6 Ekim 2017 Cuma

Yedi Meşaleciler

Yedi Meşale
  • Cumhuriyet döneminin ilk edebî topluluğudur.
  • Çoğu lise öğrencisi yedi gençten oluşan topluluğun sanatçıları:
Ziya Osman Saba
Cevdet Kudret Solok
Sabri Esat Siyavuşgil
Yaşar Nabi Nayır
Muammer Lütfi Bahşi
Kenan Hulisi Koray
Vasfi Mahir Kocatürk
  • Topluluk, 1928 yılında çıkardıkları Yedi Meş'ale adlı kitap ile tanınır.
  • Kitabın ön sözündeki dikkat çeken cümleler şunlardır:  
  • Biz bu eserle, gençliğin yazılarını takip etmek külfetine bile girmeden, "Edebiyatımız öldü, ölüyor!" diye kıyametler koparan bazı sanat kâhinlerine yanıldıklarını ispat etmek istiyoruz. Yazılarımızda ne dünün mızmız ve soluk hislerini, ne son zamanların renksiz ve dar Ayşe, Fatma terennümünü bulacaksınız. Konularımızı mümkün olduğu kadar genişletmeye çalıştık. "Hep aynı vefasız sevgiliden başka bahsedecek bir şey bulamıyor musunuz?" diyenlere, onu bize değil, bizden evvelki nesillere sormaları daha münasip olacağını hatırlatmak isteriz. Canlılık, samimiyet ve daima yenilik : Bizi ortak bir eser yayımlamaya teşvik eden fikirlerimizi bu suretle izah edebiliriz.
  • Kitabın yayımlanmasından birkaç ay sonra Meşale (1928) adıyla bir de dergi çıkarmaya başlarlar. Topluluğa destek vermek isteyen Ahmet Haşim, derginin ilk sayısında "Yedi Meşaleciler" adıyla bir yazı da yazar.
  • Sadece sekiz sayı çıkabilen dergi, Cevdet Kudret'in belirttiğine göre, yeni alfabeyi kullanma zorunluluğu yüzünden kapanmıştır. Meşale dergisi kapandıktan bir süre sonra, Milliyet gazetesinin sanat sayfasını devralan gençlerin buradaki çalışmaları da ancak bir iki ay sürer. 

