Eylemde Yapı Konu Testi 1

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

Eylemde Yapı Konu Testi 1 Çözümlü

1. Aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) Parmak izlerimi arıyorlar şimdi
     İyi ki ellerim bende değil
B) Açıyorum gözümü
    Karşımda sen
C) Sularda ara beni: Yakamda
     Bir ölü gibi taşıyorum seni
D) Sende, ben imkânsızlığı seviyorum
     Fakat asla umutsuzluğu değil
E) Geçiyorum mevsim gibi kapıdan
     Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

1 / Çözüm

C — "taşıyorum" > türemiş eylem
taş- > fiil kökü (taşmak)
-ı > fiilden fiil yapan yapım eki (taşımak)
-yor > şimdiki zaman kip eki / eylem çekim eki
-um > şahıs eki / eylem çekim eki

Diğer eylemler yapım eki almadığı için yapıca basittir.
Cevap C

Not: -i (ı, i, u, ü) eki genellikle -yazı, gezi, soru, ölü gibi- fiilden isim yapsa da "taşımak" örneğinde olduğu gibi fiilden fiil yaptığı durumlar da vardır: kazı- (kazımak), sürü- (sürümek)...

Sözcükte Yapı Konu Testi 7 Çözümlü

İnsan; (I) yaşantı süresince kazandığı davranışlarla hayat (II) döngüsü içinde yer almaktadır. Bu davranışları; (III) doğuştan kalıtım yoluyla, yaşanılan (IV) çevreden (V) etkileşim yoluyla ve bilinçli olarak ve belli bir çaba sarf ederek kazanır.

1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü ötekilerden farklıdır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

1 / Çözüm

I. yaş → isim kökü
II. dön- → fiil kökü
III. doğ- → fiil kökü
IV. çevir- → fiil kökü (türetilirken ünlü kaybına uğramış)
V. et- → fiil kökü
Cevap A

Sözcükte Yapı Konu Testi 7

İnsan; (I) yaşantı süresince kazandığı davranışlarla hayat (II) döngüsü içinde yer almaktadır. Bu davranışları; (III) doğuştan kalıtım yoluyla, yaşanılan (IV) çevreden (V) etkileşim yoluyla ve bilinçli olarak ve belli bir çaba sarf ederek kazanır. 

1. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü ötekilerden farklıdır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.

Karıştırılan Ekler

Türkçede bazı eklerin sesleri aynı olsa da işlevleri farklıdır. 
Bu tür durumlarda ilgili ekin sözcükte ya da cümlede nasıl kullanıldığını doğru saptamak gerekir. Örnek olarak “ -ı, -i, -u -ü ” cümlede karşımıza yapım, iyelik ya da durum eki olarak çıkabilir.

Sesleri benzeyen işlevleri farklı olan bu tür eklere örnekler:

1. "– ım, – im, – um, – üm "
Seç-im sonuçları ekonomi kötü etkiledi. (fiilden isim y.e)
Gözlerin gözler-im-e değince (iyelik eki)
Yemek sevisi başlamadan gelir-im. (1.tekil kişi eki)
Ben-im derdim bana yeter. (tamlayan eki)
İki yıldır evli-y-im. (ek eylemin geniş zamanı)

Sözcükte Yapı İnceleme

Örnek 1

Bir adım daha yaklaştık.

at- → fiil kökü (ünsüz yumuşaması / at → ad-ım)
-ım → fiilden isim yapan yapım eki 
Türemiş sözcük

Sözcükte Yapı Konu Testi 6 Çözümlü

Kökteş kökler hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılabilen köklerdir. Bu tür kökler, kullanıldıkları yere göre isim ya da fiil köküdür.
1. Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü eylem kökü olarak kullanılmıştır?
A) Bir güven ortamı yaratamadık.
B) Yufkalar oldukça kuruydu.
C) Su kattık meğer yağlı boyaymış.
D) Ayağımdaki şiş henüz inmedi.
E) Eskimiş çoraplarınızı atmayın.

Çözüm

Soruda verildiği gibi kökteş kökler kullanıldıkları yere göre isim ya da fiil köküdür. Bu tür bir soru, köke mastar eki (-mek) eki getirilerek çözülemez. E şıkkındaki "eskimiş" sözcüğü sıfat-fiildir. Eylemsiler fiil kök veya gövdelerine getirilen eklerle yapılır. Bu nedenle "eski" kökü burada fiil köküdür. "Eski" sözcüğü isim olarak kullanılsa ve ek eylem alsaydı şöyle yazılması gerekirdi: eskiymiş
Cevap E

Sözcükte Yapı Konu Testi 6

Kökteş kökler hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılabilen köklerdir. Bu tür kökler, kullanıldıkları yere göre isim ya da fiil köküdür. 

1. Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü eylem kökü olarak kullanılmıştır? 

A) Bir güven ortamı yaratamadık.
B) Yufkalar oldukça kuruydu.
C) Su kattık meğer yağlı boyaymış.
D) Ayağımdaki şiş henüz inmedi.
E) Eskimiş çoraplarınızı atmayın.

Sözcükte Yapı Konu Kavrama Testi 1

Camları (I) tozlu, (II) küçücük mahalle (III) bakkalının karşısındaki (IV) yangın yerinin arkasından deniz (V) görünüyordu.
1. Cümledeki numaralandırılmış sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

2. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi farklı bir yapım eki almıştır?
A) Oldukça etkin bir elemandır.
B) Bilgin yoksa yorum yapma.
C) Bana çok solgun göründü.
D) Bence baskın bir renk yok.
E) Bitkin ve tükenik bir hali vardı.

Sözcükte Yapı Konu Testi 5 Çözümlü

Ne bir (I) tepecik var ne bir (II) ağaçlık. Bahar belli değil güz belli değil. Sonra bu (III) sıcak, bu yabani halk, bu hiç batmadığını sandığı gölge salmayan (IV) güneş! Köylü, kaba (V) şımarık Fransız çavuşları! 

1. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi farklı bir yapım eki almıştır?
A) I  B) II  C) III  D) IV  E) V

Çözüm

"Tepe-cik", "ağaç-lık", "ısı-cak" ve "gün-eş" sözcükleri isimden isim yapan yapım ekleri almış. "Şımar-ık" sözcüğü ise fiilden isim yapan bir yapım eki almış.
Cevap E

2. Aşağıdakilerin hangisinde "-den" eki farklı bir görevle kullanılmıştır?
A) Şiirde sözden çok müziğe yakın bir dil hedefledi.
B) Elden ele taşıyabilirsek daha çabuk biter.
C) Bu yaşta insanın hayattan bir beklentisi kalmıyor.
D) İçeriden bir ses geliyor sanki gidip baksak mı?
E) Bu, sıradan bir roman değil; daha dikkatli okumalısın.

Çözüm

E'deki "-den" eki ayrılma durum eki değil, yapım ekidir.
"...sıra-dan bir roman"
Cevap E

Şehir çoktan kaybolmuştu. O tarafta pis bir ufuk parçası hareketsiz birikmişti. Bu bulut değildi. Pis bir hava birikintisiydi. Şehir bu esmer tülün içindeydi.
3. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birden fazla yapım eki almış bir sözcük
B) Birleşik zamanlı eylem
C) Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem
D) Anlamca kaynaşmış birleşik eylem
E) Ek eylem almış sıfat tamlaması

Çözüm

Birden fazla yapım eki almış bir sözcük — bir-ik-inti (isimden fiil (birik-) sonrasında fiilden tekrar isim olmuş.)
Birleşik zamanlı eylem — kaybol-muş idi, birik-miş idi
Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem — kaybolmak
Anlamca kaynaşmış birleşik eyleme örnek yok.
Ek eylem almış sıfat tamlaması — "Bu bulut değildi."
Cevap D

4. Aşağıdakilerden hangisinin yüklemi türemiş bir fiildir?
A) Patron burada kalmamızı istemeyebilir.
B) Altı yıl bu küçük kasabada yaşamış.
C) Ondan böyle bir iyilik istememeliydim.
D) Edebiyat öğretmenimiz eskiden futbolcuymuş.
E) Deprem anında kardeşimle sokaktaydık.

Çözüm

B — "yaşamış" türemiş bir eylemdir.
yaş (isim kökü)
-a (fiilden isim yapan y.e)
-mış (öğrenilen geçmiş zaman)
Cevap B

Onun hikâyelerinde (I) güçlü bir (II) kurgu (III) yapısı, estetik bir üslup bulunmaktadır. Düzenli bir eğitim hayatı olmayan (IV) yazar, 1928 yılında üniversiteye kaydolur; fakat bu eğitimini (V) tamamlamaz.
5. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin aldığı yapım eki sözcüğün sadece yapısını değiştirmiştir?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

İsimden fiil yapan ile fiilden isim yapan yapım ekleri sözcüklerin yapısıyla birlikte türlerini de değiştirmektedir.
I. sözcüğün (güçlü) kökü bir isim olup (güç) aldığı yapım eki, sözcüğün türünü değiştirmeyip sadece yapısını değiştirmiştir.
II, III ve IV numaralı sözcüklerin (kur-, yap-, yaz-) kökü fiildir. Bu sözcükler yapım eki alarak isim gövdesi olmuştur.  

