16 Haziran 2022 Perşembe

Tanzimat, Servetifünun ve Bağımsızlar Karma Test 1

Onun şiir üzerinde bağımsız olarak durduğu bir yazısı yoktur. Bununla birlikte Tehlil ya da Münâcaat diye bilinen dinî ve felsefi konulu şiirleri ile Reşit Paşa için yazdığı kasidelerden yola çıkılarak onun sanattan çok akla, fikre ve düz yazıya yakın olduğu söylenebilir. Edebiyat tarihçileri özellikle onun gazeteci kimliğinin altını çizerek modern Türk nesrini onunla başlatmıştır.
1. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şinasi
B) Namık Kemal
C) Ziya Paşa
D) Ahmet Mithat Efendi
E) Abdülhak Hamit Tarhan

Birey niteliği kazanamamış kahramanlar, bir karakter olmaktan çok, bir tip düzeyinde kalırlar. Büyük eserlerin özelliklerinden biri de kahramanlarının birey niteliği kazanmasıdır. Bu nitelik kahramana ve esere "sahicilik" verir.
2. Buna göre aşağıdaki yazarlardan hangisi karakter yaratmakta diğerlerine göre daha başarılıdır?
A) Şemsettin Sami
B) Ahmet Mithat Efendi
C) Hüseyin Cahit Yalçın
D) Namık Kemal
E) Halit Ziya Uşaklıgil

(I) Tanzimat edebiyatının birinci nesline mensup sanatçılarından (II) Sâmipaşazâde Sezai'nin (III) Küçük Şeyler 
(IV) adlı öykü kitabı (V) Batılı tarzda Türk öykücülüğünün başlangıcı olarak görülmektedir.
3. Parçadaki numaralanmış yerlerden hangisi bilgi yanlışlığına neden olmuştur?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

—, yetişme tarzındaki birtakım aksaklıklardan dolayı aşırı kıskanç olan bir kadının aile içinde oluşturduğu çekişmeler sonucunda hem kendisinin hem de başkalarının hayatlarını mahvetmesini anlatmaktadır. Sırrıcemal bu çekişmeler içinde cariye kimliğiyle "öteki kadın" rolünü üstlenirken Osmanlı ailesindeki "kadın çekişmelerinde cariyelerin de önemli bir faktör" olduğunu ortaya koyar. Aslında yazarın burada yapmak istediği bir kölenin acıklı hayatını anlatmak değil, kıskançlık duygusunun ortaya çıkış sebeplerini ve sonuçlarını vermektir.
4. Parçada bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Aşk-ı Memnu
B) Araba Sevdası
C) Dürdane Hanım
D) Eylül
E) Zehra

Türk edebiyatına yenilik içinde yenilik getiren bir şairdir. Buna rağmen şiirlerindeki disiplin yokluğu, dil ve üslubuna da yansımıştır. Bu dil, yaşadığı ve etkilendiği kültür nedeniyle Türkçe, Arapça, Farsça ve Fransızcanın tesiriyle oluşmuş kendine özgü bir dildir.
5. Aşağıdaki eserlerden hangisi parçada sözü edilen sanatçıya ait değildir?
A) Sahra
B) Belde
C) Bunlar O'dur
D) Nağme-i Seher
E) Garam

Tarihî bir olaya dayanan ve bu nedenle çoğunlukla gerçek kişilerin yer aldığı romanda başkahraman, vatanseverliğiyle ön plana çıkan bir askerdir. Olay örgüsünde ise ondan ziyade, İran şahına esir düşen Kırım ordusunun kumandanı Adil Giray ile Şah’ın kardeşi Perihan’ın aşkı ve devlet içindeki siyasi çekişmeler ile entrikalar konu edilir.
6. Parçada sözü edilen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet Mithat Efendi
B) Namık Kemal
C) Şemsettin Sami
D) Abdülhak Hamit Tarhan
E) Nabizâde Nazım

