14 Kasım 2020 Cumartesi

Tanzimat Tiyatrosu Konu Testi 1

(I) Bizde tiyatronun yerini Tanzimat edebiyatına kadar orta oyunu, gölge oyunu, meddahlık ve köy seyirlik oyunları tutar. (II) Türk seyircisinin tiyatro ile tanışması yabancı tiyatro grupları sayesinde olur. (III) 1867 yılında Güllü Agop tarafından kurulan Osmanlı Tiyatrosu ilk ciddi Türk tiyatrosu olarak dikkat çeker. (IV) Bu tiyatroda Tanzimat edebiyatının ilk dönem oyun yazarları Namık Kemal, Ahmet Mithat, Şemsettin Sami ve Direktör Ali Bey'in eserleri yanında Batı tiyatrosunun önemli eserleri de sahneye konmuştur. (V) Tanzimat edebiyatının ikinci döneminde ise tiyatro hem etkisini artırmış hem de teknik bakımdan ilerleme göstermiştir.
1. Parçada numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) I      B) II     C) III     D) IV      E) V

Tanzimat dönemi devlet adamı, oyun ve mizah yazarıdır. Özellikle uyarlama komedi oyunları ile Letafet adlı opereti ile tanınmıştır. Düyun-ı Umumiye müfettişiyken görevli olarak gittiği Güneydoğu Anadolu, Musul, Bağdat ve Hindistan seyahatlerinin notlarından oluşan Seyahat Jurnali adlı eseri ise edebiyatımızın ilk günlük örneğidir.
2. Parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Direktör Ali Bey
B) Ahmet Vefik Paşa
C) Ziya Paşa
D) Muallim Naci
E) Şemsettin Sami

Onun için tiyatro bir eğlence fakat eğlencelerin en faydalısıdır. Tiyatrolarında sade ve doğal bir konuşma dili kullanmış. Medeni milletlerdeki ilerleme ve gelişmede tiyatronun katkısını her fırsatta dile getirmiştir.
3. Aşağıdaki tiyatro eserlerinden hangisi sözü edilen yazara ait değildir?
A) Zavallı Çocuk    
B) Akif Bey   
C) Afife Anjelik   
D) Zavallı Kız  
E) Gülnihal

4. Aşağıda verilen Tanzimat birinci dönem sanatçılarından hangisinin tiyatro türünde eseri yoktur?
A) Ahmet Mithat Efendi   
D) Şinasi   
E) Ziya Paşa

Eser, 19.yüzyılın başında bir Rumeli şehrinde geçer. Eserde bir yöneticinin zulmüne karşı başlayan isyan, bir aşk hikayesi eşliğinde anlatılmaktadır. Kaplan Paşa, en yakınlarından başlayarak sancağının bütün ileri gelenlerini ortadan kaldırmıştır. İsmet ile Muhtar birbirini sevmektedir ancak İsmet'i Kaplan Paşa da sevmektedir. Kaplan Paşa, birtakım hilelerle iki gencin arasını açmaya çalışsa da yaptığı oyunlar ortaya çıkar. İki gencin kavuşması için gençlere İsmet’in dadısı yardım edecektir.
5. Parçada söz edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gülnihal     B) Hükm-i Dil    C) Vatan yahut Silistre    D) Zor Nikahı    E) Letafet

Roman, hikaye, tiyatro, gezi yazısı, anı gibi birçok türde eser veren sanatçının iki yüze yakın eseri vardır. Eserleriyle Türk halkının çağdaş medeniyete uymayan düşünüş ve yaşayış tarzını değiştirmeye çalışmıştır. Yazdığı her eserde olumlu ve olumsuz gördüğü değerleri okura iletmeye ve belletmeye çalışır. En önemli vasfı, terbiyeci oluşu ve her şeye terbiye açısından bakmasıdır. 
6. Parçada sözü edilen Tanzimat yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Abdülhak Hamit Tarhan       
C) Recaizade Mahmut Ekrem
D) Namık Kemal                
E) Şinasi

Müştak Bey, bir hile ile sevgilisi Kumru Hanım yerine onun çirkin ablası ile nikahlanır. Gerdek gecesi gerçek ortaya çıkar. Müştak Bey'in arkadaşı Hikmet Efendi sorunu çözmek için nikahı kıyan imam Ebüllaklaka’ya rüşvet verir. Rüşveti alan İmam, bir yanlışlık olduğunu, yaşça büyük olan kızı değil, boyca büyük olan kızı nikahladığını söyleyerek durumu düzeltir.
7. Parçada özeti verilen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şinasi         
B) Muallim Naci    
C) Direktör Ali Bey
D) Ahmet Vefik Paşa                
E) Recaizade Mahmut Ekrem