    Özellikleri

    "Memleketçi edebiyata karşı sanatı ön plana çıkarmak isterler."
  • Cumhuriyet döneminin ilk edebî topluluğudur.
  • Şiir anlayışları "Saf (Öz) Şiir" anlayışı içinde kabul edilir.
  • Topluluğun özellikle hecenin beş şairine tepki olarak ortaya çıktıkları görüşü yaygındır. 
  • Şiirlerde aşk, sevgi, yaşama sevinci ve çocukluk günlerine özlem gibi konular işlenir.
  • "Canlılık, samimiyet ve daima yenilik" ilke olarak kabul edilir.
  • Edebiyatı taklitten kurtarmak ve konuları çeşitlendirmek isterler.
  • "Sanat sanat içindir" ilkesinden hareket ettiler. 
  • Belli kalıplara sıkışıp kalan memleketçi edebiyata karşı çıkıldı.
  • Amaçları şiire büyük bir yenilik getirmek olan topluluk amaçlarına ulaşamadan dağılır. 
  • Topluluğun şair olarak ünlenen ve bunu devam ettirebilen tek ismi Ziya Osman Saba'dır.
Ziya Osman Saba (1910-1957)
  • Şair, yazar.
  • Yedi Meşalecilerin en önemli ismi kabul edilir. 
  • Galatasaray Lisesinde tanıştığı Cahit Sıtkı Tarancı ile arkadaşlıkları bir ömür sürer. Cahit Sıtkı Tarancı'nın Ziya Osman Saba'ya yazdığı mektuplar Ziya'ya Mektuplar  adıyla 1957 yılında basılır.
  • Şiirlerinde dışarıya fazla açılmadan kendi “küçük dünyasını” yansıtır.
  • Öncesinde hece ölçüsüyle kafiyeli şiirler yazan şair, 1940 sonrasında serbest tarza geçer.
  • Sade, açık ve yalın bir dil kullanmıştır. 
  • Şiir Kitapları: Sebil ve Güvercinler, Geçen Zaman, Nefes Almak 
  • Hikaye Kitapları: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi, Değişen İstanbul
👉 Ziya Osman Saba hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Yaşar Nabi Nayır (1908-1981)
  • Şair, yazar, çevirmen, yayımcı. 
  • Yedi Meşale topluluğun kurucularından biridir. 
  • Şiir, hikaye, roman, oyun, makale, deneme gibi bir çok türde eser verdi.
  • 1933'te "Varlık" adıyla bir dergi çıkarmaya başladı. Derginin yayımını ölümüne kadar sürdürdü.
  • 1946'da Varlık Yayınevini kurdu.
  • 1946'dan sonra daha çok makale ve deneme yazdı.
  • Yazılarıyla Balkan edebiyatlarının Türkiye'de tanınmasını sağladı.
  • Şiirlerini Kahramanlar (1929), Onar Mısra (1932) adlı iki kitapta toplamıştır.
Kenan Hulusi Koray (1906-1943)
  • Yazar, gazeteci.
  • Birçok türde eser verse de daha çok hikayeci olarak tanındı.
  • Yedi Meşaleciler topluluğunun hikayeci olarak anılan tek yazarıdır. 
  • İlk dönem hikayeleri mensur şiiri andıran tarzdadır. 
  • Yazar, zamanla anlatımdaki süsleri bırakarak yalın ve daha gerçekçi bir anlatımı tercih etmiştir. 
  • Toplumsal sorunları da ele aldığı bu dönem hikâyelerinde, Ömer Seyfettin gibi  Maupassant tarzı hikayeler yazar. 
  • Gücünü olaydan alan bu hikâyelerde; aşk, cehalet, yozlaşma, sahtekârlık, kadın-erkek ilişkileri, köylünün sıkıntıları, hayvan sevgisi, yalnızlık, toplumdaki aksaklıklar gibi birçok konuyu ele almıştır. 
  • Cumhuriyet döneminde korku türünde örnekler veren ilk hikâyecidir.
  • Roman: Osmanoflar 
  • Uzun Hikayeleri: RBK Pansiyonu, Son Öpüş, Bir Yarasa Bir Kıza Aşık Oldu 
Cevdet Kudret Solok (1907-1992)
  • Şair, yazar, edebiyat tarihçisi.
  • Yedi Meşale topluluğun kurucularından biridir.
  • "Birinci Perde" adını verdiği şiir kitabını 1929'da yayımladı.
  • Birçok türde eser verse de daha çok edebiyat tarihçisi olarak tanındı.
  • Roman ve hikayelerini realist bir anlayışla yazmıştır. 
  • Hikayelerini topladığı "Sokak" adlı kitapta Türkiye’nin özellikle İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaşadığı ekonomik, sosyal, politik ve ahlâkî sorunları ele aldı.
  • Bir üçleme olan "Süleyman'ın Dünyası" adlı romanı kendi yaşamından çizgiler taşır. Eserde Türkiye'nin Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasındaki otuz yıllık dönemi gerçekçi bir bakış açısıyla yansıtılmıştır.
  • Şiir: Birinci Perde
  • Hikaye: Sokak
  • Roman: Süleyman'ın Dünyası
👉 Cevdet Kudret Solok hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Sabri Esat Siyavuşgil (1907-1968)
  • Şair, yazar, çevirmen, psikoloji profesörü.
  • Yedi Meşale’nin isim babasıdır.
  • Eşyayı, hayatı ve onları çerçeveleyen mekânları, dışavurumcu (ekspresyonizm) bir anlatımla canlandıran şiirler yazmıştır.
  • 1936’dan sonra şiir yazmayı bırakan sanatçı bilimsel çalışmalara ağırlık vermiştir.
  • Şiir: Odalar ve Sofalar
Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961)
  • Şair ve edebiyat tarihçisi.
  • Sanat hayatına Servet-i Fünûn’da yayımlanan şiirleriyle başladı.
  • Millî edebiyat akımına yakın nitelikler taşıyan epik şiirleriyle tanınmıştır. 
  • Halk şiiri tarzındaki şiirlerinde kahramanlık, fedakârlık, millî şuur, vatan ve millet sevgisi gibi temaları ele almıştır. 
  • Şairliğinden çok edebiyat tarihçisi kimliğiyle tanınmıştır.
  • Şiir kitapları: Dağların Derdi, Tunç Sesleri, Geçmiş Geceler, Bizim Türküler, Ergenekon, Hayat Şarkıları
  • Manzum Tiyatroları: On İnkılap, Yaman, Sanatkâr
  • Edebiyat incelemeleri: Büyük Türk Edebiyatı TarihiFransız Edebiyatı, Yeni Türk Edebiyatı, Namık Kemal
Muammer Lütfi Bahşi (1903-1947)
  • Topluluğun en az tanınan sanatçısıdır. 
  • Yedi Meşale kitabında çıkan şiirleri dışında adına Meşale dergisi de dahil olmak üzere dönemin diğer tanınmış dergilerinde de rastlanmaz. 
  • İlk şiirlerinde aruz ölçüsünü kullandıktan sonra heceye geçmiştir.
İlgili Sayfalar
Yararlanılan Kaynaklar
  • Ziya Osman Saba’nın Şiirinde Ev, Serhat Demirel
  • Cumhuriyet Döneminin İlk Edebi Topluluğu: Yedi Meşaleciler, Prof. Dr. Olcay Önertoy
  • Ziya Osman Saba’nın Şiirlerini Biyografik Eleştiri Yöntemiyle Okumak, Gökay Durmuş
  • Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Şiirine Teorik Bir Yaklaşım (1923-1960), Adem Çalışkan 
  • Varlık dergisi, Temmuz 1988, sayı 970
  • Cevdet Kudret’in Yaşamından Sokak’ına Türkiye'nin Sosyoekonomik ve Politik Hallerinin Yansımaları, Macit Balık 
  • Görsel: http://www.cevdetkudretodulleri.com

      Hiç yorum yok:

      Yorum Gönderme

      Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.