Çok basit ve yavaş ilerleyen bir vaka üzerine kurulmuş olan romanda asıl yük psikolojik tahlillerdedir. Yazar birbirine yaklaşan ve uzaklaşan bu üç kişiden özellikle de Suat’la Necip’i seçerek onların iç dünyalarını tahlil eder. Bu sebeple romanda fazla hareket yoktur. Daha çok iç çözümlemeler yoluyla sürdürülen ve yavaş ilerleyen bir psikolojik yapı söz konusudur.
7. Parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
B) Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
C) Eylül
D) Mai ve Siyah
E) Araba Sevdası

Vecize; bir duygu veya düşünceyi, bir ilkeyi mümkün olduğu kadar kısa, öz ve kesin bir biçimde anlatan bilgece ifadelerdir. Edebiyatımızda bu türün teorik esasları, ilk olarak Cenap Şahabettin'in yazdığı "Vecize Edebiyatı" başlıklı yazısıyla belirlenmiştir. Yine onun —, bizde türün Tanzimat'tan sonra müstakil kitap halinde neşredilmiş ilk örneği sayılır.
8. Parçada bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Tiryaki Sözleri
B) Defter-i Amal
C) Tefekkür
D) Evrak-ı Eyyam
E) Siyah Kitap

Şiir, hikaye, roman, hatıra, makale, sohbet, gezi yazısı, tarih, okul kitapları ve farklı sahalarda öğretici eserler kaleme alan yazarda hakim karakter, ansiklopedist tavırlı gazeteciliktir. Onun yazı hayatına başladığı dönemde bir tarafta, artık kendi içerisinde çözülmüş divan edebiyatını sürdürmek isteyenler, bir tarafta da kayıtsız şartsız Batı'ya teslim olmak arzusunda bulunanlar vardır, o ise bu iki grubun tam ortasındadır.
9. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet Mithat Efendi
B) Tevfik Fikret
C) Cenap Şahabettin
D) Ahmet Rasim
E) Hüseyin Rahmi Gürpınar

Leskofçalı Galip, Hersekli Arif Hikmet, Yenişehirli Avni, Recaizâde Celal Bey gibi klasik şiir zevkiyle manzumeler ortaya koyan isimlerden oluşan ve kimilerine göre de şiirimizin ilk edebî topluluğu olarak kabul edilen "—", edebî açıdan dikkat çeken bir topluluktur. İlerleyen yıllarda, modern Türk edebiyatının gelişmesinde önemli katkıları olacak iki şair — ve — sanat hayatının başlarında bu toplulukta yer alırlar.
10. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) 
Encümen-i Şuara, Şinasi, Muallim Naci
B) Encümen-i Şuara, Namık Kemal, Ziya Paşa
C) 
Encümen-i Daniş, Recaizade Mahmut Ekrem, Muallim Naci
D) 
Encümen-i Daniş, Şinasi, Ziya Paşa
E) 
Encümen-i Şuara, Namık Kemal, Recaizade Mahmut Ekrem

Onun şiirleri incelediğinde şekil, dil ve üslup bakımından eski şiirin tadını almak mümkündür. Ona asıl ününü kazandıran Terci-i Bent’ten Terkib-i Bent’e ve ünlü hicvi Zafernâme’ye kadar bütün eserlerinde, klasik şiirin nazım biçimlerini ve aruz ölçüsünü kullanmaktan geri kalmaz. Ondaki yenilik -Şinasi’de olduğu gibi- biçimde değil, içerikte görülür.
11. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şemsettin Sami
B) Ziya Paşa
C) Recaizade Mahmut Ekrem
D) Abdülhak Hamit Tarhan
E) Muallim Naci