V numaralı sözcük ise isim kökü (tamam / Arapça) iken isimden fiil yapan yapım eki (-la) alarak fiil olmuştur.
Cevap A

6. Aşağıdakilerin hangisinde farklı türdeki birleşik eylemler birlikte kullanılmıştır?
A) Elâ gözlerine kurban olduğum
Yüzüne bakmaya doyamadım ben
B) Ben yavruyu tanır idim
Yoluna can verir idim
C) Konarsan güle kon dikene konma
Eski düşmanların dost olur sanma
D) Soğuk sular akar dağda
Mor menekşe biter bağda
E) Ecelim yetişti yıldızım düştü
Dostlarım ağladı düşmanım güldü

Çözüm

kurban olmak — anlamca kaynaşmış birleşik eylem
doyamadım (doyabilmek) — Kurallı birleşik eylem, yeterlik eylemi
Cevap A

7. Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir yapım eki almıştır?
A) Sucu   B) Satıcı   C) Kitapçı   D) Tüpçü   E) İşçi

Çözüm

A, C, D ve E şıklarındaki sözcüklere gelen ek, isimden isim yapan -ci ekidir.
B'de ise "-ıcı" eki fiilden isim yapmıştır.
Sat: fiil kökü / ıcı: fiilden isim yapan yapım eki
Cevap B

Bütün (I) yazılarında (II) yaşayan Türkçeyi büyük bir (III) ustalıkla kullanan Refik Halit'in (IV) romanlarındaki dil ve üslûp da dikkat (V) çekici bir güzelliktedir.
8. Cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

II — "yaşayan"
yaş: isim kökü
-a: isimden fiil y.e
y (kaynaştırma ünsüzü)
-an: fiilden isim y.e (sıfat-fiil eki)
Cevap B

I. Ne güzel geçti bütün yaz
II. Geceler küçük bahçede
III. Sen zambaklar kadar beyaz
IV. Ve ürkek bir düşüncede
V. Sanki mehtaplı gecede
9. Numaralanmış dizelerin hangi ikisinde tüm sözcükler yapısı bakımından basittir?
A) I ve II   B) III ve IV   C) I ve III   D) II ve V   E) IV ve V

Çözüm

I ve III numaralı dizelerdeki tüm sözcükler yapıları bakımından basittir.
II — gece (geç-e)
IV — ürkek (ürk-ek)
V — mehtaplı (mehtap-lı)
Cevap C

Bu köyün evleri, (I) sokakları, mezarları gibi çocuklarında da siyah bir (II) neşesizlik var. Renksiz dudakları (III) gülmenin ne olduğunu bilmiyor, (IV) durgun gözleri ağır bir melal içinde (V) ölümü düşünüyor gibi.
10. Parçada numaralanmış sözcüklerin hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Arapçadan dilimize giren "sokak" sözcüğü kök olarak kabul edilir. Sözcük, cümlede çokluk eki (-lar) ve üçüncü şahıs iyelik eki (-i) almış. Sonuç olarak "sokakları" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap A

Bu akşam gökyüzü bana, batıdan doğuya kadar dallarını uzatmış bir ağaç gibi göründü.
11. Bu cümlede kaç sözcük yapım eki almıştır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

Çözüm

Batıdan — bat-ı (fiilden isim olmuş, güneşin battığı yer anlamında)
Doğuya — doğ-u (fiilden isim olmuş, güneşin doğduğu yer anlamında)

Uzatmış — uza-t (fiilden fiil yapan y.e)
Göründü — gör-ün (fiilden fiil yapan y.e)
Cevap C

Onu her sabah dirilten (I) gündelik arzulardan birini de hissetmiyordu. Aklına Şinasi’yle münakaşası (II) gelince bu hatıranın yükünden kurtulmak ister gibi yorganı üstünden attı ve (III) yataktan atladı. Başı hep düşünmeye cesaret edemediği şeylerle (IV) doluydu ve bir dakika sonraya bile hâkim olamayacak kadar istikbalden (V) korkuyordu.
12. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I, II, III ve IV numaralı sözcükler türemiştir.
I — günde-lik (isimden isim)
II — gel-ince (zarf-fiil eki) Bütün fiilimsi ekleri birer yapım ekidir.
III — yat-ak (fiilden isim)
IV — dol-u (fiilden isim)
V numaralı sözcük ise çekimli bir eylemdir ve yapısı bakımından da basittir. Burada eylem kökü (kork-), şimdiki zaman kip eki -(i)yor ile ek eylem (hikaye birleşik zaman, -idi) almış.
Cevap E

I. Yazım kurallarından üç soru çıkacakmış.
II. İstersen yarın yardıma gelirim.
III. Dünkü listede adım yoktu, diyor.
IV. Seçim akşamı film seyretmeyi tercih ettik.
V. Onun için biçim değil içerik önemliydi.
13. Altı çizili sözcüklere göre numaralanmış cümlelerde "-im" eki kaç farklı görevde kullanılmıştır?
A) 1   B) 2   C) 3   D) 4   E) 5

Çözüm

I, IV ve V. sözcüklerde "-im" eki fiilden isim yapan yapım ekidir.
II — gel-ir-im (şahıs eki)
III — (benim) ad-ım (iyelik eki)
Cevap C

Yazar üzerine yapılan birçok çalışmada da belirtildiği gibi onun en baskın mizaç özellikleri olarak şunlar görülmektedir: yalnız, aylak, insanları ve tabiatı seven, hayalperest.
14. Parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birleşik sıfat
B) Fiilden türemiş isim
C) İsimden türemiş isim
D) İsimden türemiş fiil
E) Gövdeden türemiş sıfat-fiil

Çözüm

Birleşik sıfat — birçok
Fiilden türemiş isim — yaz-ar, bas-kın...
İsimden türemiş isim — yalın-ız (yalnız)
İsimden türemiş fiile örnek yok.
Gövdeden türemiş sıfat-fiil — yap-ıl-an (gövde: yapıl-)
Cevap D

O zaman başından (I) aşkındı derdi,
Mermeri (II) oyardı, taşı delerdi.
Kaç (III) yanık yolcuya (IV) soğuk su verdi,
Değdi kaç (V) dudağa çoban çeşmesi
15. Dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I — aş-kın (-gin: fiilden isim y.e)
III — yan-ık (-ik: fiilden isim y.e)
IV — soğu-k (-k: fiilden isim y.e
V — dud (tut)-ak (-ak fiilden isim y.e)
Cevap B

16. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde "-er" eki isimden fiil yapan yapım ekidir?
A) Arkadaşları olarak onun için yüzer lira topladık.
B) Aramızda hiçbir zaman bir çıkar ilişkisi olmamıştı.
C) Küçükken nedense çöpçülerden çok korkardım.
D) Sararmış takvim yapraklarını çevirdi bir bir.
E) Cebinde bir mektup çıkarıp masaya koymuş.

Çözüm

A — yüz-er (isimden isim y.e)
B — çık-ar ilişkisi (fiilden isim y.e)
C — kork-ar-dı-m (geniş zaman kip eki)
D — sarı-ar (isimden fiil y.e) Sözcük türetilirken ünlü kaybına uğramıştır.
E — çık-ar-ıp (fiilden fiil y.e)
Cevap D

(I) Yalnız göğün bu parçasında birçok ince, uzun, (II) karışık damarlar vardı ki, içten bir (III) aydınlık, bir sedef (IV) parlaklığı ile henüz yanıyor, renkli, ziyalı (V) görünüyordu.
17. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi türetilirken ünlü kaybına uğramıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

"Yalın" sözcüğü türetilirken ünlü düşmesine uğramış.
yalın: isim kökü
-ız: isimden isim yapan y.e
Cevap A

Gökler bulutlanıyor, rüzgar (I) serinliyordu
Serpilmeye (II) başladı bir rüzgar ince ince
Son yokuş noktasından (III) düzlüğe çevrilince
Nihayetsiz bir ova (IV) ağarttı benzimizi
Yollar bir şerit gibi ufka (V) bağladı bizi
18. Dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

ağartmak (beyazlatmak)
IV — ağ (ak): isim kökü
-ar: isimden fiil yapan y.e
-t: fiilden fiil yapan y.e
Cevap D

Köyde her şey (I) uyku içinde, (II) sessiz izbelerin kapıları ağızlarına kadar (III) açık, içlerinde in cin yok. Yalnız sinekler kara bulut gibi, (IV) boğucu havanın içinde (V) uçuşup vızıldıyor.
19. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi gövdeden türemiştir?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Gövde, kökün yapım eki almış halidir.
V — uçuşup
uç-: fiil kökü
-uş: fiilden fiil yapan y.e (gövde)
-up: zarf-fiil eki, fiilden isim yapan y.e
Cevap E

I. Öğretmen ilk derste defterlerimize göz attı.
II. Bugün döneceğini bilemezdim.
III. Teliflerini hiç düşünmeden reddetti.
IV. Benim için fark etmez, dedi.
V. Sen yazadur ben birazdan gelirim.
20. Numaralanmış cümlelerdeki birleşik fiiller türleri bakımından eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I — "Göz atmak", anlamca kaynaşmış birleşik eylemdir.
II ve V — "Bilemezdim" yeterlik eyleminin olumsuzu, "yazadur" ise sürerlik eylemidir. Sonuç olarak ikisi de kurallı birleşik eylemdir.
III ve IV — "Reddetmek" ve "fark etmek" yardımcı eylemle kurulan birleşik eylemdir.
Cevap A

👉👉 Testin çözümsüz hali için tıklayınız. (pdf)

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Sözcükte Yapı Konu Testi 5

Ne bir (I) tepecik var ne bir (II) ağaçlık. Bahar belli değil güz belli değil. Sonra bu (III) sıcak, bu yabani halk, bu hiç batmadığını sandığı gölge salmayan (IV) güneş! Köylü, kaba (V) şımarık Fransız çavuşları!
1. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi farklı bir yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

2. Aşağıdakilerin hangisinde "-den" eki farklı bir görevle kullanılmıştır?
A) Şiirde sözden çok müziğe yakın bir dil hedefledi.
B) Elden ele taşıyabilirsek daha çabuk biter.
C) Bu yaşta insanın hayattan bir beklentisi kalmıyor.
D) İçeriden bir ses geliyor sanki gidip baksak mı?
E) Bu, sıradan bir roman değil; daha dikkatli okumalısın.

