakların acı, gözlerinde oklar
Kurşun gibi ağır her sözün
5. Bu dizelerde iyelik eki almış kaç sözcük vardır?
A) 4   B) 5   C) 6   D) 7   E) 8

Çözüm

(Senin) yüzün
(Senin) dudakların
(Senin) gözlerin
(Senin) sözün
Cevap A

(I) Güllerim soldu (II) kaldırımlarda
(III) Gonca yüklü dallarıma ayaz vurdu
Demlerim oldu son (IV) akşamlarda
Bir (V) nefeslik duraklarda çiçek açtım
6. Numaralanmış sözcüklerden hangisi, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Güllerim, kaldırımlarda, gonca ve akşamlarda sözcükleri türü olarak isimdir.
Bir nefeslik (duraklarda) sözcüğü ise sıfattır.
Cevap E

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "isim tamlaması" yoktur?
A) Komşunun kızı, çoban yıldızı
Yaz bahçeleri yeşil, mor, kırmızı
B) Bak atının terkisine de atmış gözleri şaşı gelini
Mor kaftanlara sarmış haspam odun gibi belini
C) A benim avanak, arızalı, arsız gönlüm
Feleğin çemberine takılıp döndün ya
D) Denizim içimde, rüzgârımın gülü yok
Bir ben seferde, başka yolcu yok
E) Aldırma deli gönlüm, giden gitsin
Sen şarkılar söyle içinden, boş ver

Çözüm

A — komşunun kızı, çoban yıldızı
B — atının terkisi
C — feleğin çemberi
D — rüzgârımın gülü
E'de isim tamlaması yok.
Cevap E

Gölgemi aldım yanıma
Vurdum hasretin yoluna
Benzedim bahtsız Mecnun'a
Yüce Mevla’ya sığındım
8. Bu dizelerde sözcük türü isim olan kaç sözcük vardır?
A) 4   B) 5   C) 6   D) 7   E) 8

Çözüm

Sözcük türleri isim olan sözcükler: gölgemi, yanıma, hasretin, yoluna, Mecnun'a, Mevla'ya
Eylemler: aldım, vurdum, benzedim, sığındım
Sıfatlar: bahtsız, yüce
Cevap C

Bir sabah saçlarımı okşayıp da rüzgâr
İzlerini sürüp de gidecek beyaz beyaz
Ve güneş aynaya baktığımda
Çizgilerden yeni bir yüz gösterecek üzülerek biraz
9. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birden fazla türemiş isim
B) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
C) Sıfat tamlaması
D) Belirtisiz isim tamlaması
E) Uzaklaşma durum eki almış isim

Çözüm

Birden fazla türemiş isim — güneş, çizgilerden
Tamlayanı düşmüş isim tamlaması — saçlarımı
Sıfat tamlaması — bir sabah, yeni bir yüz
Dizelerde isim tamlamasına örnek yok.
Uzaklaşma durum eki almış isim — çizgilerden
Cevap D

Hep (I) binbir maske ve binbir duyguda
Hep karmaşa sen ve (II) senden başka
Bin insana dönüp yaşıyorsun
Parça parça (III) her duygunu
Yeter yeter beni bırak seninle (IV) kendi halime
Yeter artık içindeki (V) yabancıya söyle gitsin
10. Numaralanmış sözcükler türleri açısında eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Sıfat: binbir (maske), her (duygunu)
Zamir: senden, kendi
İsim (adlaşmış sıfat): yabancıya
Cevap E

Özellikle gelenekten yararlanma açısından Sezen Aksu’nun yazdıkları ilgi çekicidir. Onun metinlerinde bazen divan şiirinden, bazen halk şiirinden bazen de Cumhuriyet edebiyatından izler bulmak mümkündür.
11. Parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Tamlayanı zamir olan isim tamlaması
B) Belirtisiz isim tamlaması
C) İlgi eki
D) Ek eylem almış isim
E) Adlaşmış sıfat-fiil

Çözüm

Tamlayanı zamir olan isim tamlaması — onun metinleri
Belirtisiz isim tamlaması — divan şiiri, halk şiiri, Cumhuriyet edebiyatı
İlgi eki (-ki) yok.
Ek eylem almış isim — çekicidir, mümkündür
Adlaşmış sıfat-fiil — Sezen Aksu’nun yazdıkları (Sezen Aksu’nun yazdığı / şarkılar)
Cevap C