Abdülhak Hamit Tarhan'ın manzum oyunlarından biridir. Hece ölçüsüyle yazılan eser, 1877'de yazılmasına rağmen ancak 1913'te yayımlanmıştır. Eserde Mithat Paşa'nın (Başvekil Liberal) sürülmesi olayı alegorik tarzda ele alınarak "hürriyet" teması öne çıkarılmıştır. Fransızca kelimeleri şahıslarına isim olarak seçen sanatçı, böylece 1789 Fransız Devrimi’nin temel kavramlarını eserine taşımış olur.
8. Parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sardanapal     B) Mâcerâ-yı Aşk    C) Sabr u Sebat     D) İçli Kız     E) Liberte

Oyun, Çerkezler ve onların gelenek görenekleriyle ilgilidir. Âdet ve göreneklerine düşkün asilzade Samurkaş, asilzade olan Timurtaş’ın kızı Arslangöz ile nişanlıdır. Samurkaş, bir muharebe esnasında hastalanarak bayılır. Bu olay, Arslangöz'ün köyünde dilden dile alaycı bir üslupla çarpıtılarak anlatılır. Arslangöz ve ailesi, bu dedikodu üzerine nişandan vazgeçer. Kendini ispatlayamayan Samurkaş hem yiğitliğini kanıtlamak hem de ölümüyle çok sevdiği Arslangöz’ün önünü açmak için silahıyla canına kıyar. Arslangöz de kendi isteğiyle bir Acem esir tüccarına satılarak garip diyarlara yollanır.
9. Parçada özeti verilen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Recaizade Mahmut Ekrem    
C) Şemsettin Sami
D) Nabizade Nazım              
E) Sami Paşazade Sezai

I. Türkçülük hareketinin öncülerinden kabul edilen yazar; çevirmen, dil bilimci ve devlet adamıdır. Edebiyatımızda özellikle Fransız komedi yazarı Moliere'den yaptığı tercüme ve adaptasyonlar ile tanınmaktadır.
II. Sahneye konulan ilk tiyatro eserinin yazarıdır. Bu eserin ilk sahnelenmesinden sonra izleyicilerin heyecana gelerek başlattıkları gösteri ve olaylar, sanatçının tutuklanarak Magosa'ya sürülmesine sebep olmuştur.
III. Tanzimat ikinci dönem roman ve hikaye yazarıdır. "Şir" adlı oyunu kitap halinde yayımladığı ilk eserdir. Üç perdelik bir trajedi olan eser, başarısız bir deneme olup devrinde yankı uyandırmamıştır.
IV. Sanatta sosyal faydaya önem veren sanatçı; roman, hikaye, tiyatro, gezi yazısı, anı gibi birçok türde eser vermiştir. 1884'te Gedikpaşa Tiyatrosunda sahnelenen bir oyunu, Çerkezlerin hürriyet ve bağımsızlığını dile getirdiği düşüncesiyle II. Abdülhamit'in emriyle tiyatronun yıkılmasına neden olmuştur.

10. Aşağıdaki sanatçılardan hangisi numaralanmış yerlerde sözü edilen sanatçılardan biri değildir?
E) Şemsettin Sami

Abdülhak Hamit Tarhan'ın, Nâmık Kemal’in "Manzum söze o kadar hevesin var, bir kere tabiatını bizim parmak hesabıyla bir şey yazmaya sevk et." tavsiyesine uyarak yazdığı bu oyun edebiyatımızın hece ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseridir.
11. Parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Finten    B) İlhan    C) Nesteren    D) Turhan     E) Eşber

12. Aşağıda verilen yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Ahmet Mithat Efendi - Eyvah
B) Şemsettin Sami - Seydi Yahya
D) Direktör Ali Bey - Ayyar Hamza
E) Abdülhak Hamit Tarhan - Zor Nikahı

Yirmiden fazla oyun yazmıştır. Tiyatrolarını yazılışları bakımından manzum, mensur ve manzum-mensur karışık olmak üzere üçe ayırmak mümkündür. Manzum olanların bir kısmı aruz, bir kısmı da duraksız hece ölçüsü ile yazılmıştır. Tiyatrolarında konuların işlenişi karışık, konulardaki mantıksal bağlantılar da zayıftır. Şiirlerinde olduğu gibi oyunlarında da dili kullanmakta pek başarılı değildir. 
13. Parçada sözü edilen tiyatro yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Namık Kemal
B) Sami Paşazade Sezai
C) Şinasi
D) Abdülhak Hamit Tarhan
E) Ahmet Mithat Efendi

Bursa'da valilik yaptığı yıllarda yaptırdığı tiyatro binasında çevirdiği eserlerin sahneye konulmasını sağlamıştır. İstanbul’da yıktırılan Gedikpaşa Tiyatrosunun oyuncularını himayesine alarak Bursa’ya getirten ... kurduğu bu tiyatro, İstanbul dışında Anadolu’da kurulan ilk tiyatrodur.
14. Parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Ziya Paşa'nın