Şehir çoktan kaybolmuştu. O tarafta pis bir ufuk parçası hareketsiz birikmişti. Bu bulut değildi. Pis bir hava birikintisiydi. Şehir bu esmer tülün içindeydi.
3. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birden fazla yapım eki almış bir sözcük
B) Birleşik zamanlı eylem
C) Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylem
D) Anlamca kaynaşmış birleşik eylem
E) Ek eylem almış sıfat tamlaması

4. Aşağıdakilerden hangisinin yüklemi türemiş bir fiildir?
A) Patron burada kalmamızı istemeyebilir.
B) Altı yıl bu küçük kasabada yaşamış.
C) Ondan böyle bir iyilik istememeliydim.
D) Edebiyat öğretmenimiz eskiden futbolcuymuş.
E) Deprem anında kardeşimle sokaktaydık.

Onun hikâyelerinde (I) güçlü bir (II) kurgu (III) yapısı, estetik bir üslup bulunmaktadır. Düzenli bir eğitim hayatı olmayan (IV) yazar, 1928 yılında üniversiteye kaydolur; fakat bu eğitimini (V) tamamlamaz.
5. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin aldığı yapım eki sözcüğün sadece yapısını değiştirmiştir?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

6. Aşağıdakilerin hangisinde farklı türdeki birleşik eylemler birlikte kullanılmıştır?
A) Elâ gözlerine kurban olduğum
Yüzüne bakmaya doyamadım ben
B) Ben yavruyu tanır idim
Yoluna can verir idim
C) Konarsan güle kon dikene konma
Eski düşmanların dost olur sanma
D) Soğuk sular akar dağda
Mor menekşe biter bağda
E) Ecelim yetişti yıldızım düştü
Dostlarım ağladı düşmanım güldü

7. Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir yapım eki almıştır?
A) Sucu   B) Satıcı   C) Kitapçı   D) Tüpçü   E) İşçi

Bütün (I) yazılarında (II) yaşayan Türkçeyi büyük bir (III) ustalıkla kullanan Refik Halit'in (IV) romanlarındaki dil ve üslûp da dikkat (V) çekici bir güzelliktedir.
8. Cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

I. Ne güzel geçti bütün yaz
II. Geceler küçük bahçede
III. Sen zambaklar kadar beyaz
IV. Ve ürkek bir düşüncede
V. Sanki mehtaplı gecede
9. Numaralanmış dizelerin hangi ikisinde tüm sözcükler yapısı bakımından basittir?
A) I ve II   B) III ve IV   C) I ve III   D) II ve V   E) IV ve V

Bu köyün evleri, (I) sokakları, mezarları gibi çocuklarında da siyah bir (II) neşesizlik var. Renksiz dudakları (III) gülmenin ne olduğunu bilmiyor, (IV) durgun gözleri ağır bir melal içinde (V) ölümü düşünüyor gibi.
10. Parçada numaralanmış sözcüklerin hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Bu akşam gökyüzü bana, batıdan doğuya kadar dallarını uzatmış bir ağaç gibi göründü.
11. Bu cümlede kaç sözcük yapım eki almıştır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

Onu her sabah dirilten (I) gündelik arzulardan birini de hissetmiyordu. Aklına Şinasi’yle münakaşası (II) gelince bu hatıranın yükünden kurtulmak ister gibi yorganı üstünden attı ve (III) yataktan atladı. Başı hep düşünmeye cesaret edemediği şeylerle (IV) doluydu ve bir dakika sonraya bile hâkim olamayacak kadar istikbalden (V) korkuyordu.
12. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

I. Yazım kurallarından üç soru çıkacakmış.
II. İstersen yarın yardıma gelirim.
III. Dünkü listede adım yoktu, diyor.
IV. Seçim akşamı film seyretmeyi tercih ettik.
V. Onun için biçim değil içerik önemliydi.
13. Altı çizili sözcüklere göre numaralanmış cümlelerde "-im" eki kaç farklı görevde kullanılmıştır?
A) 1   B) 2   C) 3   D) 4   E) 5

Yazar üzerine yapılan birçok çalışmada da belirtildiği gibi onun en baskın mizaç özellikleri olarak şunlar görülmektedir: yalnız, aylak, insanları ve tabiatı seven, hayalperest.
14. Parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birleşik sıfat
B) Fiilden türemiş isim
C) İsimden türemiş isim
D) İsimden türemiş fiil
E) Gövdeden türemiş sıfat-fiil

O zaman başından (I) aşkındı derdi,
Mermeri (II) oyardı, taşı delerdi.
Kaç (III) yanık yolcuya (IV) soğuk su verdi,
Değdi kaç (V) dudağa çoban çeşmesi
15. Dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

16. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde "-er" eki isimden fiil yapan yapım ekidir?
A) Arkadaşları olarak onun için yüzer lira topladık.
B) Aramızda hiçbir zaman bir çıkar ilişkisi olmamıştı.
C) Küçükken nedense çöpçülerden çok korkardım.
D) Sararmış takvim yapraklarını çevirdi bir bir.
E) Cebinde bir mektup çıkarıp masaya koymuş.

(I) Yalnız göğün bu parçasında birçok ince, uzun, (II) karışık damarlar vardı ki, içten bir (III) aydınlık, bir sedef (IV) parlaklığı ile henüz yanıyor, renkli, ziyalı (V) görünüyordu.
17. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi türetilirken ünlü kaybına uğramıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Gökler bulutlanıyor, rüzgar (I) serinliyordu
Serpilmeye (II) başladı bir rüzgar ince ince
Son yokuş noktasından (III) düzlüğe çevrilince
Nihayetsiz bir ova (IV) ağarttı benzimizi
Yollar bir şerit gibi ufka (V) bağladı bizi
18. Dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Köyde her şey (I) uyku içinde, (II) sessiz izbelerin kapıları ağızlarına kadar (III) açık, içlerinde in cin yok. Yalnız sinekler kara bulut gibi, (IV) boğucu havanın içinde (V) uçuşup vızıldıyor.
19. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi gövdeden türemiştir?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

I. Öğretmen ilk derste defterlerimize göz attı.
II. Bugün döneceğini bilemezdim.
III. Teliflerini hiç düşünmeden reddetti.
IV. Benim için fark etmez, dedi.
V. Sen yazadur ben birazdan gelirim.
20. Numaralanmış cümlelerdeki birleşik fiiller türleri bakımından eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

👉👉 Bu testi pdf olarak indirmek için tıklayınız.

👉 Bu testteki soruların çözümü için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Cevaplar

1.E  2.E  3.D  4.B  5.A  6.A  7.B  8.B  9.C  10.A  11.C  12.E  13.C  14.D  15.B  16.D  17.A  18.D 19.E  20.A

Sözcükte Yapı Konu Testi 4 Çözümlü

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi türemiş bir eylem değildir?
A) Bir süredir Bodrum'da yaşıyor.
B) Bu konuda çok ilerledik.
C) Eli hâlâ kanıyordu.
D) Hava artık erken kararıyor.
E) Sorulardan biri yanlıştı.

Çözüm

A — yaş-a (mak)
B — ileri-le (mek)
C — kan-a (mak)
D — kar-ar (mak)
E'de yüklem görevindeki "yanlıştı" sözcüğü eylemden (yanıl-) türemiş bir isimdir. Sözcük ek eylem alarak yüklem görevine gelmiştir.
Cevap E

(I) Bahçeli bir evde büyüyen bir çocuğun hayal dünyası çok geniş olur. Ben (II) 

çocukluğumun bütün güzel günlerini o köşkte (III) geçirdim diyebilirim. Daha sonraları oturduğumuz köşkte bir (IV) yangın çıktı ve biz tekrar Erenköy’de başka bir eve kiracı olarak (V) geçtik.
2. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi "fiilden fiil yapan yapım eki" almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

geç- (fiil kökü)
-ir (fiilden fiil yapan yapım eki)
geçir- (fiil gövdesi)
Cevap C

I. Yeni elemandan verim alamadık.
II. Ödevim tam beş sayfa tuttu.
III. Ben bu konuda çok rahatım.
IV. Vatandaş geçim derdine düşmüş.
V. Üç gün daha sargıda kalacak elim.
3. Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin aldığı "-im" ekleri görevleri bakımında eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

ver-im / geç-im (fiilden isim yapan y.e)
ödev-im / el-im (iyelik eki)
rahat-ım (ek eylemin geniş zamanı)
Cevap C 

(I) Güneşin (II) doğması ile dünya (III) nasıl (IV) aydınlığa kavuşursa (V) sevgilinin 

görünmesiyle de âşığın dünyası aydınlanır.
4. Numaralanmış sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III    D) IV    E) V

Çözüm

I — Gün-eş (İsimden isim) Türemiş söz.
II — doğ-ma (fiilden isim) Türemiş söz.
III — nasıl > ne + asıl → Birleşik söz.
IV — ay-dın-lık (İsimden isim / İsimden isim) Türemiş söz.

