21 Nisan 2017 Cuma

Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir (1920-1940)

  • Bu şiir anlayışının temelini materyalist dünya görüşü oluşturur. 
Materyalizm: Her şeyin maddeden oluştuğunu savunan, metafiziksel hiçbir kavramı kabul etmeyen felsefe kuramıdır.
  • İdeolojik bir eğilim gösterir. Bu şiir anlayışının ideolojik arka planını Marksist ideoloji şekillendirir. 
Marksizm: Alman filozof Karl Marks'ın düşüncelerine dayanan devrimci sosyalist akım. Sınıfsız toplumu hedefleyen bu görüş, işçi sınıfının kurtuluş mücadelesiyle doğmuştur.
  • Eleştirel gerçeklikten farklı olarak pragmatik bir edebiyattır ve tezi vardır. Eleştirmekle kalmaz, çözüm önerileri sunar. 
Pragmatik; faydacılık, gerçeğe ve eyleme dönük olan.
  • Bu edebiyatta insanı belirleyen en temel öge kolektivizmdir. Sosyalist bireysellik ancak kolektif emek içinde gelişebilir. 
Kolektivizm: Bireyci davranışın tam tersi, kolektif emeğe inanan ekonomik ya da sosyal görüş.
  • Yaşam eylem ve yaratmaktır. 
  • Bu edebiyat eğitsel işlevle yüklüdür. 
  • Sanatı her türlü dinsel ve töresel bağdan kopararak bireysel varoluş biçimi olarak algılayan bu şiir anlayışı, bireye anlam kazandıranın toplum olduğunu savunur. 
  • Bu şiir anlayışının en önemli şairi olan Nazım Hikmet özellikle Rus şair Mayakovski'den etkilenir. 
  • Toplumcu gerçekçi şairler düşünce akımı olan ve edebiyatı da etkileyen fütürizmden etkilenmiştir. 
Fütürizm (gelecekçilik): Bu akımın temel amaçları; geçmişteki estetik değerleri ve gelenekleri bütünüyle reddederek makineleşme, sürat ve dinamizm kavramlarını toplumsal hayatın temeli haline getirmektir. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
    Makinalaşmak İstiyorum
    Nazım Hikmet Ran

    trrrrum,
    trrrrum,
    trrrrum!
    trak tiki tak!
    makinalaşmak istiyorum!

    mutlak buna bir çare bulacağım
    ve ben ancak bahtiyar olacağım
    karnıma bir türbin oturtup
    kuyruğuma çift uskuru taktığım gün!
    trrrrum
    trrrrum
    trak tiki tak!
    makinalaşmak istiyorum!


  • Dilin harekete geçiren gücünden, etkisinden yararlanılmıştır. Geniş kitlelere hitap etmek, onları harekete geçirmek için söylev üslubundan yararlanılmıştır:

  • Türkiye işçi sınıfına selâm!
    Selâm yaratana!
    Tohumların tohumuna, serpilip gelişene selâm!
    Bütün yemişler dallarınızdadır.
    Beklenen günler, güzel günlerimiz ellerinizdedir,
    haklı günler, büyük günler,
    gündüzlerinde sömürülmeyen, gecelerinde aç yatılmayan,
    ekmek, gül ve hürriyet günleri.
  • Şiirde biçimden çok içeriğe önem vermişlerdir. Bu sebeple de ölçüsüz, kafiyesiz şiirler yazmışlardır. Serbest nazım; ölçü ve uyağa bağlı bulunmayan ve dizelerdeki hece sayısı değişik olan şiirler için kullanılır. 
  • Bu türde ahenk; aliterasyon, asonans ve sözcük tekrarları ile sağlanır. 
  • Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir anlayışını benimseyen şairler: Nazım Hikmet Ran, Ercüment Behzat Lav, İlhami Bekir Tez

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.