3 Kasım 2018 Cumartesi

Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

  • Garip Hareketi’nin etkisinin sürdüğü yıllarda eser vermeye başlayan şairlerdir.
  • I.Yeni (Garip) ve sonrasında ortaya çıkan İkinci Yeni'ye katılmadılar.
  • Şiirlerinde ideolojik yaklaşımlardan genelde uzak durdular.
  • Her biri kendine özgü bir şiir tarzına sahiptir.
  • Şiirlerinde yeni bir dil, üslup ve bakış açısı aradılar. 
Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914 - 2008)
  • "Destan Şairi" olarak bilinir. 
  • "Türkçem Benim Ses Bayrağım" dizesi ile ünlüdür.
  • Her şiirinde bir yeniyi dener gibidir. Şiirleri devamlı gelişme ve değişim gösterir. 
  • Şiirlerindeki tema ve biçimlerin çeşitliliği dikkat çeker. Milli edebiyat anlayışından saf şiire, saf şiirden toplumcu şiire uzanan geniş bir yelpazede eser vermiştir.
  • Kurallı biçimlerden serbest biçimlere, yoğun anlamlı özlerden en yalın anlamlara varan şiir türlerini dener. 
  • Bireyselden toplumsala, millî duygulardan evrensel sorunlara kadar birçok konuda şiirler söylemiştir.
  • Şiirlerinde, Millî Mücadele geniş bir yer tutar.
  • Hayatı boyunca birçok ödül alan Dağlarca'nın kitaplarının bir kısmı çeşitli dillere çevrilmiştir. 
  • Türk edebiyatının en verimli şairlerinden biri olan Dağlarca'nın şiir kitaplarının sayısı çocuk kitaplarıyla yüzü bulur.
  • Şiir Kitaplarından Öne Çıkanlar: Havaya Çizilen Dünya, Çocuk ve Allah, Üç Şehitler Destanı, Çanakkale Destanı, Çakırın Destanı, Yedi Memetler...
Fazıl Hüsnü Dağlarca hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Behçet Necatigil (1916 - 1979)
  • Evler Şairi olarak bilinir.
  • Hiçbir edebî gruba katılmamıştır.
  • Şiirlerini hem hece hem de serbest ölçüyle yazmıştır. 
  • Şiirin ideolojiden uzak tutulması gerektiğini savunur. 
  • Divan, halk ve tasavvuf şiirinden kendine özgü biçimde yararlanmış, şiirde geleneğe önem vermiştir.
  • İlk dönem şiirleri daha açık ve daha kolay anlaşılırken 1955'ten sonra yazdıkları daha kapalıdır.
  • Şiirlerinde genelde ev, aile, çevre, aşk, ölüm, çocukluk özlemi, yalnızlık, yaşlılık ve kentleşmenin ortaya çıkardığı problemleri işlemiştir.
  • Şiirlerine karamsarlık, hüzün ve acı hâkimdir. 
  • Şiir dışında inceleme, çeviri, radyo oyunu alanlarında da eserleri vardır. 
  • Şiir Kitapları: Kapalı Çarşı, Çevre, Evler, Eski ToprakArada, Dar Çağ, Yaz Dönemi, Divançe, İki Başına Yürümek, En/Cam, Zebra, Kareler Aklar, Sevgilerde, Beyler, Söyleriz
  • İnceleme: Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü
➤ Behçet Necatigil hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Cahit Külebi (1917 - 1997)
  • Tokat’ın Zile ilçesine bağlı Çeltek köyünde doğmuştur. 
  • İçinden çıktığı toprakları ve o toprağın insanlarını - ideolojik söyleme sapmadan - insancıl duygularla anlatmıştır. 
  • Anadolu'yu iyimser, açık ve gerçekçi bir bakışla işlemiştir.
  • Bu açılardan memleketçi şiirimize yeni bir ses getirmiştir.
  • Sivas Yollarında, Tokat’a Doğru, Hikaye, Yurdum gibi şiirlerinde çocukluğunun ve gençliğinin geçtiği yerlerden izlenimlerini anlatmıştır. 
  • Şiirlerinde türkülere benzeyen, yalın ve samimi bir dil kullanır. 
  • Hayale pek yer vermez, gerçekçi bir anlayışla yazmıştır. 
  • Şiir Kitapları: Adamın Biri, Rüzgar, Atatürk Kurtuluş Savaşı'nda,Yeşeren Otlar, Süt, Türk Mavisi, Yangın, Güz Türküleri
Cahit Külebi hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Özdemir Asaf (1923 – 1981)
  • Şiirlerini döneminden ayrı bir dil ve söyleyiş tarzıyla yazmıştır. 