V — sev-gi-li (Fiilden isim / İsimden isim) Türemiş söz.

Cevap C

Yattığın yerden senin de
Bulutlar görünür mü
Seyret gökyüzünü
Bir cam genişliğinde
5. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Belirtme durum eki
B) Yaklaşma durum eki
C) Birleşik eylem
D) Hem iyelik hem yapım eki almış sözcük
E) Fiilden fiil yapan yapım eki

Çözüm

Belirtme durum eki — gökyüzü-n-ü
Yaklaşma durum eki almış sözcüğe örnek yok.
Birleşik eylem — seyret
Hem iyelik hem yapım eki almış sözcük — (cam) gen-iş-lik-i
Fiilden fiil yapan yapım eki — gör(mek) > gör-ün (mek)
Cevap B

Yalnız akrep kuyruğu gibi bükülmüş pomatlı ibrişim bıyıklar zıddıma gidiyor.
6. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) İsimden isim yapan yapım eki
B) Sıfat-fiil eki
C) Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük
D) Fiilden fiil yapan yapım eki
E) Duyulan geçmiş zaman kip eki

Çözüm

İsimden isim yapan yapım eki — pomat-lı
Sıfat-fiil eki — bükül-müş...bıyıklar
Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük — yalnız (yalın-ız)
Fiilden fiil yapan yapım eki — bük (mek) > bük-ül (mek)
Duyulan geçmiş zaman kip ekine örnek yok.
Cevap E

(I) Gece, yeryüzü varıp (II) uykuya
(III) Issızlıkta ay inince suya
(IV) Benzedin odamda bir (V) sabaha
7. Altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I — geç (isim kökü) > gec-e (isimden isim) Türemiş söz.
II — uyu- (fiil kökü) > uyu-ku (fiilden isim) Türemiş söz.
III — ıssız (isim kökü) > ıssız-lık (isimden isim) Türemiş söz.
IV — beniz (isim kökü) > beniz-e (isimden fiil) Türemiş söz.
V — Yönelme durum eki alan "sabaha" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap E

İnsanın bilim ve teknoloji yardımıyla doğayı kendi ihtiyaçlarına uygun yollarda etkilemesi sürecinin sonu gelmez.
8. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Fiilden isim yapan yapım eki

B) İsimden fiil yapan yapım eki

C) Fiilden fiil yapan yapım eki

D) Ad durum eki

E) İyelik eki

Çözüm

Fiilden isim yapan yapım eki → bil-im, doğ-a, uy-gun, et-ki, sür-eç
İsimden fiil yapan yapım eki → etki-le
Fiilden fiil yapan yapım ekine örnek yok.
Ad durum eki → doğa-y-ı / yollar-da
İyelik eki → yardım-ı, ihtiyaçlar-ı, etkileme-s-i, son-u
Cevap C

9. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklı bir yapım eki almıştır?
A) O, bu okulun korucu müdürüydü.
B) Seyyar satıcı giremez, diyor.
C) Mektupta alıcı kısmı boş bırakılmış.
D) Bizi gerici olmakla suçladı.

E) Bize kalıcı bir çözüm gerekiyor.

Çözüm

A — koru (mak) > koru-cu (fiilden isim)
B — sat (mak) > sat-ıcı (fiilden isim)
C — al (mak) > al-ıcı (fiilden isim)
D — geri (isim kökü) > geri-ci (isimden isim)
E — kal (mak) > kal-ıcı (fiilden isim)
Cevap D

Siz (I) ölümsüz çiçeği taşırsınız (II) göğsünüzde
(III) Karanlığın ormanında iman (IV) güneşidir gözünüz
Soluğunuz, (V) umutsuz ceylanların gözyaşına sünger
10. Bu dizelerde altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. sözcük birden fazla yapım eki almıştır.
B) II. sözcük türetilirken ünlü kaybına uğramıştır.
C) III. sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır.
D) IV. sözcük ek eylem almıştır.
E) V. sözcüğün kökü eylemdir.

Çözüm

I — öl-üm-süz (fiilden isim / isimden isim)
II — "göğsünüzde" sözcüğünde ünlü kaybı var ancak sözcük türemiş değildir.
III — kara (isim kökü) (n) -lık (isimden isim) -ın (tamlayan eki, çekim eki)
IV — "güneşi-dir (ek eylemin görülen geç. zm.)
V — um (mak) eylem kökü
Cevap B

Şair doğan kişi beyninde taşıdığı (I) aşırı sevgi yüzünden bütün (II) yatırımını şiire verir. Yani bir ağacın kökleri nasıl toprağın altından kendi (III) güçlü olması için bir şeyler (IV) emerse, şair de her şeyi şiire dönüştürmek için hayatının her safhası, her anı kesilse yine oradan şiir sevgisi (V) fışkırır.

11. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV    E) V

Çözüm

I — aş-ır-ı (fiilden isim) →Türemiş söz.
II — yat-ır-ım (fiilden fiil / fiilden isim) →Türemiş söz.
III — güç-lü (isimden isim) →Türemiş söz.
IV — em-er-se (fiil kip ekleri) → Basit söz.
V — fış (yansıma sözcük, isim kökü) -kır (isimden fiil) →Türemiş söz.
Cevap D

Antik döneme kadar hastalıkları tedavi etmek ya da kötü ruhları bedenden çıkarmak için kullanılan hızlı, yavaş, sert ya da yumuşak melodiler ile ikna ve etki edici sözlerden oluşan şarkılar müzikle tedavinin temelini oluşturmuştur.
12. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) İsimden isim yapan yapım ekine
B) Fiilden isim yapan yapım ekine
C) Fiilden fiil yapan yapım ekine
D) Sıfat-fiil ekine
E) Üçüncü çoğul kişi iyelik ekine

Çözüm

İsimden isim yapan yapım ekine → hasta-lık
Fiilden isim yapan yapım ekine → dön-em
Fiilden fiil yapan yapım ekine → çık-ar (mak)
Sıfat-fiil ekine → kullanıl-an, oluş-an
Üçüncü çoğul kişi iyelik ekine örnek yok. (Onların) hastalıkları anlamı yok.
Cevap E

Her yerde ırkımızın izi, her yerde geçmişim
Her yerde ceddimin bana bir ders olan sesi
Toprakta, dalgalarda ve mermerde geçmişim
Her yerde Türklüğün o büyük ruhu, gölgesi
13. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Fiilden türemiş isim

B) İsimden türemiş isim
C) Birden fazla isim tamlaması
D) Birden fazla yapım eki almış bir sözcük
E) Birden fazla çekim eki almış bir sözcük

Çözüm

Fiilden türemiş isim → büyü-k
İsimden türemiş isim → Türk-lük
Birden fazla isim tamlaması → ırkımızın izi, ceddimin sesi...
Birden fazla yapım eki almış bir sözcük yok.
Birden fazla çekim eki almış bir sözcük → dal-ga-lar-da
Cevap D

İnsan dilini diğer işaret sistemlerinden ayıran bir başka önemli özellik de üretken olmasıdır.
14. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Sesteş kök

B) İsim tamlaması

C) Fiil gövdesinden türemiş isim

D) Türemiş sıfat

E) Ortak kök

Çözüm

Sesteş kök → dil (Sesteş kök, yazılışları ve okunuşları aynı olduğu halde anlamları tamamen farklı olan köklerdir: sal, gül, yüz, yaz, dal, yan, kır, sol, at...)
İsim tamlaması → insan dili
Fiil gövdesinden türemiş isim → üret (fiil gövdesi) üret-ken
Türemiş sıfat → önemli (özellik)
Cümlede ortak köke örnek yok. (Hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılabilen köklerdir. Kullanıldığı yere göre isim ya da fiil kökü olabilen bu kökler arasında anlam ilgisi açıktır: eski, ekşi, güven, boya, güreş, tat, kuru vb.)
Cevap E

Şiir (I) insanların en derin duygu, (II) düşünce ve hayallerinin (III) kelimelerle ifadesidir. Erdem Bayazıt, şiirsiz bir toplumun düşünülemeyeceğini söyler. Ona göre şiir, insanoğlunun asla kapatılması mümkün olmayan (IV) özgürlük penceresidir. İnsan, ufku şiirle (V) gözler; aklın ötesine şiirle geçer.
15. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?
A) I   B) II  C) III   D) IV   E) V

Çözüm

göz: isim kökü
-le: isimden fiil yapan yapım eki
-r: geniş zaman kip eki, çekim eki
Cevap E

İslamoğlu (I) derler benim (II) adıma
(III) Dayanılmaz ince (IV) bıçağımın tadına
Üç yüz (V) atlı gelemiyor yanıma
16. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi ikisi yapısı bakımından basittir?
A) I ve II   B) II ve IV   C) III ve V   D) I ve III   E) IV ve V

Çözüm

I — Basit sözcük
de- (fiil kökü)
-r (geniş zaman kip eki)
-ler (şahıs eki)

