Bir Zaman Olur

Şimdi almaz oldun benim selamım
Alırsın sevdiğim, bir zaman olur
Bana işlediğin işlere nadim
Olursun sevdiğim, bir zaman olur

Beddua Edeyim Hey Güzel Sana

Beddua edeyim hey güzel sana — a
Hayır muradına eremeyesin — b
Böyle huri cefa eyledin bana — a
Bil ki hesabını veremeyesin — b

Minnet Eylemeyen Kim?

Selda Bağcan

Günümüzde Selda Bağcan, Ahmet Aslan ya da Kubat gibi pek çok sanatçı tarafından seslendirilen ve çok beğenilen "Minnet Eylemem" redifli deyiş, yaygın olarak Nesimi'ye ait bilinmektedir. Ancak sözlü kaynaktan yapılan derleme dışında bunu desteleyecek bir veri bulunmamaktadır.
TRT Müzik Dairesi THM Repertuarındaki (Sıra No: 4944) kayıtlara göre türkü Nihat Kaya tarafından derlenip (Kaynak Kişi: Ali Delice - Sivas/Divriği) notaya alınmıştır. Bu kayda göre türkünün sözleri şöyledir:

Har içinde biten gonca güle minnet eylemem
Arabi, Farisi bilmem dile minnet eylemem
Sırat-ı Müstakim üzre gözetirim Rahim'i
İblisin talim ettiği yola minnet eylemem

Sultan Murat Göç Eylemiş Geliyor

Hazır ol vaktına ey Acem şâhı
Sultan Murat göç eylemiş geliyor
Elinden alacak tâc ile tahtı
Yer götürmez asker almış geliyor

Elli bin mızraklı yüz bin Hindî’dir
Kaçar ısan âhir vaktin şimdidir
Bak Sultan Murat Han gelen kendidir
Al yeşil sancağın açmış geliyor

Elli bin de benâm benim deyici
Altmış bin de şirin câna kıyıcı
Yetmiş bin de kara postal geyici
Seksen bin de ehl-i tımar geliyor

Bu Ömer eydür kim cenge doyulmaz
Ceng içinde şirin câna kıyılmaz
Gökteki yıldızdan çoktur sayılmaz
Hacı Bektaş göç eylemiş geliyor

Aşık Ömer

Ölçü: 11'li (6+5) hece ölçüsü
Nazım şekli: Koşma
Nazım türü: Koçaklama / Yürüyüş Destanı
Yürüyüş Destanı olarak bilinen bu şiirler, düşman üzerine yürüyen orduyu daha heybetli göstermek ve askere gayret vermek için yazılırdı.
Uyak şeması: abab / cccb / dddb / eeeb

Sözcükler

âhir: son
benâm: ünlü, meşhur
tımar: Osmanlı Devleti’nde belirli bir hizmet karşılığında kişilere tahsis edilen toprak parçası.
ehl-i tımar: tımar sahibi
eydür: der, söyler, der ki

İlgili Sayfa

👉 Halk Şiiri Örnek Metinler

Yararlanılan Kaynak

Aşık Ömer Divanı'na Katkılar I, Yakup Karasoy-Orhan Yavuz

Sevdiğim

Vasiyet ederim gördüğüm vakit
Kabirim üstüne gelsin sevdiğim
El kaldırıp hayır dua eylesin
Ellerin yüzüne sürsün sevdiğim

Kara düşüm gördüm zail eylesin
Çok tuz etmek yedik helâl eylesin
Çatsın kaşlarını hilâl eylesin
Dünyalar durdukça dursun sevdiğim

Gurbet elne saldım garip başımı
Gözlerden akıttım kanlı yaşımı
Ölem ulu kuşlar çeksin leşimi
Canım tende iken gelsin sevdiğim

Der kim Ömer eydür benim mesleğim
Hak katında geçer benim dileğim
Çıkarsın hançerin delsin yüreğim
Yürekte olanı bilsin sevdiğim

Aşık Ömer

Ölçü: 11'li (6+5) hece ölçüsü
Nazım şekli: Koşma
Nazım türü: Güzelleme
Uyak şeması: abcb / dddb / eeeb / fffb