  • Asıl ününü kolayca akılda kalan kısa şiirleri kazanmıştır.
  • Şiir anlayışında beslendiği kaynaklardan en önemlisi felsefedir.
  • Birkaç dizelik şiirleri ile şaşırtma ve ironiden yararlanmıştır:
  • Şiirlerde “sen – ben” ikilemini ele almıştır. 
  • Yaşadıklarını, çevresindeki olayları soyutlaştırarak düşünce planına aktarmıştır.
  • Lavinia şiiri ile ünlüdür.
  • Şiir Kitapları: Dünya Kaçtı Gözüme, Sen Sen Sen, Bir Kapı Önünde...
➤ Özdemir Asaf hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Bedri Rahmi Eyüboğlu (1911 - 1975)
  • Ressam, şair ve yazar.
  • Ressam kişiliğinden gelen ögeler şiirlerinde önemli yer tutar.
  • Eserlerinde halk söyleyişlerinden, renklerden ve folklordan yararlanmıştır. 
  • Şiiri, modern şiir ile halk şiirini birleştiren bir çizgidedir.
  • Anadolu insanının yoksul yaşamını da anlatmıştır. 
  • Şiirlerinde biçim, ölçü, uyak kaygısı taşımamıştır. 
  • Şiirlerini doğal ve akıcı bir üslupla yazmıştır. 
  • Gezi ve deneme türündeki yapıtlarında halk kültürü, halk sanatı konusundaki düşüncelerini ortaya koymuştur.
  • Sitem ve Karadut şiirleri ile ünlüdür.
  • Şiir Kitapları: Yaradana Mektuplar, Karadut, Tuz, Üçü Birden, Dördü Birden, Karadut 69, Dol Karabakır Dol
Bedri Rahmi Eyüboğlu hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Necati Cumalı (1921 - 2001)
  • Roman, hikaye, oyun, deneme yazarı, şair. 
  • Edebiyata şiirle başlayan yazar, şiir dışında tiyatro, hikaye, roman, deneme, senaryo, hatıra gibi birçok türde eser verdi.
  • Şiirlerinde yalın, gösterişsiz, sade bir dil kullandı.
  • Şiirlerinde tabiat, toplumsal sorunlar, gündelik hayat, aşk, yalnızlık, geçmişe özlem gibi konuları ele aldı.
  • Şair, ahengi aliterasyon ve asonans ile sağlamış, kafiye ve vezne ise önem vermedi.
  • 24 tiyatro eseri veren yazarın tiyatro eserleri diğer türlere göre daha ön plandadır.
  • Şiir: Kızılçullu Yolu, Harbe Gidenin Şarkıları, Mayıs Ayı Notları, Güzel Aydınlık, Denizin İlk Yükselişi, İmbatla Gelen,Güneş Çizgisi, Yağmurlu Deniz, Başaklar Gebe, Ceylan Ağıdı, Aç Güneş, Bozkırda Bir Atlı, Yarasın Beyler, Tufandan Önce, Aşklar Yalnızlıklar, Kısmeti Kapalı Gençlik
  • Roman: Zeliş, Yağmurlar ve Topraklar, Acı Tütün (Tütün Zamanı Üçlemesi), Aşk da Gezer, Uç Minik Serçem, Viran Dağlar
  • Oyun: Boş Beşik, Mine, Nalınlar, Derya Gülü, Ezik Otlar, Vur Emri, Tehlikeli Güvercin, Yeni Çıkan Şarkılar, Masalar, Kaynana Ciğeri, Aşk Duvarı, Zorla İspanyol, Gömü, Bakanı Bekliyoruz, Kristof Kolomb'un Yumurtası, Yürüyen Geceyi Dinle, Yaralı Geyik, Dün Gece Neredeydiniz, İş Karar Vermekte
Necati Cumalı hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Attila İlhan (1925 – 2005)
  • Şiir, roman, senaryo gibi edebiyatın pek çok türünde eser verdi. 
  • Cebbaroğlu Mehemmed adlı şiiriyle edebiyat dünyasının ilgisini çekti. 
  • 1948'de ilk şiir kitabı Duvar'ı yayımladı.
  • 1954’te yayımladığı “Sisler Bulvarı” kitabıyla toplumcu anlayıştan çok bireyseli öne çıkaran şiirlere ağırlık verdi.
  • 1950'li yılları İzmir - İstanbul - Paris üçgeninde geçirdi. 
  • Hem Garip Hareketi'ne hem de İkinci Yenicilere kimi açılardan karşı çıktı. 
  • İmgeye ve söz sanatlarına kapılarını kapatan Garipçilerin aksine imgeyi öne çıkardı. 