II — Basit sözcük
ad (isim kökü)
-ım (iyelik eki)
-a (yönelme eki)
Cevap A

Dil, (I) bireylerin erken (II) yaşlardan itibaren özel bir çaba harcamadan edindiği, (III) yazılı veya sözlü biçimiyle hemen hemen her insanın herhangi bir biçimde (IV) sürekli kullandığı doğal bir (V) iletişim aracıdır.
17. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?
A) I    B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

I — bireylerin
bir (isim kökü)
-ey (isimden isim y.e)
-ler (çokluk eki)
-in (tamlayan eki)
Cevap A

Hastane (I) önünde incir (II) ağacı
Doktor (III) bulamadı (IV) bana ilacı
Baştabip geliyor (V) zehirden acı
18. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözüm

Basit sözcükler: önünde, ağacı, bana, zehirden
Birleşik sözcük: bulamadı (bulabilmek)
Cevap C

Zile'nin yolları dardır geçilmez
Soğuktur suları bir tas içilmez
Anadan geçilir yârdan geçilmez
19. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Fiilden türemiş isim

B) Belirtme durum eki almış isim

C) Birden fazla ek eylem

D) İsim tamlaması

E) Fiilden türemiş fiil

Çözüm

Fiilden türemiş isim → soğu-k

Birden fazla ek eylem → dar-dır, soğuk-tur
İsim tamlaması → Zile'nin yolları
Fiilden türemiş fiil → geç-il

Dizelerde belirtme durum eki almış sözcük yok.

Cevap B

Öldük ölümden bir şeyler umarak
Bir büyük boşlukta bozuldu büyü
20. Bu dizelerdeki türemiş sözcük sayısı kaçtır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

Çözüm

Türemiş sözcükler: ölüm (öl-üm), umarak (um-arak), büyük (büyü-k), boşluk (boş-luk), bozuldu (boz-ul)
Cevap D

👉 Sayfanın çözümsüz hali için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Sözcükte Yapı Konu Testi 4

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi türemiş bir eylem değildir?
A) Bir süredir Bodrum'da yaşıyor.
B) Bu konuda çok ilerledik.
C) Eli hâlâ kanıyordu.
D) Hava artık erken kararıyor.
E) Sorulardan biri yanlıştı.

(I) Bahçeli bir evde büyüyen bir çocuğun hayal dünyası çok geniş olur. Ben (II) çocukluğumun bütün güzel günlerini o köşkte (III) geçirdim diyebilirim. Daha sonraları oturduğumuz köşkte bir (IV) yangın çıktı ve biz tekrar Erenköy’de başka bir eve kiracı olarak (V) geçtik.
2. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi "fiilden fiil yapan yapım eki" almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

I. Yeni elemandan verim alamadık.
II. Ödevim tam beş sayfa tuttu.
III. Ben bu konuda çok rahatım.
IV. Vatandaş geçim derdine düşmüş.
V. Üç gün daha sargıda kalacak elim.
3. Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin aldığı "-im" ekleri görevleri bakımında eşleştirilse hangisi dışarıda kalır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

(I) Güneşin (II) doğması ile dünya (III) nasıl (IV) aydınlığa kavuşursa (V) sevgilinin görünmesiyle de âşığın dünyası aydınlanır.

4. Numaralanmış sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III    D) IV    E) V

Yattığın yerden senin de
Bulutlar görünür mü
Seyret gökyüzünü
Bir cam genişliğinde
5. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Belirtme durum eki
B) Yaklaşma durum eki
C) Birleşik eylem
D) Hem iyelik hem yapım eki almış sözcük
E) Fiilden fiil yapan yapım eki

Yalnız akrep kuyruğu gibi bükülmüş pomatlı ibrişim bıyıklar zıddıma gidiyor.
6. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) İsimden isim yapan yapım eki
B) Sıfat-fiil eki
C) Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük
D) Fiilden fiil yapan yapım eki
E) Duyulan geçmiş zaman kip eki

(I) Gece, yeryüzü varıp (II) uykuya
(III) Issızlıkta ay inince suya
(IV) Benzedin odamda bir (V) sabaha
7. Altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

İnsanın bilim ve teknoloji yardımıyla doğayı kendi ihtiyaçlarına uygun yollarda etkilemesi sürecinin sonu gelmez.
8. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Fiilden isim yapan yapım eki

B) İsimden fiil yapan yapım eki

C) Fiilden fiil yapan yapım eki

D) Ad durum eki

E) İyelik eki

9. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklı bir yapım eki almıştır?
A) O, bu okulun kurucu müdürüydü.
B) Seyyar satıcı giremez, diyor.
C) Mektupta alıcı kısmı boş bırakılmış.
D) Bizi gerici olmakla suçladı.

E) Bize kalıcı bir çözüm gerekiyor.

Siz (I) ölümsüz çiçeği taşırsınız (II) göğsünüzde
(III) Karanlığın ormanında iman (IV) güneşidir gözünüz
Soluğunuz, (V) umutsuz ceylanların gözyaşına sünger
10. Bu dizelerde altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. sözcük birden fazla yapım eki almıştır.
B) II. sözcük türetilirken ünlü kaybına uğramıştır.
C) III. sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır.
D) IV. sözcük ek eylem almıştır.
E) V. sözcüğün kökü eylemdir.

Şair doğan kişi beyninde taşıdığı (I) aşırı sevgi yüzünden bütün (II) yatırımını şiire verir. Yani bir ağacın kökleri nasıl toprağın altından kendi (III) güçlü olması için bir şeyler (IV) emerse, şair de her şeyi şiire dönüştürmek için hayatının her safhası, her anı kesilse yine oradan şiir sevgisi (V) fışkırır.

11. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV    E) V

Antik döneme kadar hastalıkları tedavi etmek ya da kötü ruhları bedenden çıkarmak için kullanılan hızlı, yavaş, sert ya da yumuşak melodiler ile ikna ve etki edici sözlerden oluşan şarkılar müzikle tedavinin temelini oluşturmuştur.
12. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) İsimden isim yapan yapım ekine
B) Fiilden isim yapan yapım ekine
C) Fiilden fiil yapan yapım ekine
D) Sıfat-fiil ekine
E) Üçüncü çoğul kişi iyelik ekine

Her yerde ırkımızın izi, her yerde geçmişim
Her yerde ceddimin bana bir ders olan sesi
Toprakta, dalgalarda ve mermerde geçmişim
Her yerde Türklüğün o büyük ruhu, gölgesi
13. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Fiilden türemiş isim

B) İsimden türemiş isim
C) Birden fazla isim tamlaması
D) Birden fazla yapım eki almış bir sözcük
E) Birden fazla çekim eki almış bir sözcük

İnsan dilini diğer işaret sistemlerinden ayıran bir başka önemli özellik de üretken olmasıdır.
14. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Sesteş kök

B) İsim tamlaması

C) Fiil gövdesinden türemiş isim

D) Türemiş sıfat

E) Ortak kök

Şiir (I) insanların en derin duygu, (II) düşünce ve hayallerinin (III) kelimelerle ifadesidir. Erdem Bayazıt, şiirsiz bir toplumun düşünülemeyeceğini söyler. Ona göre şiir, insanoğlunun asla kapatılması mümkün olmayan (IV) özgürlük penceresidir. İnsan, ufku şiirle (V) gözler; aklın ötesine şiirle geçer.
15. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?
A) I   B) II  C) III   D) IV   E) V

İslamoğlu (I) derler benim (II) adıma
(III) Dayanılmaz ince (IV) bıçağımın tadına
Üç yüz (V) atlı gelemiyor yanıma
16. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi ikisi yapısı bakımından basittir?
A) I ve II   B) II ve IV   C) III ve V   D) I ve III   E) IV ve V

Dil, (I) bireylerin erken (II) yaşlardan itibaren özel bir çaba harcamadan edindiği, (III) yazılı veya sözlü biçimiyle hemen hemen her insanın herhangi bir biçimde (IV) sürekli kullandığı doğal bir (V) iletişim aracıdır.
17. Parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?
A) I    B) II   C) III   D) IV   E) V

Hastane (I) önünde incir (II) ağacı
Doktor (III) bulamadı (IV) bana ilacı
Baştabip geliyor (V) zehirden acı
18. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Zile'nin yolları dardır geçilmez
Soğuktur suları bir tas içilmez
Anadan geçilir yârdan geçilmez
19. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Fiilden türemiş isim

B) Belirtme durum eki almış isim

C) Birden fazla ek eylem

D) İsim tamlaması

E) Fiilden türemiş fiil

Öldük ölümden bir şeyler umarak
Bir büyük boşlukta bozuldu büyü
20. Bu dizelerdeki türemiş sözcük sayısı kaçtır?
A) 2   B) 3   C) 4   D) 5   E) 6

👉 Bu testi pdf olarak indirebilirsiniz!

👉 Ayrıntılı çözümler için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Konularına Göre Çıkmış Sorular

👉 TYT - AYT Konu Testleri

Cevaplar

1.E  2.C  3.C  4.C  5.B  6.E  7.E  8.C  9.D 10.B 11.D 12.E  13.D  14.E  15.E  16.A  17.A  18.C  19.B  20.D

Yapı Bilgisi Çıkmış Sorular Çözümlü

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -ce eki, eklendiği kelimenin anlamında bir küçültme yapmıştır? (1983 ÖYS)
A) Yumuşakçalar omurgasız, suda yaşayan, kabuklu hayvanlardır.
B) Çocuklar büyükçe bir binanın önünde birdirbir oynuyorlardı. 

