26 Ekim 2019 Cumartesi

Üstkurmaca

  • Postmodern anlatım tekniklerinden biridir.
  • Üstkurmaca, edebî eserde oluşturulan kurmacanın gerçek olmadığını, bu kurmacanın da içinde bir kurmaca barındırdığını gösterir.
  • Yazma eylemini bir oyun olarak gören postmodern yazar, kurguladığı şeyi nasıl oluşturduğunu dile getirip anlatının içinde kendisiyle veya okurla bir tür sohbet eder.
  • Üstkurmaca, bir anlamda romanın nasıl oluştuğunun hikâyesidir.
  • Postmodern metinlerde yazarlar, yazdıkları metnin bir kurmaca, içindeki gerçekliğin de değişken olduğu konusunda okuru ikna eder.
  • Sonuç olarak; postmodern yazarın amacı, kurguladığı eser üzerinden doğrudan bir mesaj vermek değildir. O, kurguladığı şeyin de aslında bir sanal dünyayı yansıttığını, bu yüzden anlattığı şeyin gerçekliğine kendisi inanmazken okuru buna inandırmaya çalışmanın saçma olduğunu düşünür.
  • Yazarın/anlatıcının/okurun hep birlikte metnin içinde yer aldıkları, giderek birer roman kişisine dönüştükleri bir ortamda önemli olan metnin neyi anlattığı değil, nasıl kurgulandığıdır. 
Üstkurmaca Örnekleri
Örnek 1
Uyumasından yararlanıp onun hakkında sessizce bilgi verelim. Özel hayatlarında hareketsiz ve başarısız olan Çehov kahramanları gibi kederliydi hep. Keder konusuna daha sonra çok döneceğiz. Kendisine adının ilk harfleriyle Ka denmesini tercih ettiğini, bu kitapta da öyle yapacağımı hemen söyleyeyim. Şimdi Erzurum garajından ayrıldıktan sonra yolculara iyi seyahatler dileyen şoför gibi ben de ekleyeyim: Yolun açık olsun Ka... Ama sizi kandırmak istemem; Ka'nın eski bir arkadaşıyım ve Kars'ta başına gelecekleri daha bu hikâyeyi anlatmaya başlamadan biliyorum ben. (Kar - Orhan Pamuk)
Örnek 2
Pınar Kür'ün "Bir Cinayeti Romanı", kurgu içinde kurgu (roman içinde roman) şeklinde tasarlanan postmodern bir cinayet romanıdır. Romanın ana karakteri tanımış bir kadın yazar olan Akın Erkan'dır. Yazar, "Ölümün Vazgeçilmez Çekiciliği" adıyla bir dedektif romanı yazmaktadır. Akın Erkan, eskiden tanıdığı ancak yıllardır görmediği kimselerden yeni romanı için kendisine yardım etmelerini ister. Bu kişiler kendi hayatları hakkında birer günlük tutarak yazdıklarını posta yolu ile yazara ulaştıracaktır. Yani roman, mektuplar ve günceler halinde kurgulanmıştır. Olaylar bu mektuplar doğrultusunda gelişir ve okur da bu mektuplar sayesinde olan bitenden haberdar olur. Yazar da bunları olduğu gibi veya üzerinde birtakım değişiklikler yaparak romanına koyacaktır. 
İlgili Sayfalar
Yararlanılan Kaynak
  • Postmodern Anlatıda Bir İmkan Olarak Üstkurmaca ve Murathan Mungan Öykülerine Yansımaları, Yusuf Aydoğdu

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.