Yaşadığı dönemde modernleşme karşıtı ve klasik edebiyat yanlısı olarak bilinen — bile, Batı edebiyatını daha iyi anlayabilmek için Fransızca öğrenmiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar ise onun eski edebiyatın taraftarı olarak görülmesini bir masaldan ibaret olduğunu söyler. Gerçekten de o, şiirde güzelliği kovalayan ve gelenek ve modern arasında denge kurmaya çalışan bir sanatçıdır.
12. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Namık Kemal
B) Şinasi
C) Recaizade Mahmut Ekrem
D) Muallim Naci
E) Abdülhak Hamit Tarhan

Servetifünun edebiyatının ön plandaki isimlerinden biri olan sanatçı, hem daha az edebî eser vermesiyle hem de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra gazeteci ve siyasetçi kimliğinin ön plana çıkmasıyla Servetifünun hareketi üzerine yapılan çalışmalarda daha geri planda kalmıştır. O, adının yaşamasını edebiyat alanındaki veriminden çok gazeteciliği ile siyasi kimliğine borçludur.
13. Parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet Şuayb
B) Celal Sahir Erozan
C) Ali Ekrem Bolayır
D) Hüseyin Cahit Yalçın
E) Süleyman Nazif

Türk edebiyatında romancı kimliğiyle ön plana çıkan sanatçı, 1908’den sonra çeşitli dergi ve gazetelerde hatıralarını neşretmiş ve daha sonra Kırk Yıl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye olmak üzere üç önemli hatıra kitabına imza atmıştır. Hayatını, tanıdığı edebî ve siyasi şahısları, yaşadığı dönemin önemli olaylarını ele alan sanatçının bu eserleri, edebiyat tarihi ve siyasi tarih çalışmaları için önemli bir kaynak konumundadır.
14. Aşağıdaki eserlerden hangisi parçada sözü edilen sanatçıya ait değildir?
A) Mensur Şiirler
B) Genç Kız Kalbi
C) Kabus
D) Bir Ölünün Defteri
E) Sefile

O sadece yeni dili bulmamış, eski dili de ayıklamış, basit hayallerin zaruretiyle nesre kaçan unsurlarını ve Türkçenin bünyesine uymayan, asırlık yürüyüşünde dil zevkinin kabul etmediği lügat ve deyişleri atmış, bir çeşit zevkiyle hatta bir çeşit dokunma, yani derinden gelen bir hisle eski Türkçeyi temizlemiştir.
15. Parçada sözü edilen dil anlayışı aşağıdaki sanatçılardan hangisi için söylenebilir?
A) Abdülhak Hamit Tarhan
B) Tevfik Fikret
C) Mehmet Akif Ersoy
D) Ahmet Haşim
E) Yahya Kemal Beyatlı

Karabibik'ten sonra yeni bir köy romanı görebilmek için tam on dokuz yılın geçmesi gerekmektedir. Nitekim, köy yaşantısından izlenimler üzerine kurulmuş; köyü ve köylüyü temel almış olan ikinci roman — 1909 yılında yayımlanır. — imzalı bu yapıt Niğde'nin yoksul bir köyünde başlayıp İstanbul'a uzandıktan sonra yine aynı köyde sarsıcı bir sonla biter.
16. Parçada bırakılan boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Yeniçeriler, Ahmet Mithat Efendi
B) Zavallı Kız, Nabizâde Nazım
C) Küçük Paşa, Ebubekir Hazım Tepeyran
D) Tesadüf, Hüseyin Rahmi Gürpınar
E) Biçare Genç, Ahmet Rasim

👉 Bu testi pdf olarak indirebilirsiniz.

İlgili Sayfalar



Cevaplar

1.A  2.E  3.A  4.E  5.D  6.B  7.C  8.A  9.D  10.B  11.B  12.D  13.D  14.B  15.E 16.C

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Desteğiniz bizim için önemli. Daha iyi içerikler üretmemiz için yorumlarınızla bize destek olabilirsiniz. Ayrıca sayfaya daha rahat ulaşmak için sayfamızı sık kullanılanlar klasörüne eklemeyi unutmayınız.