15. Aşağıdakilerden hangisi yay ayraç içinde verilen eserle ilgili değildir?
A) Recaizade Mahmut Ekrem'in komedi türündeki oyunudur. Yozlaşmış geleneğin temsilcisi Kadı Efendi ile modern hayatın temsilcisi Kaymakam Edip Bey arasındaki rekabet, oyunun ana çatışmasını oluşturur. (Vuslat)  
B) Şemsettin Sami'nin 1874’te yazdığı bu eser, aynı yıl Güllü Agop'un Osmanlı Tiyatrosunda oynanmış ve hemen ardından da yasaklanmıştır. Eserde Müslüman Arnavutların kültürel değerlere olan bağlılığı ele alınır. (Besâ yahûd Ahde Vefâ)
C) Ahmet Mithat eserini batıl inançlarla büyütülmenin sakıncaları üzerine yazmıştır. Daniş Çelebi efsuncu bir kadının oğludur. Annesi onu cin, peri hikayeleri anlatarak büyütmüştür. Daniş Çelebi çocukluğundan beri dinlediği bu masallarla adeta çıldırır. Büyüdüğünde de çevresinde alay konusu olur. Dönemin birçok eserinde görüldüğü gibi bu eser de iki isimlidir. (Çengi)
D) Namık Kemal'in yazdığı son piyes olmasına rağmen birçok açıdan zayıf bir eserdir. Olay Hindistan'da Babürler Devleti sarayında geçer. Eserde şah kızı Behrever ile Hüsrev arasındaki soylu aşkın karşısına Behrever'e sahip olmak için çeşitli entrikalar kuran Ahşid çıkarılır. (Kara Bela)
E) Direktör Ali Bey'in Fransız komedi yazarı Moliere'in Scapin'in Dolapları adıyla bilinen eserinden yaptığı uyarlamadır. Eserde Muhterem Efendi ve Zuhuri Efendi zenginliklerine zenginlik katmak amacıyla, oğullarını kendi istedikleri kızlarla evlendirmeye kalkışırlar. Ancak oğulları Sena ve Nimet sevdikleri kadınlarla evlenmek niyetindedirler. (Ayyar Hamza)

16. Aşağıdakilerden hangisi Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" adlı oyunu için yanlış bir bilgi içermektedir?  
A) Yazılan ilk tiyatro eseridir.
B) Tek perdelik bir töre komedisidir.
C) Yazar oyunu yazarken geleneksel Türk tiyatrosundan yararlanmıştır.
D) Oyunda "birden fazla kadınla evlenme âdeti" eleştirilmiştir.
E) Noktalama işaretleri ilk kez bu oyunda kullanılmıştır.

Halil Bey, öksüz kalan akrabası Ata'yı yanına almıştır. Halil Bey'in kızı Şefika ile Ata birlikte büyümüştür. İki genç zamanla âşık olsalar da Şefika, bir süre sonra zengin bir paşa ile evlendirilmek istenir. Gönlü Ata’da olan Şefika, bu acıya dayanamaz ve hastalanır. Verem olan Şefika ölümün eşiğine gelmiştir. Okuldan izinli gelen tıbbiye öğrencisi Ata, Şefika’nın ölmek üzere olduğunu görünce eczaneden aldığı zehri içer. İkisi birlikte ölür.
17. Parçada özeti verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Macera-yı Aşk
B) Hükm-i Dil
C) Zavallı Çocuk
D) Nesteren
E) Afife Anjelik

18. Aşağıdakilerden hangisi tür bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Akif Bey
B) Yeniçeriler
C) Açıkbaş
D) Duhter-i Hindu
E) Yorgaki Dandini

19. Numaralanmış Tanzimat ikinci dönem sanatçılarından hangilerinin tiyatro türünde eseri yoktur?
A) I ve II    B) I ve III    C) II ve V    D) III ve IV    E) IV ve V

Türk edebiyatında 1860’lı yıllarda Şinâsi ile başlayıp Nâmık Kemal ve Abdülhak Hâmid’le gelişen yenileşme hareketinin başlıca temsilcilerinden biridir. “Sanat sanat içindir” görüşünü benimseyen sanatçının tiyatro türünde kaleme aldığı eserlerinde de aynı anlayışı sürdürmüştür. Tiyatro türünde en çok beğenilen eseri ise ölümünden sonra yayımlanabilen Çok Bilen Çok Yanılır adlı komedisidir.
20. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ziya Paşa
B) Ahmet Vefik Paşa
C) Muallim Naci
D) Recaizade Mahmut Ekrem
E) Direktör Ali Bey

👉 Testi pdf olarak bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

İlgili Sayfa

👉 Tanzimat Dönemi Tiyatro Özetleri

Cevaplar

1.E  2.A  3.C  4.E  5.A  6.B  7.A  8.E  9.B  10.D  11.C  12.E  13.D  14.C  15.A  16.D  17.C  18.B  19.C  20.D

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.