Yok olamaz dur, dur gidemezsin
Gözlerimin rengi dur, bulutlara dönemezsin
Yok alamazsın beni deli zaman, dur
Ömrüme o kurşuni renkleri süremezsin
12. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Belirtili isim tamlaması
B) Türemiş isim
C) Tamlayanı düşmüş isim tamlaması
D) Yeterlik eyleminin olumsuzu
E) Hem çokluk hem yönelme eki almış isim

Çözüm

Belirtili isim tamlaması — gözlerimin rengi
Türemiş isme örnek yok.
Tamlayanı düşmüş isim tamlaması — (benim) ömrüme
Yeterlik eyleminin olumsuzu — gidemezsin, dönemezsin, süremezsin (yeterlik eylemleri)
Hem çokluk hem yönelme eki almış isim — bulutlara
Cevap B

13. Aşağıdakilerin hangisinde tamlayanı ile tamlananı yer değiştirmiş bir isim tamlaması vardır?
A) Haksızlık bu geçen yıllar
Gönlüm çok genç bedenim yaşlı
B) Ne böyle senle ne de sensiz
Yazık yaşanmıyor çaresiz
C) Her şey bir anda anlamsız gelecek
İşte biz o gün tükeneceğiz
D) Kalınca sebepsiz bir başıma
Hatıralar beynimde dans ediyor
E) Zincirleri yüreğimin artık sende
Yok ağlatamaz asla beni bir gün ayrılık

Çözüm

E — yüreğimin / zincirleri
Cevap E

14. Aşağıdakilerin hangisinde bir isim, ek eylem alarak yüklem olmuştur?
A) Sana korkular bıraktım bir de yeni başlangıçlar
Bir kendim bir ben gidiyorum
B) Gün olur da bir dost ararsan eğer
Açıktır kapım sana çekinmeden gel
C) Bir bulut olsam, yüklenip yağsam  

Dökülsem damla damla toprağıma
D) Bak deme bana bakamam gözüne
Gül deme bana gülemem yüzüne
E) Kusura bakma iş işten geçti
Olamayız artık eskisi gibi

Çözüm

Kapım sana "açıktır"
Cevap B

Hayat bazen öyle insafsız ki
Küçük bir boşluğu yakalar
Hissettirmez en zayıf anında
Seni ta yüreğinden yaralar
15. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Belirtme eki almış isim
B) Çoğul isim
C) Soyutlama
D) Türemiş isim
E) İyelik eki almış isim

Çözüm

Belirtme eki almış isim — boşluğu
Çoğul isme örnek yok.
Soyutlama — boşluk, zayıf, yürek
Türemiş isim — boşluk
İyelik eki almış isim — (senin) yürek-in
Cevap B

16. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "yönelme ve bulunma durum eki" almış isimler birlikte kullanılmıştır? 

A) Beni yak, kendini yak, her şeyi yak
Bir kıvılcım yeter be hazırım bak
B) İster öp ister okşa istersen öldür
Aşk için ölmeli aşk o zaman aşk
C) Seni içime çektim bir nefeste
Yüreğim tutuştu göğsüm kafeste
D) Yanacağız ikimiz de ateşte
Bir kıvılcım yeter ben hazırım bak
E) Aşk için ölmeli aşk o zaman aşk
Beni yor hasretinle sevginle yor

Çözüm

C — içime, nefeste
Cevap C

Ne sarayda ne handa
Bir zalim ocağında sevdam ağlıyor
Ne gam ölsem uğrunda
Beni zehir zemberek diller dağlıyor

17. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Belirtme durum eki

B) İsim tamlaması

C) II. çoğul şahıs iyelik eki

D) Çokluk eki

E) Bağlaç

Çözüm

Belirtme durum eki — beni
İsim tamlaması — zalim ocağı
II. çoğul şahıs iyelik eki yok.
Çokluk eki — diller
Bağlaç — ne...ne bağlacı
Cevap C

👉 Sayfanın çözümsüz hali için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