C) Çocukların kendisini askerce selamlamasından çok hoşlanırdı.
D) O, bu insanca davranıştan mutlaka etkilenir.
E) Okulda buluşup topluca sinemaya giderler.

Çözümü

A — yumuşakçalar: hayvanlar aleminde bir sınıf
B — büyükçe: biraz büyük, büyüğe yakın
C — askerce: asker gibi
D — insanca: insana yakışır biçimde
E — topluca: beraber, topluca olarak
Cevap B

Sözcükte Yapı Konu Testi 2 Çözümlü

1. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) Batının postalarını taşıyor doğuya.
B) Sırrımızı da yanında götürdü.
C) Sıcak kumlar yatağımız, söğütler çatımız.
D) Gözünüze görünemem, göze görünmez ölüler.
E) Anılarım kar topluyor inceden.

Çözümü

A'da "doğuya" — doğ-u (fiilden isim, türemiş)
C'de "çatımız" — çat-ı (fiilden isim, türemiş)
D'de "ölüler" — öl-ü (fiilden isim, türemiş)
E'de "anılarım" — an-ı (fiilden isim, türemiş)
B'de "sırrımızı" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap B

(I) Vurgunum şu Kızkulesi'ne
Ne de şirin (II) görünüyor uzaktan
Karacaahmet
Hiç de söyledikleri gibi değil
Düşündürmüyor adama (III) ölümü
Umudumu (IV) yitirmedim
Ölüm (V) umutsuzlar için olmalı
2. Altı çizili sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

"vurgunum" — vur-gun (fiilden isim)
"görünüyor" — gör-ün (fiilden fiil)
"ölümü" — öl-üm (fiilden isim)
"yitirmedim" — yit-ir (fiilden fiil)
"umutsuzlar" — um-ut-suz (fiilden isim - isimden isim)
Cevap E

Hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılabilen köklere kökteş (ortak) kök denir. Kullanıldığı yere göre isim ya da fiil kökü olabilen bu kökler arasında anlam ilgisi açıktır.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kökteş köke örnek yoktur?
A) Nerede eski sabahlar, o kalp, o ateş nerede?
B) Elde bir silah hâlâ barış diyor.
C) O tat kalmadı artık kirazlarda.
D) Kuru güz yaprakları uçuşuyor rüzgarlarda
E) Ne güzel geçti bütün yaz

Çözümü

A'da — eski
B'de — barış
C'de — tat
D'de — kuru
E şıkkındaki "yaz" sözcüğü sesteş köke örnektir.
Cevap E

Dalga dalga hücum edip pişmanlıklar
Unutuşun o tunç kapısını (I) zorlar
Ve ruh, atılan oklarla delik deşik;
İşte, doğduğun eski evdesin birden,
(II) Yolunu (III) gözlüyor lamba ve merdiven,
Susmuş ninnilerle (IV) gıcırdıyor beşik
Ve cümle (V) yitikler, mağluplar, mahzunlar...
4. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

"zorlar" — zor (isim kökü)
"yolunu" — yol (isim kökü)
"gözlüyor" — göz (isim kökü)
"gıcırdıyor" — gıcır (isim kökü, yansıma ses)
"yitikler" — yit- (fiil kökü)
Cevap E

Sevmiyorum suyunda yıkanmamış (I) rüzgarı;
Dalgaların gözümde tütüyor mavi, (II) yeşil...
İçimi (III) güldürmüyor sensiz ay (IV) ışıkları;
Ufkundan yükselmeyen güneşler (V) güneş değil!
5. Altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından farklıdır?
A) I    B) II    C) III    D) IV    E) V

Çözümü

"yeşil" — yaş-ıl (isimden isim, türemiş)
"ışıkları" — ışı-k (fiilden isim, türemiş)
"güldürmüyor" — gül-dür (fiilden fiil, türemiş)
"güneş" — gün-eş (isimden isim, türemiş)
"rüzgar" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap A

Uğradığı öbür kurumda da aynı (I) durumla karşılaştı, (II) yalnız bu kez, kardeşine çok benzeyen kibirli bir genç sordu soruları. Kurumlardan sonra (III) büyük mağazalara uğradı: bitmek tükenmek bilmeyen şişinmeler, alçalışı, sonunda da boş iş olmadığına ilişkin (IV) bilgiler. Hoşnutsuzluğa kapılmadı, garip bir (V) biçimde, bu saçmalığa bulaştığını düşünmedi bile; yaşayan, genç bir adamdı ve bunu sürdürmek için de para gerekiyordu, parayı elde etmenin tek yolu çalışmaktı.
6. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi farklı bir yapım eki almıştır?
A) I   B) II    C) III    D) IV    E) V

Çözümü

"durumla" — dur-um (fiilden isim)
"yalnız" — yalın-ız (isimden isim)
"büyük" — büyü-k (fiilden isim)
"bilgiler" — bil-gi (fiilden isim)
"biçimde" — biç-im (fiilden isim)
Cevap B

İyelik ekleri; varlığın kime, neye, kaçıncı kişiye ait olduğunu bildirir. Bir isim çekim eki olan bu ekler sadece isim soylu sözcüklere gelir.
7. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde iyelik eki yoktur?
A) Anladım ki: sevda, gençlik, şeref, şan...
Asılsızmış şu yalancı dünyada.
B) Hasretinle yad ellerde dolaşan
Hızır'ı bulsa yine ermez murada.
C) Yalnız senin dağında, ya ovanda
Başım gökte, alnım açık gezerim.
D) Hürüm derim, eskisinden daha hür,
Zincirinle bağlansa da ayağım.
E) Şimdikinden daha ferah görünür,
Zindanında olsa bile durağım.

Çözümü

B'de — (senin) hasret-in
C'de — (senin) dağ-ın, ova-n; (benim) baş-ım, aln-ım
D'de — (onun) eski-s-i, (benim) ayağ-ım
E'de — (senin) zindan-ın, (benim) durağım
Cevap A

Beşinci Cadde'de, eteklerini savuran (I) ılık yele karşı yürürken, kulakla duyulabilecek bir hayranlık uyandırıyorlardı (II) çevrelerinde. Gazete ve (III) dergi satan küçük büfelerin önünde toplanan ağırkanlı delikanlılar, kızları mırıltılarla, ünlemlerle, hatta - en büyük ödül sayılan - ıslıklarla karşılıyorlardı. Annabel'le Midge gönül indirip (IV) adımlarını hızlandırmaya bile gerek duymadan geçiyorlardı erkeklerin (V) yanından.
8. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV    E) V

Çözümü

"ılık" — ılı- (fiil kökü)
"çevrelerinde" — çevir- (fiil kökü)
"dergi" — der- (fiil kökü)
"adımlarını" — at- (fiil kökü)
Cevap E

Son yolcunun gömüldü yolda son adımları,
Bekçi sert bir vuruşla kırdı kaldırımları.
Mezarda ölü gibi yalnız kaldım odamda:
Yanan alnım duvarda, sönen gözlerim camda
9. Dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Birden fazla çekim eki alan isim
B) İsimden isim yapan yapım eki
C) Fiilden isim yapan yapım eki
D) Fiilden fiil yapan yapım eki
E) İsimden fiil yapan yapım eki

Çözümü

Birden fazla çekim eki alan isim — oda-m-da...
İsimden isim yapan yapım eki — yol-cu
Fiilden isim yapan yapım eki — öl-ü
Fiilden fiil yapan yapım eki — göm-ül
Dizelerde isimden fiil yapan yapım ekine örnek yok.
Cevap E

Aklı başka yerdeydi ama işine devam ediyordu. Önüne (I) düşmesin diye bir iple bağladığı (II) saçları arkasından sarkıyor, çalışırken iki (III) yana sallanıyordu. Kocaman bir sandığın (IV) üstüne teneke maşrapalarla tabaklar yerleştirip bıçak ve çatalları (V) dizdi.
10. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü sesteş özellik göstermez?
A) I   B) II   C) III   D) IV    E) V

Çözümü

"düşmesin" — düş(mek) - düş (rüya, hayal)
"saçları" — insan saçı - saç(mak)
"yana" — yan (taraf) - yan(mak)
"dizdi" — diz(mek) - eklem
Cevap D

Gencin siyah, gür bir sakalı vardı, (I) yaşlının sakalına ak düşmüştü. Kafaları, yüzleri (II) ıslaktı, saçlarında, sert (III) sakallarında su damlaları duruyor, (IV) yanakları parlıyordu. Sessiz sessiz durup (V) doğuda yükselen ışıklara baktılar, birlikte esnediler, dağları ufka çizen çizgi boyunca uzanan kırmızılığı seyrettiler.
11. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi sadece çekim eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

"yaşlının" — yaş-lı-n-ın (yapım eki, tamlayan eki)
"ıslaktı" — ısla-k-tı (yapım eki, ek eylem)
"yanakları" — yan-ak-lar-ı (yapım eki, çokluk eki, belirtme durum eki)
"doğuda" — doğ-u-da (yapım eki, bulunma durum eki)
Cevap C

