 |
| Abdülhak Hamit |
Abdülhak Hamit'in beş perdelik tiyatro eseri.
Duhter, Farsça kız, Duhter-i Hindu ise Hintli Kız ya da Hint Kızı anlamına gelmektedir.
Eserin tamamına yakını mensurdur.
Oyunda, Hindistan'daki İngiliz sömürgeciliği bir aşk üçgeni etrafında işlenir.
Eserde olaylar İngiliz egemenliğindeki Hindistan’da, Hintli kız Surucuyi ile İngiliz Subay Tomson’ın ilişkileri çevresinde gelişir.
Eserde İngiliz karakterler insanî özellikleri bakımından güvenilmez, olumsuz karakterler olarak çizilmişken doğaya yakınlıkları vurgulanan Hintliler dürüst, masum insanlar olarak tasvir edilmişlerdir.
Surucuyi her ne kadar Tomson’ı güvenilir bulmaz ancak her şeye rağmen ona aşık olmuştur. Sevdiği adamın ilgisinden başka bir beklentisi de yoktur aslında. Tomson ise Surucuyi’nin sadece güzelliğine değer verir.
Güzel bir Hintli kadınla birlikte olmak da aslında Hindistan'ın sömürüsünün farklı bir boyutudur, güzelliğin sömürülmesidir.
Tomson, Surucuyi ile birlikte olduktan sonra onunla ilişkisi keser.
Sonrasında bir İngiliz kadınla tanışır. Aslında İngiliz Vali Sir Bortel'in karısı olan bu kadın (Elizabet) ilk zamanlar gerçek kimliğini saklayarak kendisini Madam Henri olarak tanıtır.
Elizabet, gizli gizli Tomson’la görüşmeye başlar. Elizabet’in Tomson’la birlikte olmasının nedeni eşi Sir Bortel’den intikam alma arzusudur.
Bir gün Surucuyi, Tomson ve Elizabet’i birlikte görür. Tomson, önce Elizabet’in kız kardeşi olduğunu, kendisi de üç aydır neredeyse ölecek kadar ağır hasta olduğu için Surucuyi’yi aramadığını söyler. Surucuyi kendisini yalancılıkla suçladığında da onu ikna etmeye çalışmasına gerek olmadığını söyleyerek aslında Elizabet’i sevdiğini açıklar.
Tomson ile karısının ilişkisini öğrenen Vali, Tomson'u öldürmek ister. Surucuyi, Tomson’ı Sir Bortel’in kılıcından korumak için onun önüne atılır ve yaralanır. Sir Bortel’den Tomson’ı öldürmemesini rica eder ve onun kendisini sevdiğini söyler. Tomson ise bu işe sevinerek kızın sözlerini onaylar. Tomson ölümden kurtulduğuna sevinir ama Surucuyi’ye teşekkür bile etmez, hatta daha da kötü davranır.
Yaşlı bir Hintli olan Torromtor, Surucuyi’yi Tomson’ın elinden kurtarır ve onu korumak için onunla evlenir.
Elizabet, medenileştirme misyonunu benimseyerek gittiği Hindistan’da, kocası Sir Bortel’in Hintlilere yaptığı zulmü görünce Hintlilerin yanında yer alarak kocasını zehirler. Elizabet ile evlenen Tomson, vali olmuştur.
Torromtor’un vefat etmesi üzerine Surucuyi’nin sati geleneğine göre yakılması gündeme gelir. Surucuyi’nin cenaze töreninde kocasıyla birlikte yakılacağı haberi Tomson’a ulaştırılır. İngiltere bu âdeti kaldırsa da Tomson, eski sevgilisi Surucuyi’den kurtulmak için bu göz yummak ister. Elizabet ise Surucuyi’nin yanmasına karşı çıkarak Tomson’a görevini hatırlatır.
Tomson, kendi menfaatleri için Surucuyi’nin ölmesinin gerektiğini düşünür. Ona olan aşkını dile getirmekten başka hiçbir şey yapmayan Surucuyi’den düşmanı olarak bahseder. Elizabet’e, birlikte Surucuyi’nin yakılmasını izlemeye gitmelerini önerir. Tomson’ın satiyi izlemek için bu merasime gelmesiyle işler daha da karışır.
Surucuyi, Torromtor’la evliliklerinin bir formalite olduğunu, asıl kocasının Tomson olduğunu ve Tomson’la birlikte yakılmak istediğini söyler. Tomson buna karşı çıkar ancak halk bu isteği uygun bulur. Elizabet de bu konuda kocasını değil, halkı destekler.
Hintli erkekler ve Tomson’ın hesaplaştıkları bu sahnede, Tomson’ın Surucuyi’ye uyguladığı şiddet ve cinsel sömürü bir anda unutulur.
Tomson’ın eserdeki bütün olumsuz davranışlarına rağmen son sahnede Hintliler, Surucuyi’nin onunla evlenmesine karar verir. Böylece Elizabet, Tomson ve Surucuyi’nin üçlü evliliğinden oluşan alışılmadık bir sahne ile eser sonlanır.
İlgili Sayfalar
Abdülhak Hamit Tarhan
Eser Özetleri
Eser Özetleri Konu Testi 1 (Yeni)
Yararlanılan Kaynak
Sömürgeciliğe Karşı: Abdülhak Tiyatrosu, Sevim Kebeli