  • İmgeyi öne çıkarması onu İkinci Yenicilere yaklaştırmış olsa da Attila İlhan, şiirde anlamı gerekli görmeyen ve imgeyi amaç haline getiren İkinci Yenicileri de eleştirir. Attila İlhan'a göre İkinci Yeni, şiiri toplumsal ve insancıl görevinden koparmaktadır.
  • Attila İlhan'ın düşünceleri Ankara’da bir grup gencin çıkardığı “Mavi” dergisi tarafından benimsenir ve destek görür.   
  • Onun eserlerinde toplumsal gerçekçilik ile aşırı romantizm ve modern sanata ait birçok unsur birbirine karışır. 
  • Genel olarak yalnızlık, umutsuzluk, karamsarlık, bunalım, aşk, yolculuk, tedirginlik, yabancılaşma, barış, özgürlük, ölüm, insan sevgisi şiirlerinin başlıca temalarıdır. 
  • Şiirlerinde, günlük dilden kalkan ya da Fransızca, Almancadan seçtiği sözcüklere de yer veren şair, dil konusunda keyfi davranmıştır. 
  • Yazım kurallarına da pek uymaz. Şiirlerinde büyük harf kullanmayan şair sadece özel isimlere gelen ekleri göstermek için kesme işreti kullanmıştır.
  • Ali Kaptanoğlu takma adıyla birçok senaryo yazdı. 
  • Şiir Kitapları: Duvar, Sisler Bulvarı, Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği, Yasak Sevişmek, Tutuklunun Günlüğü, Böyle Bir Sevmek, Elde Var Hüzün, Korkunun Krallığı
  • Romanları: Sokaktaki Adam, Zenciler Birbirine Benzemez, Kurtlar Sofrası, Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Yaraya Tuz Basmak, Fena Halde Leman, Dersaadette Sabah Ezanları
  • Senaryo: Kartallar Yüksek Uçar, Yarın Artık Bugündür...
  • Gezi Notları: Abbas Yolcu 
Attila İlhan hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Mavi Dergisi ve Maviciler (1952 - 1956)
  • 1952 - 1954 arası Mavi, 1954 - 1956 arası Son Mavi adıyla çıkan aylık fikir ve sanat dergisi. Bu derginin etrafında toplanan sanatçılar Maviciler olarak bilinmektedir.
  • Attila İlhan dergiye sonradan katılarak başrolü oynamıştır.
  • Derginin başlangıçtaki uyumlu yayın çizgisi, Attila İlhan'ın katılmasıyla (1954) tartışmacı bir yöne kaymıştır. 
  • 1954'ten sonra derginin sosyal realist bir çizgi izlemesi ve imgeci bir sanatı savunması konusunda görüş birliğine varılmıştır. 
  • Attila İlhan yazılarıyla Garipçilere, 1940 toplumcu kuşağına ve "belli bir sıfatı olmayanlar" diyerek sınıflandırdığı Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Sıtkı Tarancı, Cahit Külebi, Behçet Necatigil gibi şairlere cephe alır.
  • Maviciler, Garip Şiiri ve İkinci Yeni Şiiri arasında Türk şiirine yeni fikirler getirmiştir.
  • Diğer yandan dergideki yazılardan hareketle bir Mavi Akımı oluşturulmak istenmişse de bu hareket başarıya ulaşamamıştır.
  • Son sayısını Nisan 1956'da çıkaran dergi sonrasında yayın hayatından çekilmiştir.
  • Sanatçılar: Attila İlhan, Orhan Duru, Ferit Edgü, Tahsin Yücel, Özdemir Nutku, Yılmaz Gruda, Demirtaş Ceyhun, Ahmet Oktay, Demir Özlü
 Mavi Dergisi ve Maviciler hakkında geniş bilgi için tıklayınız.
İlgili Sayfalar
Saf (Öz) Şiir 
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir 
Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir 
Birinci Yeni Hareketi (Garip) 
Toplumcu Şiir Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şairler
Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir 
İkinci Yeni Hareketi
İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir 
1960 Sonrası Mistik Duyarlılık Şiiri 
1980 Sonrası Türk Şiiri 
Yararlanılan Kaynaklar
  • Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Şiirine Teorik Bir Yaklaşım, Adem Çalışkan
  • Şiirini Halk Şiirinin Gür Kaynağından Besleyen Cahit Külebi ve Şiir Dünyası, Mehmet Yardımcı
  • Özdemir Asaf'ın Bütün Fazlalıklardan Arınmış Şiiri, Konur Ertop
  • Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun Şiirlerinde Görsellik, Sıla Ozan
  • Bir Görüntü (İmgeler) Sanatı Olarak Şiir, Hulusi Geçgel

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.