(I) Ölü bir yılan gibi yatıyordu aramızda
(II) Yorgun, kirli ve (III) umutsuz (IV) geçmişim
Oysa bilmediğin bir şey (V) vardı sevgilim
Ben sende bütün aşklarımı temize çektim
12. Dizedeki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

"ölü" — öl- (fiil kökü)
"yorgun" — yor- (fiil kökü)
"umutsuz" — um- (fiil kökü)
"geçmişim" — geç- (fiil kökü)
"vardı" sözcüğünün dizedeki anlamına bakmak lazım. Dizelerde eylem anlamında değil "yok" sözcüğünün karşıtı olarak kullanılmış. O nedenle isim köküdür.
Cevap E

(I) Anılarım kar (II) topluyor inceden,
Bir yorgan gibi (III) geçmişimin üstüne.
Ama yine de unutuş değil bu,
(IV) Sızlatıyor sensizliği tersine.
Senin kim (V) olduğunu bile bilmezken.
13. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi türetilirken ünlü kaybına uğramıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

"sızlatıyor" — sız(ı)-la (mak)
Cevap D

I. Yalnız senin tatlı esen havanda
Kendi milli gururumu sezerim
II. Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek
Bizim diyarımız da bir bir baharı saklar!
III. Ayakların yorulur, dizlerin üşür, gelme
Bu boş kalan evime
IV. Şairim şair olmasına
Canım kurban şiirin gerçeğine, hasına
V. Dikildiler yol üstüne
Bir dilim ekmeği çok görenler
14. Altı çizili sözcüklerde kullanılan "-im" eki dizelerde kaç farklı görevle kullanılmıştır?
A) 5   B) 4   C) 3   D) 2   E) 1

Çözümü

I'de — kişi eki
II'de — tamlayan eki (ben ve biz'de tamlayan eki -im'dir)
III'de — iyelik eki
IV'de — ek eylem
V'de — yapım eki
Cevap A

O, beyaz bir kuştu, uzun kanatlı;
Ardında (I) ışıktan bir iz bıraktı.
Yol gibi (II) dağları aştı bir atlı
(III) Arada bir engin deniz bıraktı.
Uzaktan gelirken derin akisler,
Kapadı geçtiğim (IV) yolları sisler.
Tutuştu içimde birikmiş hisler;
(V) Gönlümü o kadar temiz bıraktı.
15. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
A) 1   B) 2    C) 3    D) 4    E) 5

Çözümü

"ışıktan" — ışı-k (fiilden isim, türemiş)
Cevap A

16. Aşağıdakilerin hangisinde kurallı birleşik eylem yoktur?
A) Çocuklar, el ele, bir halka oluvermiş.
B) Bir teselli bulurdun ruhumu görebilsen.
C) Dalından ayrılan meyveye kulak ver.
D) Bakakalır, otlar arasından melil mahzun.
E) Hıncını alamamış sanki insanlardan.

Çözümü

A'da — oluvermiş (tezlik eylemi)
B'de — görebilsen (yeterlik eylemi)
D'de — bakakalır (sürerlik eylemi)
E'de — alamamış (yeterlik eyleminin olumsuzu)
C'de "kulak ver" anlamca kaynaşmış birleşik eylemdir.
Cevap C

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük farklı bir yapım eki almıştır?
A) Toplanır hüzünler, bir gece dalgın dursan.
B) Anılarımıza da mı saygın kalmadı?
C) Sesin andırıyor gergin bir yayı.
D) Keskin bir ürperişle kımıldandı anbean.
E) İnsan kokusu sinmiş mısralara vurgunum.

Çözümü

A'da "dalgın" — dal-gın (fiilden isim)
C'de "gergin" — ger-gin (fiilden isim)
D'de "keskin" — kes-kin (fiilden isim)
E'de "vurgunum" — vur-gun (fiilden isim)
B şıkında "saygın" — say-gı (fiilden isim), (senin) saygı-n
Cevap B

18. Aşağıdaki dizelerdeki altı çizili eylemlerin hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Bir yağmuru dinlercesine bütün
Anları iç içe bilirim
B) Türküler yitirdim dağlarda
Çiğdemleri rüzgar okşar ya,
C) Ve biz de burda bitirdik destanımızı.
Biliyoruz ki layığınca olmadı bu kitap
D) İskambil oynardık altı kol,
Fasulye pişirirdik elimizle
E) Dünyada geçirdim çocukluğumu
İnsanlardan eşya yaparlar

Çözümü

B'de "yitirdim" — yit-ir (fiilden fiil, türemiş)
C'de "bitirdik" — bit-ir (fiilden fiil, türemiş)
D'de "pişirdik" — piş-ir (fiilden fiil, türemiş)
E'de "geçirdim" — geç-ir (fiilden fiil, türemiş)
Cevap A

Fabrika (I) bacaları çatlayacak (II) hırsından
Sefaletler, felaketler ve kötü niyet
Her gün götürüyor (III) içimizden birini
Şu fabrika, şu vapur, lokomotif (IV) düdüğü
(V) Şarkısını tekrarlıyor ezilmişler şehrinin.

19. Dizelerdeki altı çizili sözcüklerden hangisi hem iyelik eki hem belirtme durum eki almıştır?
A) I   B) II   C) III   D) IV   E) V

Çözümü

(ezilmişler şehrin-in) şarkı-s-ı → iyelik
şarkısı-n-ı → belirtme
Cevap E

Beyefendi, (I) biraz gazetenizden (II) başınızı kaldırıp (III) gökyüzüne bakın; (IV) çevrenize, kuşlara, ağaçlara, çocuklara... Aslında yargılamak istemem sizi ama bunca güzellik varken nasıl mahkûm edebiliyorsunuz kendinizi (V) yalnızlığa.
20. Altı çizili sözcükler yapıları bakımından eşleştirilse hangisi bu eşleştirmenin dışında kalır?
A) I    B) II    C) III    D) IV    E) V

Çözümü

"biraz" — birleşik sözcük
"gökyüzüne" — birleşik sözcük
"çevrenize" — çev(i)r-e - türemiş sözcük
"yalnızlığa" — yalın-ız-lık - türemiş sözcük
"başınıza" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap B

👉 Sayfanın çözümsüz hali için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 1

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 1 Çözümlü

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 3

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 3 Çözümlü

Sözcükte Yapı Konu Testi 1 Çözümlü

Sisler bulvarı bir (I) gece (II) haykırmıştı
Ağaçlar yatıyordu yoksuldu
Bütün yaprakları (III) sararmıştı
Bütün bir sonbahar ağlamıştı
(IV) Ağlayan sanki İstanbul'du
Öl desen belki ölecektim
İçimde biber gibi bir kahır
Bütün şiirlerimi yakacaktım
(V) Yalnızlık bana dokunuyordu
1. Altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü sözcük türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I    B)II    C)III    D)IV    E)V

Çözümü

gece — ("geç" - isim kökü)
haykırmıştı — ("hay" - isim kökü, ünlem)
sararmıştı — ("sarı" - isim kökü)
yalnızlık — ("yalın" - isim kökü)
ağlayan — ("ağla-" fiil kökü)
Cevap D

Ben bir bahriye neferiyim
Gözlerimi balıklar yedi
Görmek ve ağlamak bitti benim için
Uzun boylu adamdım sağlığımda
İnanmazsanız elbiselerime bakın
2. Dizelerde aşağıdakilerden hangisine örnek yoktur?
A) Birleşik zamanlı fiil
B) Ek eylem
C) Hem yapım hem çekim eki almış sözcük
D) Birleşik fiil
E) Belirtisiz isim tamlaması

Çözümü

Birleşik zamanlı fiil — inanmazsanız (geniş zamanın şartı)
Ek eylem — neferi-y-im (ek eylemin geniş zamanı)
Hem yapım hem çekim eki almış sözcük — sağlığımda
Belirtisiz isim tamlaması — bahriye neferi
Dizelerde birleşik fiile örnek yok.
Cevap D

İlk şiiri Kastamonu Lisesinde öğrenci iken Gençlik (I) dergisinde (II) yayımlayan şair, Millî edebiyat akımının Cumhuriyet’ten sonra (III) yetiştirdiği en güçlü temsilcilerinden biridir. Millî değer ve şahsiyetleri konu alan şiirleriyle dînî iman ve heyecanı işleyen şiirleri, 1950’den sonra yetişen yeni nesillerde tarih şuurunun ve dinî (IV) duyguların uyanmasında ve gelişmesinde önemli rol (V) oynamıştır.
3. Altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü diğerlerinden farklıdır?
A) I      B)II      C)III      D)IV       E)V

Çözümü

dergisinde — "der-" fiil kökü
yayımlanan — "yay-" fiil kökü
yetiştirdiği — "yet-" fiil kökü
duyguların — "duy-" fiil kökü
oynamıştır — "oyun" isim kökü
Cevap E

(I) Yaşıyor olmak ne kadar tuhaf bir şey. Laf olsun diye söylemiyorum. (II) Yağmurun  kapısını ıslattığı bu mekanda, buğulu bir camın ardında, (III) karanlık suların üstündeki ışıklı gerdanlığı izlerken bunu iliklerimde hissettim. Bu duygu birdenbire, kolumu sıkan niyeti (IV) kestirilemez bir (V) yabancı gibi varlığını belli etti.
4. Numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I    B) II    C) III    D) IV     E) V