Sözcükler

zail: yok olan, ortadan kalkan
eydür: söyler, der, der ki

İlgili Sayfa

👉 Halk Şiiri Örnek Metinler

Yararlanılan Kaynak

Aşık Ömer Divanı'na Katkılar I, Yakup Karasoy-Orhan Yavuz

Aşık Ömer (17.yy)

• 17. yüzyıl saz şairi.
• Konya doğumludur. 
• Ordu şairidir. Eline sazını alıp çok genç yaşlarda seferlere çıkmıştır.
• Düzenli bir medrese eğitimi almasa da Farsça ve Arapçayı öğrenmiş ve başta Fuzulî olmak üzere klasik edebiyatın önemli şairlerini okumuştur.
• Uzun bir yaşamı olduğu ve çok gezdiği şiirlerinden anlaşılmaktadır.

Sanatı

• Karacaoğlan ve Gevheri ile 17.yüzyılın en önemli âşıklarından biridir.
• Saz şairleri arasında en çok şiiri olan odur. (1500 - 2000)
• Diğer halk şairlerine göre dili biraz ağırdır.
• Divan şiirinin etkisiyle yazmış olduğu tevhit, naat, gazel, kaside ve murabbaları vardır. Kusurları olsa da aruz veznini kullanmakta başarılıdır.
• Ona asıl ününü sağlayan koşma, semai, varsağı türlerinde sazıyla söylediği şiirlerdir.
• Şiirlerini topladığı bir Divan'ı vardır.
• Hayatının son zamanlarında yazdığı Şairnâme isimli eserinde saz şairlerinin yanında divan şairlerine de yer vererek bu konudaki bilgisini ortaya koymuştur.
• Eserleri: Divan, Şairnâme

Şairnâme'den...

Sultan Nesimi'dir cümleye serdar
Esrâr-ı aşkı ol eyledi izhâr
Derisin yüzdüler etmedi inkâr
Cânâna erince terk etti canı

Şairname Nedir?

• Saz şairleri tarafından yazılır. 
• Genellikle on birli hece ölçüsü ve destan nazım şekli ile yazılır.
• Bu tür eserlerde saz şairi, çağdaşı ya da kendisinden önce yaşamış şairlerin birtakım özelliklerine yer verir.
• Şairnâmeler, divan şairlerinden bahseden şuarâ tezkirelerine benzer. Onlar kadar olmasa da şairlerin memleketi, tarikatı, fiziki özellikleri ve kişiliklerini anlatmaları bakımından önemlidir.

Şiirlerinden

Koşma

Ela gözlerine kurban olduğum
Yüzüne bakmaya doyamadım ben
İbret için gelmiş derler cihana
Noktadır benlerin sayamadım ben

Aşkın ateşidir sinemi yakan,
Lütfuna erer mi cevrini çeken
Kollarım boynuna dolanmış iken,
Seni öpmelere kıyamadım ben.

Terk eyledim ağalarım beylerim
Boz bulanık seller gibi çağlarım
Onun için ben ah edip ağlarım
Ayrılık oduna doyamadım ben

Kaldı deli gönül kaldı hep yasta
Mevlâ’m erdir beni murada kasta
Âşık Ömer eydür sevgili dosta
Allah'ısmarladık diyemedim ben 

Koşma

Dedim dilber yanakların kızarmış
Dedi çiçek taktım gül yarasıdır
Dedim dane dane olmuş benlerin
Dedi zülfüm değdi tel yarasıdır

Dedim dilber sana yazılı kanım
Dedi niçin dersin benim sultanım
Dedim kimler sarmış ince miyânın
Dedi kendim sardım kol yarasıdır

Dedim bu Ömer’in aklını aldın
Dedi sevdiğine pişman mı oldun
Dedim dilber niçin sararıp soldun
Dedi hep çektiğim dil yarasıdır

İlgili Sayfa

• Aşık Edebiyatı

Yararlanılan Kaynaklar

Kaynakça