İsim Tamlaması

• En az iki ismin çeşitli anlam ilgileriyle birbirlerini tamamlamasıyla oluşur. 
• Grup, tamlayan ve tamlanan olarak ikiye ayrılır. 
• Türkçede tamlayan eki (ilgi hâli eki) "-in" dir. 
• Ünlü uyumlarına göre değişkenlik gösterir: -ın,-in,-un,-ün.
• Takısız isim tamlamaları hariç, tamlanan da uygun iyelik ekini alır.  
• Bu görevdeki iyelik eklerine tamlanan eki denir.
• Tamlayan (ilk sözcük) tamlanan sözcüğün türünü, adını, görevini, ne işi yaradığını vb. belirtir:

edebiyat öğretmeni
(tamlayan)  (tamlanan)

su bardağı
(tamlayan) (tamlanan)

yurdumun kadınları
(tamlayan)   (tamlanan)

müzik sınıfının camı
(tamlayan)     (tamlanan)

İsim tamlamaları yapılışları bakımından dörde ayrılır:

1. Belirtili İsim Tamlaması
2. Belirtisiz İsim Tamlaması
3. Takısız İsim Tamlaması
4. Zincirleme isim tamlaması

Belirtili İsim Tamlaması

• Hem tamlayanın hem de tamlananın ek aldığı tamlama türüdür. 
• Tamlayanın aldığı ek tamlayan, tamlananın aldığı ek de tamlanan eki olarak geçer. 
• Tamlayan -in (-ın,-un,-ün), tamlanan ise uygun olan iyelik ekini alır. 

Saz-ın tel-i
El-in aya(s)-ı
Hikaye(n)-in son-u
Sen-in derd-in
Siz-in ev-iniz

Uyarılar

• Zamirler, belirtili isim tamlamalarında tamlayan ya da tamlanan olabilir:

herkesin derdi
(zamir) 

öğrencilerin hepsi
                   (zamir) 

kendi evimiz
(zamir)

• Kişi adılı olan ben ve biz sözcükleri tamlayan eki olarak "-in" yerine "-im" alır:

ben-im / derdim
biz-im / borcumuz

• Tamlayanı kişi zamiri olan tamlamalarda tamlayan çoğu kez söylenmez. Buna tamlayanı düşmüş isim tamlaması denir.
  
  Serçe gibisin kardeşim,
  serçenin telaşı içindesin.
  
  Gözlerin, gözlerime değince
  Felaketim olurdu ağlardım

Ne çapkın komşumuzdun sen, Fahriye Abla

• Adlaşmış sıfatlar da belirtili isim tamlamalarında tamlayan ya da tamlanan olabilir:

güzellerin cefası
zenginin malı
sınıfın yaramazı
evin küçüğü

• Kimi durumlarda tamlayan eki "-in" yerine "-den" durum eki kullanılır:

yolcular-dan birkaçı (yolcuların birkaçı)
işçiler-den hangisi (işçilerin hangisi)

• Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir:

Güverteyi yıkıyor çığlığı yolcuların 

İlk defa kırağı yaktı canını
Aşkı sonra bulutların 

Yankısıyla nice ilkyazların
Coşkun sular geçiyordu

• Belirtili isim tamlamalarında tamlanan eki kimi zaman söylenmez: 

Sizin araba(nız) kaç model?

Mustafaların okul(u) buradan görünüyor.

• Dönüşlülük zamiri (kendi), tamlayan olduğunda tamlayan eki (-in) almaz ancak tamlama yine de belirtili isim tamlaması sayılır:

Kendi evim, kendi evin, kendi evi, kendi evimiz, kendi eviniz, kendi evleri

Uyarı: Bir soruya yanıt olan eksiltili cümlelerde tamlanan isim düşerse kendi sözcüğü tamlayan eki (-in) alır:

- Bina kendinizin mi?
- Kendimizin.

• Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan arasına tamlama ile ilgisi olmayan başka sözcükler girebilir:

Dayısının Adana'da evi varmış.

Elleri var özgürlüğün

• Belirtili isim tamlamalarında tamlayan da tamlanan da sıfat alabilir:

Dünyanın büyük yalnızlığı

Zulmün her türlüsü 

Kıymetini bil çiçek açmış bademin 

Güzel günlerin şairiyim

Küçük hanımların boyalı dudakları 

Büyük ustanın sanat tarihine bıraktığı eşsiz mirası

Belirtisiz İsim Tamlaması 

• Bu tür tamlamalarda tamlayan ek almaz. 
• Tamlanan ise 3.tekil kişi iyelik eki olan "-i" ekini alır:

radyo frekans-ı
Ankara keçi(s)-i
gönül borc-u
ömür törpü(s)-ü

• Belirtisiz isim tamlamalarında, tamlayan genellikle tamlananın türünü, neye benzediğini, nedenini ya da neyden yapıldığını gösterir:

su bardağı, yolcu treni, yemek masası, gül fidanı, sel felaketi, elma ağacı, süs eşyası, dikiş iğnesi, çöp sepeti, parmak üzümü, dil peyniri, sigara böreği, domates çorbası, çilek reçeli, çimen yeşili...

