28 Ocak 2019 Pazartesi

Hamdullah Hamdi (1449? - 1503)

  • 15.yüzyıl hamse sahibi, divan şairi.
  • Anadolu sahasındaki ilk hamse ona aittir.
  • Göynük doğumludur.
  • Hamdi Çelebi olarak da tanınan şairin asıl adı Muhammed Hamdullah’tır. 
  • Babası, Fatih Sultan Mehmet’in hocası Akşemseddin’dir. Ünlü bir mutasavvıf olan Akşemseddin, Hacı Bayram Veli'nin halifesidir.
  • İlk eğitimini babasından alan Hamdullah Hamdi, Arapça ve Farsçayı çocuk denecek yaşta öğrenmiştir. 
  • Bir müddet Bursa'daki Çelebi Sultan Mehmet Medresesinde danişmendlik (icazet alma seviyesine gelmiş talebe) yapar. Sonrasında babasının halifelerinden İbrahim Tennuri'ye intisap etmek (bağlanmak) için Kayseri’ye gitmiştir. 
  • Şair daha sonra memleketine dönüp ölümüne kadar burada bir inziva hayatı yaşamıştır. 
  • 1503 yılında memleketi Göynük'te vefat eden şair, babası Akşemseddin’in yattığı türbeye defnedilmiştir. 
  • Birçok divan şairinin aksine Hamdi, divanında padişaha veya herhangi bir devlet büyüğüne övgüde bulunmamıştır. 
  • Divanındaki şiirleri genel olarak lirik bir söyleyişe sahiptir. Bu nedenle mutasavvıf-şair olarak kabul edilmez. 
  • Şiirlerinde özellikle Şeyhi, Ahmed Paşa ve Necati'nin bariz bir etkisi göze çarpar.
  • Özellikle Yusuf u Züleyha mesnevisi ile ünlüdür. Yusuf ile Züleyha hikayesi edebiyatımızda Şeyyad Hamza, Taşlıcalı Yahya gibi birçok şair tarafından yazılmıştır ancak bu mesnevilerin en ünlüsü Hamdullah Hamdi'ye aittir.
  • Ahmediyye adlı mesnevi bir mevlittir. Hz.Muhammed’in doğumundan, mucizelerinden, peygamberliğinden, hicretinden, miracından ve vefatından bahseden eser, Muhammediye ya da  Mevlid-i Hamdî adıyla da bilinmektedir.
  • Eserleri: Divan / Mesnevileri: Yusuf u Züleyha, Mecnun u Leyla, Ahmediyye, Tuhfetü'l-uşşak, Kıyafetname
Şiirlerinden...
Gazel
Zülfüne dil baglayan uşşâka şeydâlık gerek
Derdün ile aglayan gözlere deryâlık gerek

Ay yüzün aydıncagıdur şehr-i Belkıs-ı cemâl
Eksügi budur hemân anda temâşâlık gerek

Sûfî cennet salıgın sorar komış dilber yolın
Neylesün kara başına anun ol salık gerek

Cân virüp sana gönül derd aldı ben dellâlıyam
Lebleründen ey sanem dellâla helvâlık gerek

Hamdî'yi söyletmek istersen lebünden bûse vir
Çün kelâma gelmege tûtîşeker-hâlık gerek
Gazel
Sensüz nicedür tende bu cân işte bilürsin
Ten nice kalur gitse revân işte bilürsin

Uşşâka inen cevr ü cefâ eyleme ey dost
Kalmaz kişiye devr-i zamân işte bilürsin

Ben teşneye zulm eylemesün la’lüne hey di
Anunla nedür ahd-i nihân işte bilürsin

İnletme beni rahm idüben hâlüme ey dost
Âhumla yanar cümle cihân işte bilürsin

Aldanma inen ömr bahârına i Hamdî
Bir gün irişür bâd-ı hazân işte bilürsin
İlgili Sayfalar 
Yararlanılan Kaynaklar
  • Hamdullah Hamdi Divanı, Ali Emre Özyıldırım

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.