1 Nisan 2020 Çarşamba

Edebiyatın İlkleri Konu Testi

(I) Bir şairin beş mesnevisinden oluşan yapıtına hamse denir. (II) Fars edebiyatının etkisiyle Türk edebiyatında da 14. yüzyıldan itibaren hamse yazılmaya başlanmıştır. (III) Farsça ve Türkçe hamselerde en çok tekrar edilen konu “Leylâ ve Mecnûn” kıssasıdır. (IV) Türk edebiyatında hamse yazan ilk şair Ali Şîr Nevâî’dir. (V) Anadolu’da yazılan ilk hamse ise Taşlıcalı Yahya'ya aittir.
1. Numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I       B) II      C) III      D) IV        E) V

2. Aşağıdaki tiyatro eserlerinden hangisi ilk olma özelliği göstermez?

A) Şair Evlenmesi - Şinasi
B) Vatan yahut Silistre - Namık Kemal
C) Afife Anjelik - Recaizade Mahmut Ekrem
D) Keşanlı Ali Destanı - Haldun Taner
E) Nesteren - Abdülhak Hamit Tarhan

Tanzimat Fermanı sonrasında, edebiyatımızda daha önce örneği olmayan türlerin ilk örnekleri verilmiştir.
3. Aşağıdakilerden hangisi sözü edilen yeni türlerden biri değildir?
A) Roman    B) Hikaye    C) Makale    D) Hatıra    E) Eleştiri

4. Aşağıdaki romanlardan hangisi ilk olma özelliği göstermez?
A) Ateşten Gömlek
B) Paris'te Bir Türk
C) Esrar-ı Cinayat
D)Tutunamayanlar
E) Eylül

5. Aşağıdakilerden hangisi bir Tanzimat Dönemi romanı olan "Karabibik" için yanlış bir bilgi içermektedir?
A) Edebiyatımızın köy hayatını konu eden ilk eseridir.
B) Eserde olaylar Antalya'nın Kaş İlçesine bağlı Beymelik köyünde geçer.
C) Yöre ağzıyla yazılan eser natüralist özellikler göstermektedir.
D) Eser, Tanzimat İkinci Dönem sanatçısı Nabizade Nazım tarafından kaleme alınmıştır.
E) Eserde küçük yaşta evlendirilen kız çocuklarının dramı ele alınmıştır.

Kanuni Sultan Süleyman tarafından Piri Reis’in Basra Körfezi'nde bırakmak zorunda kaldığı donanmayı Süveyş Limanı'na getirmekle görevlendirildi ancak görevi sonuçlandıramadı. 50 levendiyle kara yoluyla kendi ülkesine uzanan uzun ve çileli bir yolculuk yaptı. Üç buçuk yıl süren yolculuktan sonra, o sırada Edirne’de bulunan Kanuni'ye geçtiği ülkelerin hükümdarlarından getirdiği otuz kadar mektubu sundu. Bu uzun serüveni sırasında görüp yaşadıklarını Kanuni'nin isteği üzerine bir kitapta topladı. Eser, seyahat türünün edebiyatımızdaki ilk örneğidir.
6. Parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitab-ı Bahriye
B) Miratül Memalik
C) Cihannüma
D) Keşfüz-Zünun
E) Heşt Behişt

Klasik edebiyatta, önemli kişilerin hayatı hakkında kısa bilgiler içeren kitaplar da yazılmıştır. Bu türde hazırlanan eserlerin önemli bir kısmı divan şairleri hakkındadır. Eserlerde şairlerin hayatı, sanat anlayışı ve şiirlerinden örnekler verilir.
7. Aşağıdakilerden hangisi parçada sözü edilen türün edebiyatımızdaki ilk örneğidir? 
A) Mecalisün Nefais
B) Heşt Behişt
C) Latifi Tezkiresi
D) Meşâirü’ş-Şuarâ
E) Fezleke

8. Aşağıdakilerden hangisi ayraç içinde verilen eserle ilgili değildir?
A) Türkçe kelimelere ters ve mizahi anlamlar vererek hazırlanan kitap, Türk edebiyatında mizah sözlüğü türünün ilk örneğidir. (Lehçetü’l Hakâyık)
B) Türkçe açıklamalı ve tek dilli bir sözlüktür. Bu nedenle ilk Türkçe sözlük olarak kabul edilmektedir. (Kamus-ı Türki)
C) 25 Kasım 1870'de Teodor Kasap tarafından çıkarılan ilk Türk mizah dergisidir. (Ay Dede)
D) Yazarın Düyun-ı Umumiye müfettişiyken görevli olarak gittiği Güneydoğu Anadolu, Musul, Bağdat ve Hindistan seyahatlerinin notlarından oluşan eser, edebiyatımızın ilk günlük örneğidir. (Seyahat Jurnali)
E) Bir grup Türk aydınının içinde yaşadığı toplumla uyumsuzluğunu işleyen eser, edebiyatımızın ilk postmodern roman örneğidir. (Tutunamayanlar)

9. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) İlk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi, 1831 yılında II. Mahmut’un isteğiyle, hükumetin icraatlarını halka anlatmak düşüncesiyle kurulmuştur.
B) 1840 yılında kurulan Tasvir-i Efkar, hükumetten aldığı ödenek nedeniyle yarı resmi bir kimlik ile yayımlanmıştır.
C) İlk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval amacını ve yayın politikasını açıklayan "Mukaddime" (ilk yazı) Şinasi tarafından kaleme alınmıştır.
D) Ali Suavi tarafından 1867’de Londra'da yayımlanmaya başlanan Muhbir, yurt dışında yayımlanan ilk Türk gazetesidir.
E) Ahmet Mithat tarafından 1878 yılında yayımlanmaya başlanan Tercüman-ı Hakikat, 34 yıl boyunca kesintisiz yayımlanmıştır.

I. İlk yerli roman
II. İlk tarihi roman
III. İlk köy romanı
IV. İlk realist roman
V. İlk psikolojik roman
10. Aşağıdakilerden hangisi numaralanmış özelliklerden herhangi birine örnek olabilecek bir eser yazmamıştır?
A) Namık Kemal     B) Recaizade Mahmut Ekrem     C) Mehmet Rauf
D) Sami Paşazade Sezai          E) Nabizade Nazım

Divan şiirinde tuyuğ ile birlikte iki yerli nazım şeklinden biridir. Şekil bakımından "murabba"ya benzer. Dört dizelik bentlerle yazılır. Bestelenmek amacıyla yazıldığı için bent sayısı azdır.
11. Aşağıdakilerden hangisi parçada sözü edilen nazım şeklinin ilk örneklerini vermiştir?
A) Naili      B) Enderunlu Vasıf     C) Nedim      D) Baki      E) Ali Şir Nevai

12. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) İslami dönem Türk edebiyatının ilk eseri olan Kutadgu Bilig, 11.yüzyılın başlarında Balasagun’da doğmuş olan Yusuf Has Hacip’e aittir.
B) Türk dilinin ilk sözlüğü olan Divan-ı Lûgat-it Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin güzelliklerini ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.
C) Ahmet Yesevi, kendi adıyla anılan tarikatın kurucusu ve Türk tasavvuf edebiyatının Anadolu dışındaki ilk büyük ismidir.
D) Dede Korkut Hikâyeleri, destan geleneğinden halk hikâyesine geçişin ilk örneğidir.
E) 14.yüzyılın en önemli divan şairi olan Hoca Dehhani, divan tertip eden ilk şairimizdir.

Tanzimat 2.dönem roman ve hikayecisi olan sanatçının ... adlı hikaye kitabı Batı tekniğinde yazılmış ilk küçük hikayeler olarak kabul edilir. Özellikle hikayelerindeki realist tasvirler, Servetifünun hikaye ve romanı üzerinde etkili olmuştur. Yazara asıl ününü kazandıran eser ise romantizmden realizme geçişe örnek olarak gösterilen ... adlı romanıdır.
13. Parçada bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi sırayla getirilmelidir?
A) Bir Acı Hikaye - Aşk-ı Memnu
B) Muhsin Bey - Araba Sevdası
C) Karabibik - Zehra
D) Küçük Şeyler - Sergüzeşt
E) Letaif-i Rivayat - Felatun Bey ile Rakım Efendi

14. Aşağıdakilerden hangisi Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" oyunu için söylenemez?
A) Yazılan ilk tiyatro eseridir.
B) Tek perdelik bir durum komedisidir.
C) Şinasi eserini yazarken geleneksel Türk tiyatrosundan yararlanmıştır.
D) Eser, görücü usulü ile evlenmenin sakıncaları üzerine yazılmıştır.
E) Noktalama işaretleri ilk kez bu oyunda kullanılmıştır.

Eser, Almanya’ya çalışmaya giden bir Türk işçinin dramını ele almaktadır. 1976’da tamamlanan eser, Türk edebiyatının ilk yol romanıdır. Eserde, yeni aldığı arabasıyla Kapıkule'den memleketi Ballıhisar kadar yaptığı yolculuk sırasında kahramanın yaşadıkları ve hatırladıkları anlatılır.
15. Parçada bahsedilen roman ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çıkrıklar Durunca - Sadri Ertem
B) Can Şenliği - Abbas Sayar
C) Fikrimin İnce Gülü - Adalet Ağaoğlu
D) Sarı Yazma - Rıfat Ilgaz
E) Berlin'in Nar Çiçeği - Fürüzan

İlgili Sayfa

Edebiyatın İlkleri

Cevaplar

1.E  2.C  3.D  4.B  5.E  6.B  7.A  8.C  9.B  10.D  11.A  12.E  13.D  14.B  15.C

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

Yorumlarınız bizim için önemli. Lütfen yorum yaparak daha iyi içerikler üretmemiz için bize destek olunuz.