• Belirtisiz isim tamlamaları yer, ülke vb. bildirir:

Osmanlı Devleti, Avrupa Birliği, İstanbul şehri, Taksim Meydanı, Ağrı Dağı, Muş Ovası, Ankara Caddesi...

Uyarı: Bazı şehir, ilçe, semt isimleri belirtisiz isim tamlaması şeklindedir: 

Kocaeli (Akça Koca'nın eli, yurdu), Kırklareli, Tunceli; Kuşadası, Korkuteli, Pazaryeri; Beyoğlu, Boğaziçi...

• Kurum adı bildirir:

İş Bankası, Edebiyat Fakültesi, Dil Kurumu...

• Görev ve görevli anlamı verir:

edebiyat öğretmeni, okul müdürü, Ankara Valisi, belediye başkanlığı...

• Zaman gösterir:

1993 yılı, cuma sabahı, 1980 yazı...

• Kişiye ait yapıtları, buluşları belirtir:

Pisagor teorimi, Fuzuli Divanı

• Belirtisiz isim tamlamaları mecazlı anlatıma da uygundur: 

ömür törpüsü, gönül avcısı, umut ışığı, laf kalabalığı...

• İsim-fiiller de isim tamlamasında tamlayan ya da tamlanan olabilir:

düşünme payı, açılış konuşması, konuşma hızı...

• Belirtisiz isim tamlamalarında araya sözcük girmez:

Adalet eski Bakanı (yanlış)
Eski Adalet Bakanı (doğru)

Açıklaması: İsim tamlamalarında sıfat tamlamanın başına geldiğinde iki ihtimal vardır. Sıfat ya sadece tamlayanı ya da isim tamlamasının tamamı ile ilgilidir. Örnekte sıfat olarak kullanılan "eski" sözcüğü tamlayanın değil isim tamlamasının tamamının sıfatıdır.

Takısız İsim Tamlaması

• Anlam yönünden birbirini bütünleyen isimlerin tamlama eklerini almadan oluşturduğu tamlamadır:

Dil bilim, başörtü, beşik kertme, kalite kontrol; Kadıköy, Arnavutköy, Ceylanpınar, Camidere; güneydoğu, kuzeydoğu...

• Takısız olduğu için sıfat tamlamaları ile karıştırılmaktadır.
• Pratik olarak takısız ad tamlaması ile sıfat tamlaması şu şekilde ayırt edilebilir: Tamlamanın sıfat tamlaması olabilmesi için tamlayanın tamlananı benzerlik, nitelik yönünden nitelemesi gerekir. İsim tamlaması olması için de tamlayanın tamlananı ilgi ve sahiplik yönünden belirtmesi gerekmektedir.

Uyarı: Takısız isim tamlaması tartışmalı bir konudur. Konu tartışmalı olduğu için ÖSYM soru hazırlarken bu konudan uzak durmaktadır.

Zincirleme İsim Tamlaması 

• En az üç ismin birbirini tamamlamasıyla oluşan tamlamadır.

çınar ağacının / gölgesi
(tamlayan)        (tamlanan)

• Tamlayan, tamlanan ya da her ikisi değişik türdeki isim tamlamalarından oluşur:

Tamlayan isim tamlamasıdır:

felsefe dersinin / notları
(tamlayan)         (tamlanan)

Tamlanan isim tamlamasıdır:

öğrencilerin / sınav sonuçları
(tamlayan)     (tamlanan)

Yüreğimin toprak yığını kuşlarla hafifliyor
Acı, sıcak çorbasını arıyor tenceremde

Tamlayan ve tamlanan isim tamlamasıdır:

müzik programının / sanat danışmanı
(tamlayan)                   (tamlanan)

Sivas ilinin / Banaz köyünden
Pir Sultan Abdal dirilmelidir

• Zincirleme isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan sıfat alabilir: 

Tarih Kurumu'nun / büyük salonu

Güzel ülkemin / bilim insanları

👉👉👉 Konu Kavrama Testi Çöz

İlgili Sayfalar 

• Sözcük Türlerine Giriş


• Zamir (Adıl)

• Sıfat (Önad)

• Eylemsiler (Fiilimsiler)