Çözümü

yaşıyor — yaş-a (türemiş)
yağmurun — yağ-mur (türemiş)
karanlık — kara-n-lık (türemiş)
yabancı — yaban-cı (türemiş)
kestirilemez — kestir+ebilmek (yeterlik eylemi, birleşik eylem)
Cevap D

Üç derdim var birbirinden seçilmez
Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm,
Daracık daracık bir yerim de yok.
Akşam geçiyor yaban arısını iterek
Yüreğimin toprak yığını kuşlarla hafifliyor
5. Dizelerde aşağıdakilerin hangisine örnek yoktur? 
A) Ünlü daralması
B) Birleşik zamanlı eylem 
C) Edat
D) Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük
E) Fiilden türemiş isim

Çözümü

Ünlü daralması — "hafifle-"
Edat — kuşlar+ile
Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük — "ayrılık - ay(ı)r-ı-lık"
Fiilden türemiş isim — "ayır(mak) - ayrı"
Dizelerde birleşik zamanlı eyleme örnek yok.
Cevap B

(I) Eskisi gibi yaşıyorum
Gezerek, düşünerek
Yalnız biletsiz biniyorum vapura, trene
Pazarlıksız alışveriş ediyorum
(II) Geceleri (III) evimdeyim, (IV) rahatım yerinde
Bir de sıkılınca pencereyi açabilsem
Ah... (V) Başımı kaşımak, çiçek koparmak
El sıkmak istiyorum arada bir
6. Altı çizili sözcüklerden hangisi bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren bir ek almamıştır?
A) I.    B) II.   C) III.    D) IV.     E) V. 

Çözümü

Bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren bir ek, iyelik ekidir.
Dizelerde "geceleri" sözcüğü iyelik eki almamıştır.
Cevap B

Yeniden başlasam bu sefer korkmadan
Koklayıp birbirimizi çöpe atmadan
Satırlar uçar gider aklımdan
Sana sarı laleler aldım çiçek pazarından
7. Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Hem iyelik hem durum eki almış birden fazla sözcük
B) Ünsüz yumuşamasına aykırı sözcük
C) Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük
D) Farklı türden eylemsiler
E) Ünlü değişimine örnek

Çözümü

Hem iyelik hem durum eki almış birden fazla sözcük — "akl-ım-dan", "pazar-ı-n-dan"
Ünsüz yumuşamasına aykırı sözcük — "çöpe"
Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük — "koku-la, koklamak"
Ünlü değişimine örnek — "sen-sana"
Dizelerde farklı türden eylemsilere örnek yok. 
Dizelerdeki tüm eylemsiler zarf-fiildir.
Cevap D

17. yüzyılda Türk korsanları tarafından tutsak edilen bir Venedikli; astronomi, fizik ve resimden anlamaktadır. Bu bilgisi sayesinde köleler (I) arasında özel bir yere sahip olur. Kısa zamanda ününü yayılan Köle, Paşayla görüşmek için (II) çağrılır. Bu aşamada hayatının (III) dönüm noktasını yaşar. Kendisine dış görünüş olarak çok (IV) benzeyen ve Hoca diye anılan Türk'ü karşısında görür, çok (V) şaşırır ve korkar. 
8. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapısı bakımından ötekilerden farklıdır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V. 

Çözümü

çağrılır — çağır-ıl (türemiş)
dönüm — dön-üm (türemiş)
benzeyen — beniz-e-y-en (türemiş)
şaşırır — şaş-ır (türemiş)
"arasında" sözcüğü yapısı bakımından basittir.
Cevap A

Güncel bir konunun, birbirinden farklı bakış açılarına sahip uzman kişiler tarafından bir topluluk önünde ele alınıp tartışılmasıdır. Açık oturum, dinleyiciler önünde bir salonda yapılabileceği gibi televizyonda yayınlanması için stüdyoda da yapılabilir. Günümüzde televizyonda özellikle günlük siyasi olayların tartışıldığı açık oturumlar çok izlenmektedir.
9. Parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Birden fazla yapım eki almış sözcük
B) Düzlük-yuvarlaklık uyumuna uymayan birden fazla sözcük
C) Birleşik zamanlı eylem
D) Türemiş sıfat
E) Zarf-fiil 

Çözümü

Birden fazla yapım eki almış sözcük — "top-lu-luk"
Düzlük-yuvarlaklık uyumuna uymayan birden fazla sözcük — salon, televizyon, stüdyo
Türemiş sıfat — güncel (konu), farklı (bakış açıları)
Zarf-fiil — alınıp
Parçada birleşik zamanlı eyleme örnek yok.
Cevap C

Bir yangın ormanından püskürmüş genç fidanlardı
Güneşten ışık yontarlardı sert adamlardı
Hoyrattı gülüşleri aydınlığı çalkalardı
Gittiler akşam olmadan ortalık karardı
10. Dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Yansıma sesten türemiş eylem
B) İsimden türemiş fiil
C) Yönelme eki almış isim
D) Birleşik zamanlı eylem
E) Fiilden türemiş isim

Çözümü

Yansıma sesten türemiş eylem — "püs,püf"
İsimden türemiş fiil — "kara-r (mak)"
Birleşik zamanlı eylem — "yont-ar-lar-dı, geniş zamanın hikayesi"
Fiilden türemiş isim — "yan-gın"
Dizelerde yönelme eki almış isim yok.
Cevap C

Hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılabilen köklere ortak (kökteş) kök denir. Kullanıldığı yere göre isim ya da fiil kökü olabilen bu kökler arasında anlam ilgisi açıktır. 
11. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ortak (kökteş) kök değildir?
A) ekşi   B) güven   C) eski   D) acı   E) kara

Çözümü

ekşi, güven, eski, ve acı ortak köktür. "Kara" ise sesteş köktür.
Cevap E

(I) Yapıtlarını okuduğum gençler şunu bilmelidir: Değerlendirmelerimde, vardığım (II) yargılarda dostluğun, arkadaşlığın en küçük bir payı yoktur. Benim bu (III) tutumum  karşısında, “Gençleri umutsuzluğa düşürmemek, yüreklendirmek gerekir.” diyenler var. Oysa benim ölçütlerim değişken bir nitelik taşır. Yazdıklarımın hiçbiri bir düşünceye (IV) bağlanmanın ya da ortak bir görüşü savunmanın ürünü değildir. İncelediğim ürünler arasında farklı dünya görüşlerini yansıtanlar var. Ben bu ürünlerin duygularımı (V) etkileyen  yönlerini savunuyorum. 

12. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü sözcük türü bakımından ötekilerden farklıdır?
A) V    B) IV    C) III.    D) II     E) I

Çözümü

yapıtlarını — "yap-" fiil kökü
yargılarda — "yar-" fiil kökü
tutumum — "tut-" fiil kökü
etkileyen — "et-" fiil kökü
bağlanmanın — "bağ" isim kökü
Cevap D

Bir şair düşünün, (I) ölümünden sonraki yaşı, gerçek (II) yaşının çok üzerinde. Bu durum yalnızca şairler için değil, öteki sanatçılar için de böyledir. Gerçek (III) yaşları kaç olursa olsun, (IV) ölüm sonrası (V) yaşlarındaki sayı büyüdükçe sanatçılar da büyür, ölümsüzleşir.
13. Parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi iyelik eki almamıştır?
A) I.    B) II.    C) III.    D) IV.    E) V.

Çözümü

(onun) ölüm-ü
(onun) yaş-ı
(onların) yaş-ları
(onların) yaş-ları-ndaki
ölüm — öl-üm (yapım eki)
Cevap D

(I) Bilinç akışı yöntemi, öykü ve romanlarda karakterlerin, geçmişe ve bugüne ilişkin duygu, düşünce ve anılarının aktarımında kullanılan bir tekniktir. Bu teknikle yazar, okura kendi (II) duygularını anlayabilme (III) olanağı sunar. Bir başka anlatımla (IV) okurun, gerçeği farklı (V) boyutlarda görmesini sağlar.
14. Altı çizili sözcüklerden hangisi farklı bir yapım eki almıştır?
A) I.     B) II.     C) III.     D) IV.      E) V.

Çözümü

bilinç — bil-inç (fiilden isim)
duygularını — duy-gu (fiilden isim)
olanağı — ol-anak (fiilden isim)
okurun — oku-r (fiilden isim)
boyutlarda — boy-ut (isimden isim)
Cevap E

Hava keskin bir kömür kokusuyla dolar,
Kapanırdı daha gün batmadan kapılar
Bu, afyon ruhu gibi baygın mahalleden,
Hayalimde tek çizgi bir sen kalmışsın, sen!
Hülyasındaki geniş aydınlığa gülen
Gözlerin, dişlerin ve ak pak gerdanınla
Ne güzel komşumuzdun sen, Fahriye abla!
15. Dizelerde iyelik eki alan sözcük sayısı kaçtır?
A) 8     B) 7    C) 6     D) 5     E) 4

Çözümü

(kömür) kokusu,
(afyon) ruhu,
(benim) hayalim,
(onun) hülyası,
(senin) gözlerin, dişlerin, gerdanın;
(bizim) komşumuz
Cevap A

👉 Sayfanın çözümsüz hali için tıklayınız.

İlgili Sayfalar

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 2

👉 Sözcükte Yapı Konu Testi 3

Konu Anlatımları

👉 Sözcükte Yapı Giriş

👉 İsim Çekim Ekleri

👉 Eylem Çekim Ekleri

👉 Yapım Ekleri